THY geleceğin uçaklarını seçiyor
Hafta başından bu yana Amerika’da Boeing’in merkezi Seattle’dayım. Türk Hava Yolları (THY) Yönetim Kurulu Başkanı Hamdi Topçu ve ekibiyle birlikte milli havayolumuzun filosuna katılacak olan 12 adet Boeing 777–300 ER uçaklarının ilkini teslim alacağız. Siz bu satırları okuduğunuzda bizler, Türkiye varmak üzere yola çıkmış olacağız. Ve Seattle - İstanbul arasını yaklaşık 11 saat 20 dakikalık direkt uçarak, Atatürk Havalimanı’na pistine teker koyacağız. Bu uçuşumuz aynı zamanda THY’nin B 777-300 ER uçaklarında, business ile ekonomi class arasına konumlandırdığı comfort sınıfında ilk uçuş olacak. Böylece bu sınıfta ilk deneyimimiz yaşayacağız. THY filosuna giren ilk 777’nin ferry flight uçuşunda yalnız değiliz. Yaklaşık 90 civarında THY misafiri var. Küresel pazarlarda ağırlığını hissettiren milli havayolu, doğal olarak bu ilk ve önemli uçuşu için Japonya’dan, Çin’e, Brezilya’dan, Amerika’ya, Avrupa’dan Asya’ya kısaca uçtuğu ve yeni seferler koymayı planladığı çeşitli ülkelerinden gazetecileri de davet etmiş. Hem kendini, yeni uçağını ve comfort classı tanıtıyor, hem de Türkiye’yi… Teslim aldığımız dünyanın en geniş gövdeli çift motorlu ticari uçağı 777–300 ER, üç sınıfta THY filosuna hizmet verecek. Toplam 365 yolcu kapasiteli uçağın business classında 28 tam yatar koltuk, comfort classta 46 inc koltuk aralığında 63 koltuk ve ekonomi ise 246 yolcu kapasiteli olacak. 14 bin 685 kilometre uçuş menziline sahip 777’ler, THY’yi uzun hatlarda ciddi şekilde rahatlatacak, rekabetçi yapacak. THY yöneticileriyle yaptığımız Amerika çıkarması bizim açımızdan yeni sınıflı yeni bir uçağın teslimi gibi algılansa da, onlar açısından durum farklıydı. Teslim alınan uçak, onlar için kapanmış dosya mesabesinde olduğundan Topçu ve ekibi yılsonuna kadar kararalmayı planladıkları yeni uçakların seçimiyle ilgiliydiler.
THY'nin Gözü 787 ile A350’de
THY Yönetim Kurulu Başkanı Topçu’ya yıl sonuna kadar açıklamayı planladıkları yeni nesil uçaklar hakkındaki kararlarını soruyorum. Daha doğrusu ağzından laf almaya çalışıyorum, ama bilinen üslubuyla her tarafa mavi boncuk dağıtıyor. Boeing ve Airbus’ı pazarlık masasında yarıştırmak için keyifli ve hiçbir şeye ‘hayır’ demiyor. Biz ekip olarak Boeing’in montaj hatlarını, yeni nesil yolcu uçakları için hazırlanan galerilerisi Sky Interior Center’ı yani Müşteri Deneyim Merkezi’ni dolaşırken, Hamdi Topçu ve ekibi Boeing yetkililerinden 777, 787, 747 yolcu, 777 ve 748 kargo uçakları hakkında bilgi aldılar. ‘Etkilenmedim desem yalan olur. Neticede yılsonuna kadar ultra geniş gövde A380 ile 747–8 Intercontinental modelleriyle geleceğin uçağı olarak gösterilen Airbus 350 ve Boeing 787 arasında bir tercih yapacağız’ diyen Topçu, ancak halen daha durumun eşit olduğuna dikkat çekti. THY’nin henüz net kararını vermediğin, iki üreticiden gelen teklifleri de masada tuttuğunu söyledi. Ben bu konudaki izlenim ve kanaatlerimi kaydedeyim. İlgilenenler yılsonuna doğru THY’den nasıl bir karar çıkacağını tahmin etsin. THY yönetimi birbirine tam rakip olmayan ultra geniş gövdeli A 380 ya da 747–8 almaktan ziyade, diğer iki modele daha fazla ilgi gösteriyor. Şu anki filo yapısı ve uçulan noktalardaki yolcu potansiyeli, THY’nin transit yolcu pazarında yükselen trendi sebebiyle 787 ve A 350 tekliflerini masada tutacak. Kararı da bu yönde olacaktır. Önümüzdeki yıl ve yıllarda ultra geniş gövde üzerine THY yönetimi kafa yoracaktır. Bir kenara not edin. Boeing Ticari Uçaklar Başkan Yardımcısı Marlin Dailey, gala yemeğinde bu bilgiler ışığında konuştu diyebilirim. Daha önce Türkiye’de görev yapan Boeing Ticari Uçaklar Avrupa ve Rusya'dan Sorumlu Başkan Yardımcısı Aldo Basile de geçen yıllardaki THY ile şimdikinin performansı arasında şaşkınlığını gizlemeyenlerden. Fakat Basile’nin ve şirketinin eskisi kadar Türkiye’ye pazarına tanıtım anlamında ilgi göstermemesi ilginç. Bir dönem uçak alımları sebebiyle alınganlık gösterdiler, fakat o yıllar geride kaldı.
Yeni Uçak Yeni Yolcular Demek
Yazıma yazdığım ana kadar ben de yeni uçağımızın henüz kabin içini görmüş değilim. Ancak, THY’nin filosuna girecek olan B 777–300 ER uçaklarının birisiyle Boeing ana montaj üssünde yakından temas ettiğimin altını çizmiş olayım. Bu son montaj hattı öylesine büyük ki Boeing’in geniş gövdeli, çift koridorlu uçakları 747, 767, 777 ve 787 Dreamliner modelleri burada üretiliyor. Bu tesisleri elbette ilk defa görmüyorum, ancak ilk defa gördüğüm geleceğin uçağı olarak lanse edilen ve zamanında teslim edilemediği için Boeing’e sıkıntılı günler yaşatan 787 Dreamlinerın üretim hattı. Dünyanın en büyük binası olarak Guinnes Rekorlar Kitabı’na ismini tescil ettirmiş olan Boeing’in Everett tesisleri tam 13,3 milyon metreküp hacme, fabrika alanı ise 39,9 hektarlık bir alana sahip. Her gün, dünyanın dört bir yanından parçalar, monte edilmek üzere Everett fabrikasına kara, hava ve deniz yoluyla geliyor. Boeing 1966’da sahibi olduğu bu alanda, Amerika’dan 50 eyaletten ve dünyanın diğer ülkelerinden binin üzerindeki tedarikçiden parça burada toparlanıp, uçağa dönüştürülüyor. Önemli olan Türkiye’den daha fazla parçanın gelmesi değil mi?
