Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

G7 küresel kurumlar vergisinin en az yüzde 15 olması gerektiği konusunda uzlaşıya vardı. Bu konu birkaç yönden incelenmeyi hak ediyor.

  1. Küresel kapitalizm çeşitli şekillerde tıkanmış durumda. Kâr oranları, verimlilik ve refah yaratımı sorunlu. Ülkeler bunu aşmak için türlü yollar deniyorlar. Bunlardan biri de yatırımcıya daha fazlasını sunma, iş yapmayı neredeyse bedava hale getirme yarışıydı. Şimdi bu dibe doğru yarış durdu. Yüzde 15 bir taban vazifesi görecek.

Son 40 yılda küresel, ortalama kurumlar vergisi oranının yıllar içerisindeki seyrine bakın.

  1. Şirketler için daha bilinir bir ortam oluşuyor. Veri politikaları ve hukuk alanları oldukça tartışmalı. Zaten epey fazla değişkeni göze alarak yatırım yapmak zorunda olan şirketler için en azından bir baz oluşmuş olacak.

  1. Gelir için kötü alışkanlık edinme yarışı sekteye uğrayacak. Bu iyi bir şey. Eskiden daha yüksek oranlar ile indirim alan şirketler merkezlerini taşımaktan faaliyetlerini hiç olmayan ülkelere transfer etmeye kadar pek çok kötü alışkanlığın sahibi olmuşlardı. Şimdi daha az getirisi olan ‘uydur kaydır’ vergisel cambazlıklar daha az iştah kabartacak.

  1. Dünyanın önemli bölümünde, Kovid19 şokunu atlatmak için kamu görevler üstlendi. Zaten sıkışmış olan kapitalist ekonomileri canlandırma ihtiyacı, salgın hastalığa cevap verme ihtiyacı ile birleşti. Kamu yatırımlarını artırma zarureti doğdu. Bu yatırımların kimin tarafından finanse edileceği başka bir sorundu. Cevabın bir kısmı ‘şirket keseleri’ imiş.

  1. Küresel eşitsizliği azaltmanın bir yolu da zenginlerden ve şirketlerden daha fazla vergi toplamaktı. Bu, kendi kendine oluyor şimdi. Üstelik 2008 Küresel Finans Krizinde zararlar sosyalize edilmişken şimdi daha güçlü ellerin devreye girmesi hakkaniyet prensibi bakımından da iyi oldu.

  1. Batı, Trump zamanında AB ile kopma noktasındaydı. Aradaki sorunlardan biri de küresel dijital devlerin parayı kazandıkları ülkede vergi vermemeleriydi. ABD, bu devlerin vergilendirilmesinde coğrafi kriteri kabul etti. ABD ise kurumlar vergisini artırarak yüzde 21’den yüzde 28’e çekmek istiyor. Herkes vergileri indirirken bunu yapmak imkansızdı. Demokratlar döneminde karşılıklı tavizlerle Batı’nın tekrar barışması bakımından önemli.

  1. Salgın sonrasında ekonomik faaliyet ve kamu maliyesi öngörüleri yerli yerine oturuyor. Gelişmiş ülkeler, düşük faiz ortamında borçlanıp kamu ve özel sektör için yatırım olanaklarını mümkün kılacaklar. Bütçe açıklarının artmaması içinse gelir grubunun üstüne ve şirketlere gidecekler. Plan bu.

  1. Uzunca zamandır, Batı bir araya gelip bir karar üretemiyordu. Küresel, kural bazlı ve liberal sistem Çin – Rusya iş birliği ile altı oyulmuş şekilde devamlı olarak defans yapmak zorunda kalıyordu Batılı çevrelere göre. İlk kez Atlantik’in iki yakası bir araya gelmiş oluyor.

  1. İkinci Dünya Savaşı çoğunlukla kendi kurmuş olduğu düzeni neredeyse yıkıyordu ABD. Başkan Trump, önce ve sadece ABD diyerek karşı cepheyi güçlendiriyordu. Son 5 yılda ilk kez ABD’nin başını çekmiş olduğu ve hegemonik gücünü gösterdiği bir olay meydana gelmiş oldu. Bu ve benzeri işlerin kendileri için önemini yarın öbür gün teknoloji ve ticaret alanında da göreceğiz. Çin’in Kuşak ve Yol Girişimi, 5G savaşı gibi konularda bu ezberi tekrar etmek isteyecek ABD.

  1. Enflasyon korkuları tüm dünyayı sarmışken, vergileri artırıp bir nebze de olsa önlem alınıyor.

İrlanda ve diğer başkaca ülkelerin doğrudan vergileri indirerek rekabet avantajı yaratmaları bizim gibi ülkelerin de sorunu. Elbette vergi oranlarına gelene kadar pek çok aşmamız gereken mesele var. Ancak ideal bir dünyada vergilerde dibe doğru yarışın pek çok alanda bozucu etkisi vardı. Bu sebeple atılan adım en azından teoride olumlu görünüyor. Hele bizim gibi dijital devler ile vergi konusunda anlaşmazlığa düşmüş ülkeler için gelen haberler doğrudan pozitif olarak yorumlanabilir, bu olay çerçevesinde.

Görüldüğü gibi vergide taban koyma meselesi çok farklı anlamlar içeren bir gelişme. Bu şekilde okunduğunda önemi artıyor.

YORUMLAR

Yorum kurallarını okumak için tıklayınız!
0:00 / 0:00