Montessori Mobilya Sanayi
Bebeklikten başlayıp olgunluk çağına kadar uzanan eğitim teorisinde, Montessori yatak diye bir şey var ama bildiğin şilte, yer yatağı. Montessori karyola yok literatürde, hatta metoda tamamen ters. Fakat, sipariş üzerine garantili “Montessori yatak” yapan marangoz ilanları var sosyal medyada. Dünyanın her köşesinde aşina Ikea Billy serisi kitaplıklar gittigidiyor’da “Montessori kitaplık” olmuş. Ya da mutfak rafı görünümlü kitaplıklar var online alışverişte; istersen tabak diz, o denli mutfakvari. Ama olmuş Montessori…
Pedagojik formasyonum olduğu halde, eğitim ukalalık kaldırmayan bir disiplin olduğu için pratiğini bilmediğim bir konuda bilgiçlik taslayacak değilim. Ama son günlerde “Şu ilde, bu ilçede Montessori eğitim sınıfı açıldı” haberlerinin arttığını görünce merak ettim sistemi. Biraz araştırınca Montessori mobilyacılığın, yükselen trendden nemalanma tarzı bir icat olduğu kanaatine vardım.
Açılan sınıflara gelince, görüntü şu: Minimalist, yalın ve düzenli bir ortamda çocuklar bir takım ahşap oyuncaklarla eğitiliyor. Çocukların, yardım almaksızın çevrelerini keşfederek yaşam becerileri ve duyularını geliştirmesi esasına dayanan Montessori metodu gerçekten bu tür materyalleri içeriyor.
Aydın'da Montessori Çocuk Akademisi'nde boyama faaliyeti.
Van'ın Çatak ilçesindeki anaokulunda Montessori eğitim sınıfı açılışı. Oyuncak bebek ve otomobillerle.
1952 yılında hayata veda eden İtalyan eğitimci Maria Montessori’nin ilkelerini hayata geçirmek üzere kurulan Uluslararası Montessori Derneği, kıtalara yayılmış merkezlerde öğretmenleri eğitip Montessori sertifikası veriyor, seminerler düzenliyor. Amerika’dan Pakistan’a, Romanya’dan Güney Afrika’ya kadar uzanan zincirde AMI ile işbirliği yapan eğitim odaklı vakıf ve dernekler bulunuyor. Türkiye’de açılan bazı Montessori eğitim sınıflarında, başka ülkelerde sertifika alan eğitimciler olduğu haberlere yansımış. Ancak Montessori eğitimi verdiğini iddia eden her anaokulunda var mı o eğitimciler, şüpheye düşüyor insan. Uluslararası Montessori Konseyi de okul akreditasyonu veren bir başka kuruluş.
ÇAKMA OKULLAR
Montessori tescilli bir marka değil. Bu nedenle dünyanın neresinde olursa olsun isteyen, bu isim altında kreş, anaokulu açabiliyor. Nitekim Amerika’da da 4 bini aşkın Montessori eğitimi veren okul varmış. Ancak geçenlerde “The Hechinger Report” adlı eğitimde eşitsizlik ve yenilikler üzerine haberler veren yayında geniş bir araştırma çıktı. Buna göre okulların çoğu Montessori’den esinlenmiş eğitim kurumları, ancak özgün değil. Hatta yanıltıldıklarını söyleyen velilerin şikayeti üzerine kapananlar var. AMI’ye bağlı Amerikan Montessori Derneği üyesi okulların sayısı bin 250. Ancak bu da yeterli değil, çünkü okulların sadece 220’si uluslararası dernek tarafından tanınıyor. Teksas’ta dernek üyesi bir okulun yöneticisi şöyle konuşuyor: “Aileler, çocukları derslerden bunalmasın diye oyun odaklı olduğunu düşünerek bu okulları tercih ediyor. Ancak özgün ve eşit eğitim verilmediğinin farkında değiller. Biz o okullara ‘Monte-şeyler’ (Monte-somethings) diyoruz. Ne olduklarını bilmiyoruz.” Sertifikalı bir öğretmen, bu yöntemin çocuklara yaratıcılık, konsantrasyon ve öğrenme sevgisi kazandırdığını anlatıyor.
