Son Dakika
10.07.2018 - 09:29 | Güncelleme:

Memleketin ekonomisi yeni sistemden ne bekliyor?

 

Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları önce referandumda 'evet' diyerek yeni sistemi onayladılar.Bu sisteme geçilmesini öneren ittifaka 'olur' diyerek iş başına getirdiler. 9 Temmuz 2018 bu sistemin ilk günüdür. Cumhuriyet tarihimizde önemli bir kilometre taşıdır. Dilerim ülkemiz için hayırlı olur.

Şimdi bu taze idare biçiminin güçlü ve zayıf yanları test edilecek. Birçok alanda çözülmeyi bekleyen katılıklar var. Eğitim, terör sorunu, adalet gibi oldukça büyük punto ile yazılabilecek konular bizi bekler. Bunların tam yanına ekonomiyi yazabiliriz. Ekonomi reform bekliyor.

Öncelikle, neden reform? Bugünü dünden ayıran ne var?

Türkiye'de, özellikle küresel krizle birlikte ekonomi bir musluk döngüsü izlemeye başladı. Paranın akışını sembolize edebileceği için musluk analojisini uygun olabilir. Türkiye ekonomisi 2 dairede tecelli ediyor son 10 yıldır:

Musluklar açıkken: Sermaye bize akar / faizler düşer / yatırım ve tüketim iştahı artar / varlık fiyatları yükselir / kredi büyümesi hızlanır / ekonomi hızlanır / cari açık & enflasyon yükselir / Türk Lirası değer kaybeder / Sermaye kaçar

Musluk kapanır. Buna Merkez Bankası faiz artışı ile cevap verir.

Faizler yükselir / yatırım ve tüketim iştahı geriler / varlıklar değer yitirir / krediler yavaşlar / ekonomi duraksar / cari açık & enflasyon düşüşe geçer / Türk Lirası değer kazanır / Sermaye akar...

Bu döngü içinde değişmeyen bir durum vardır. Ülkemiz sahip olduğu birikimden daha fazla yatırım ve tüketim iştahına sahiptir. Bu sebeple her döngüde Türk Lirası bir parça değer yitirir. Değeri aşınır. Diğer bir deyişle döviz yükselmeye devam eder. Buna rağmen Türk şirketleri 2007-2017 arasında dünya dövizle borçlanma liginin Çin ile birlikte hız şampiyonlarıdır. 81 milyonluk ülkenin motoru şirketlerdir. Bu şirketler yakıt olarak döviz kullanmaktadırlar. Bugün ülkemizdeki her 2 liralık ticari kredinin 1 lirası döviz cinsindendir!

Döngüye dönelim. Şimdi değişen ne? Değişen şu: Dövizin geldiği seviye itibari ile artık bu şirketlerin bilanço yönetmeleri git gide imkansız hale gelmektedir. Yüksek döviz kuru sebebi ile enflasyon yüksektir ve bu korkular ile ekonomistler stagflasyon gibi tehlikeli bir konsepti incelemektedirler. Yani hem durgunluk hem de yüksek enflasyon. Bu yüzden Merkez Bankasının son faiz artışlarına piyasa oldukça temkinli yaklaşmış ve milli paramızda istediğimiz oranda bir değerlenme yaşanmamıştır.

Döngü kırıldı. Ezber bozuldu. Şirketlerden yapılandırma haberleri geliyor. Bu kur seviyesi ile ne yazık ki daha fazlasını duymak mümkün. Bu yüzden, yeni yönetim sisteminin istediklerini hayata geçirebilmesi için nefes alması gerekecek. Oynak ve yüksek kur rejiminde, istihdama negatif katkı! yapacak şirketler ile amaca yürümek imkansız olur.

Reformlar elzem. Bereket ki zora girmeden reform yapılamıyor. Avrupa da böyle. İlerleme ihtiyaçtan doğuyor, mutasyon olmadığı sürece. Biz, tam şu an gereksinim duyduğumuz noktadayız. 

Reformlara geçmeden ise bir sükunet ve planlama dönemi gerekecek. İşte bu sürede kurun düşük ve sakin kalması çok önemli. Bir yıla ya da 2 yıl önceye göre çok daha önemli. Şirketlerin bilançoları ve %15,40'a dayanan enflasyon sebebi ile bu böyle. Ardından asıl zorlu ve mühim ihtiyaçlar kapıyı çalacak. Reformlar. Evvela 'reformlara giriş' eşiğini aşmak zorundayız. 

Orhan Veli'ye hava ve su bedavaydı ancak bize değil. Çok, verimli ve zamanlı çalışmak gerekecek.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000