Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
HABERTURK.COM

Araştırmacıların birçok üniversitenin katılımıyla gerçekleştirdiği araştırma, Facebook’ta beğenilen tek bir gönderi sayesinde kullanıcıların psikolojik profillerinin ortaya çıktığını ve bu profillere göre düzenlenen reklamların yüzde 40 daha fazla tıklandığını ortaya koydu.

İnsanların içekapanık, dışadönük ve yeni deneyimlere açıklığını saptayan Facebook, reklam verenlerin bu bilgileri kullanarak reklamlarını kime nasıl göstereceğini yönetmesini sağlıyor. Araştırmaya göre, bu bilgiler ışığında oluşturulan Facebook reklamlarının sağladığı ürün satışları, diğer reklamlara kıyasla yüzde 50 oranında artıyor.

İNSANLAR YANLIŞ YÖNLENDİRİLEBİLİR
Araştırma, kullanıcıların psikolojik profillerini saptamanın hiç olmadığı kadar kolay olduğunu gözler önüne seriyor. Araştırmanın yazarı Columbia Business School profesörlerinden Sandra Matz, bulguları ‘endişe verici’ olarak değerlendiriyor.

Bu bilgilerin kullanılarak insanların manipüle edilebileceğini ve kendileri için iyi sonuçlar doğurmayacak eylemlere yönlendirilebileceklerini belirten Prof. Dr. Matz, “Örneğin seçim gününde oy vermeye gitmemelerini sağlamak gibi, bunların yaşandığını görmek istemeyiz.” dedi.

Matz ve araştırma ekibi, Facebook üzerinden 3,5 milyon kullanıcıya ulaşan deneysel bir reklam kampanyası yürüttüler. Seçilen şirketlerde çalışan 18-40 yaş arasındaki İngiliz vatandaşlarından oluşan hedef kitleyi harekete geçirecek etkenleri bulmak için ise Facebook beğenilerinden faydalanıldı.

İNSANLAR KİŞİLİK ÖZELLİKLERİNE GÖRE AYRILIYOR
Matz, kullanıcıların Facebook’taki beğenilerinin kullanıcının kişiliğine net bir pencere olduğunu ve bu bilgiden yola çıkarak özel tasarlanmış reklamlar gösterilebileceğinin altını çiziyor.

Northwestern University akademisyenlerinden nörobilimci Moran Cerf, reklamlarda yapılacak ufak değişikliklerin dahi tıklama ve satın alma davranışında büyük değişiklikler yapabileceğini belirtiyor. Örneğin, bir koşu ayakkabısının reklamını yaparken dışadönük insanlara arkadaşlarıyla koşarken kullanabileceği gösterilirken, içedönük olanlara ise tek başına koşan bir kişinin fotoğrafı veya videosu gösterilebilir.

Facebook, reklam verenleri kullanıcılarının psikolojik görüngüleriyle destekleyen tek platform değil. Matz’a göre kullanıcıların asgari dijital varlık gösterdikleri her platformdan psikolojik profillerini saptamak mümkün.

KURTULMANIN TEK BİR YOLU VAR

“Herhangi bir dijital ayak izine bakarak kullanıcının psikolojik özelliklerini ve kişiliğini tahmin etmek mümkün. Bunun için Facebook’taki beğenilerin yanı sıra tarayıcı geçmişinden kredi kartı harcamalarına kadar her şey kullanılabilir. Tüm dijital servis fikrine karşı durmadığınız takdirde bundan kaçış yok.”

Matz, psikolojik reklam hedeflemenin mutlak kötü bir yaklaşım olmadığının altını çiziyor. Şirketler bu analizler sayesinde insanlara tasarruf etmeleri ve daha sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemeleri konusunda yardımcı olabiliyor. Fakat sistemin manipülasyona açık olduğu ortada.