Özgün Montessori eğitiminde her yaş grubuna göre sertifikalı öğretmenler görev alıyor.
Amerika’da Montessori rüzgarı öyle kuvvetli ki, Amazon’un CEO’su Jeff Bezos, “Montessori’den esinlenmiş” anaokulları açmak üzere oluşturulan bir fona 2 milyar dolarlık bağışta bulunuyor. Montessori savunucuları ise “esinlenme” sözcüğünün Montessori şöhretini lekeleyeceği görüşünde.
Montessori eğitiminin etkileri üzerine de araştırmalar yapılmış ABD’de. Bir araştırmaya göre okul öncesinde Montessori eğitimi almış öğrenciler matematik ve okuma-yazma testlerinde yaşıtlarından daha başarılı çıkmış. Bir başka araştırmada da aynı eğitimi almış daha büyük yaştaki öğrencilerin kompozisyon yazma ve sosyal becerilerinin yüksek olduğu tespit edilmiş.
Özgün Montessori için 4 kriter sayılıyor haberde. 1 - Öğretmenin, eğiteceği yaş grubuna göre hazırlık programından geçmiş olması. 2- Sınıfların üç yaş aralığında çocuklardan oluşması (3-6 gibi). 3-Çocukların öğrenme ve gelişmesine katkıda bulunan, kumaş ve ahşap gerçek nesneleri de içeren materyallerin kullanımı. 4- Üç saat kesintisiz faaliyet, tek başına ya da grup halinde.
AĞAÇLARA TIRMANMAK
Bizim çocukluk deneyimlerimizden, yetişme tarzımızdan farkı nedir diye düşünüyorum…
Mesela, Montessori teorisine göre eğitim verdiğini iddia eden İstanbul’daki bir özel anaokulunun yöneticisi, çocuğun oyun oynarken çevresini keşfetmesine de yarayan materyalleri anlatırken, “Birçok aile bu materyalleri kullanıyor ama Montessori materyali olduğunun farkında değil” diyor. Renkli ahşap formları uygun renkte kutulara yerleştirdiğin oyuncak örneğini veriyor materyal derken. Yani benim kızımın 2.5 yaşındayken küp formundaki elemanı silindire ayrılmış hazneye yerleştirmek için çekiç arayarak kıvama geldiği, sonra da kafasına uymadığı için terkettiği eşleştirme oyuncağından bahsediyor. O eğitimi alsa, ikna olur muydu, bilemiyorum.
Çocuk eline uygun sürahiden tencereye materyaller de var. Bizim çocukluğumuzdaki evcilik sistemini mi andırıyor nedir. Eskiden pazarlarda satılırdı mini mini boy alüminyum tencere tavalar evcilik için.
Kayseri'de okul önçesi Montessori eğitim. Çocuklar mutfakta. Eşitlik güzel.
Özgün Montessori eğitiminde okulların bağ bahçesi de var mesela, çocuklar ekip biçiyor. “Çocuk tırmanmak istiyorsa bunu yapabileceği güvenli ortamı oluşturun ama aşırı korumacı olmayın” diyor ya metot, biz de çocukken ağaç tepelerinden inmezdik Göztepe’nin köşk bahçelerinden Sarıyer sırtlarına İstanbul’un yaban kalmış alanlarında. Yaz başları erik ağaçlarında, yaz sonları ceviz ağacı altında. Bizim bazı Montessori eğitim sınıflarında da çocukluğumuzun yerli malı haftaları yeniden keşfedilmiş.
Hani çoğumuz yer yatağını da biliriz. Bilmeye devam edenlerimiz de çoktur.
