Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Anasayfa Özel İçerikler Nasuhi Güngör Bilgelik, ayna ve siyaset

        Bugün biraz güncelden uzaklaşalım. Yapabildiğim ölçüde sadece siyaseti değil hayatın tüm alanlarını etkileyen birkaç noktaya dikkat çekmek istiyorum.

        Bilgelik ve yönetim/yönetici arasındaki ilişki Eflatun’un Devlet’inde “Ya filozoflar kral olmalı, ya da krallar filozof” sözüyle ele alınır sıkça. Filozof yerine bilge demeyi tercih ederim kendi payıma. Ama gökkubbenin altında yapılmış en iyi tariflerden biri olduğunu düşünüyorum.

        Savaş sanatı ya da yönetim sanatı üzerine söylenenlerin hemen tamamında bu ilişkiye dikkat çekilir.

        Sun Tzu, bir sonuca/hedefe doğru giderken onun hangi bedelle elde edileceğine dikkat çeker. Önceliği savaşmadan galip gelmektir. Siz buna elde etmek, başarmak da diyebilirsiniz. Ama hemen ardından elde ettiğiniz başarıyı mümkün olduğunca elinizde tutmanın önemini vurgular. Başarı kazanıldığı anda kaybedilecek koridorlara doğru ilerleyebilir çünkü.

        REKLAM

        KLASİKLERİN SÖZÜ BİTTİ Mİ?

        Bu tarz klasiklerin bugüne dair söyleyecek sözünün kalmadığını düşünenlere itibar etmedim bugüne kadar. Yönetim ya da savaş sanatı derken ikisini birbirinden ayırmadığımı da ekleyeyim.

        Sadece anlaşılır kılmak için örneklerle anlatabilirim. Mesela kritik bir oylamayı kazanırken şunu hesap etmek durumundasınız. Acaba bunu elde ederken harcadığım güç, onu uygulamak için ihtiyaç duyacağım gücü ya da ittifakları zayıflatabilir mi? Yani elde edeceğiniz bir hedefe giderken kurduğunuz dengeler, onu oluşturduktan sonra ne kadar ayakta tutulabilir? Bunu sağlamak için gereken hazırlığı yaptınız mı?

        REKLAM

        BİLGELİK VE DANIŞMANLIK

        Bütün bunlar siyasetle bilgelik arasındaki ilişki etrafında ele alınabilir. Günümüzde sıkça kullandığımız “danışmanlık” bilgelikle uzaktan akraba hale gelmiş olsa da onun işlevi de kuşkusuz çok belirleyici.

        Bilgelerin sustuğu zamanlar, havanın aydınlık olduğu anlarda ortaya çıkan karanlıklara benzer. Ürkütücü ve umut kırıcıdır.

        Wu Jing, Yönetim Sanatı kitabında “hükümdarın duymak istemediği sözü kim söyleyebilir” sorusunu ele alır. Bunu söyleyebilen kimseleri yönetici için bir aynaya benzetir. Bu aynı zamanda söz konusu yöneticinin o aynaya kendisinden emin olduğu anlarda bile bakabilmesine bağlıdır.

        REKLAM

        ŞİKAYETLERİ DUYABİLMEK

        Aslında benzerini Nizamülmülk’ün Siyasetnamesi’nde görürüz. Orada da şikayet ve kaygıların yönetimin üst kademesine nasıl taşınabileceği ele alınır.

        Şöhretinin feci olmasına aldırış etmeden Machievelli’yi atlamayalım. Hükümdarın seçtiği kişilere açık konuşma özgürlüğü tanımasını ister. Ancak bunun mükemmel bir öneri olduğunu söylemek zor. Mesela bu özgürlük, hükümdarın sorduğu konularla sınırlı mı olmalı? Asıl konu burada. Çünkü yöneticinin sormadıklarını da gündeme getirecek bir akla ihtiyaç vardır. Yani söyleme cesaretine sahip olanlara.

        SEÇENEKLERİ ARTIRMAK

        O cesaret sahiplerinin asıl katkısı burada başlar. Yöneticinin önündeki seçenekleri çoğaltır. Her bir seçeneğin maliyetini görünür biçimde aktarır. Dahası ve belki de en önemlisi o hedefin bizzat kendisini sorgular. Eğer verilen bir karara önceden katkı sağlamış ve şimdi şartlar değiştiği için onu yanlış buluyorsa bunu da söyleyebilecek bir yerde olmalıdır.

        REKLAM

        Kuşkusuz bilgelik çok daha fazlasını söyleyebilmek olsa gerek. Mesela “bir hedefe ulaşabilecek güce sahip olmak, o hedefin peşine düşmek için yeterli gerekçe mi” sorusunu sorup tartışabilmek. Mesela “ hedefe ulaşmak için gereken araç ve yöntemlerin iyiliğini ve meşruiyetini” konuşabilmek.