Son Dakika

İzmir Marşı muamması

06.02.2017 - 08:15 | Güncelleme:

 

28 Şubat günlerinde “Onuncu Yıl Marşı” modası çıkmıştı, şimdi de “İzmir Marşı”! Bir kesimin dilinde “İzmir’in dağlarında çiçekler açar” diye terennüm edilip gidiyor!

Sakın ola ki İzmir Marşı’nı küçümsediğimi düşünmeyin; eser bizim “marş” kavramımıza tıpatıp uyan bir bestedir, melodisi güzeldir, kıvraktır, basittir ve herkes tarafından rahatça okunabilecek şekildedir.

Gazetelerde günlerdir bu marş hakkında haberler çıkıyor ve eserin 1876 ile 1950 arasında yaşamış İzzeddin Hümayi Elçioğlu’nun bestesi olduğu söyleniyordu...

Mesele de işte burada: İzmir Marşı zannedildiği gibi Millî Mücadele yahut Cumhuriyet dönemi eseri değildir, daha eskidir, halis muhlis imparatorluk devrine aittir, yani mehter gibi bir Osmanlı marşıdır!

Marşın bugün elimizde eski senelerden kalmış elyazması tek bir notası bile yoktur; 40’lı ve 50’li senelerdeki şapirograf tekniği ile basılmış notalarda da eserin ismi “İzmir” değil, “Kafkasya Marşı”dır, zaten geçmişte “İzmir’in dağlarında çiçekler açar” değil, “Kafkasya dağlarında çiçekler açar” diye terennüm edilmiştir, “Kafkasya”nın yerini “İzmir”in alması çok sonralarıdır.

DİNÎ MÜZİK BESTEKÂRI

Eserin kimin bestesi olduğu da, ayrı bir muammadır:

Marşın bestecisi olarak gösterilen İzzeddin Hümayi Bey gerçi çok sayıda marş yapmıştır, bilinen en meşhur marşı “Ertuğrul’un ocağında uyandım” sözleri ile başlayan “Sancak Marşı”dır ama bestecilikteki asıl önemi, dinî musiki sahâsındaki eserleridir. Böyle olması da normaldir, zira İzzeddin Hümayi Bey, Hırkaişerif semtindeki Rifai tekkesinin zâkşirbaşısı, yani baş ilâhicisidir.

Peki, İzmir Marşı nasıl oldu da İzzeddin Hümayi Bey’e mâledildi?

Musiki yazarı Etem Üngör’ün 1966’da çıkarttığı “Türk Marşları” isimli kitabı vasıtasıyla... Rahmetli Etem Bey marşın İzzettin Hümayi’ye ait olduğunu yazdı fakat eseri “İzmir” değil, “Kafkasya Marşı” adı ile yayınladı ve bestenin sonraki senelerde “İzmir’in dağlarında....” ve bazen de “İnönü dağlarında....” diye okunduğunu hatırlattı.

Marşın 1914’teki Kafkas harekâtına ait olduğunu da ifade etti ama eserin İzzeddin Hümayi’ye aidiyeti hakkında herhangi bir belge yahut kayıt göstermedi. Marş, o günden buyana İzzeddin Hümayi Elçioğlu’na mâledilir ama elde hiçbir kaynak bulunmamaktadır! Üstelik, Türkiye’nin en önemli nota yayıncılarından olan Şamlı İskender’in 1927’de çıkartmış olduğu üç cildlik marş külliyatında İzzeddin Hümayi’nin 20 adet eserinin neşredilmiş olmasına rağmen yayında bu marş yoktur!

BAŞKA BİR İZMİR MARŞI...

İzzeddin Hümayi’nin bestelediği bir İzmir Marşı yok mu? Var ama güftesi de, bestesi de farklı. “Güzel İzmir” ismini taşıyan ve “Güzel İzmir, duman varmış başında / Arzum kaldı toprağında taşında” sözleri ile başlayan eserin bende bulunan nüshasını bu köşede yayınlıyorum, görebilirsiniz...

Daha da önemlisi: İzzeddin Hümayi Elçioğlu’nun kolleksiyonu, yani elyazması nota arşivi bundan 35-40 sene kadar önce kızı tarafından “Geçsin günler haftalar”, “İlkbahar yaz mevsim mevsim” yahut “Bana bir aşk masalından...” gibi unutulmaz şarkıların bestekârı Erol Sayan’a hediye edilmiştir ama İzzeddin Hümayi’nin elyazısı ile olan binlerce nota arasında “İzmir” yahut “Kafkasya” Marşı’nı bulamazsınız!

Mesele, işte burada: Marşın kimin eseri olduğunu bilmiyoruz... Dün üstad bestekâr Erol Bey ile konuştum, o da benim gibi düşünüyordu ve “Anonim bir beste” dedi... “Sarıkamış ve Kafkas muharebelerinde okunmuş ama bestekârı bilinmeyen bir eser”...

Sözkonusu marş hakikaten İzzeddin Hümayi’nin eseri olabilir fakat olmaması ihtimali de mevcuttur, muamma orijinal notanın günün birinde ortaya çıkması ile halledilebilecektir ama şimdilik görünen, “Hayıııır!”cı kesimin Cumhuriyet değil, gecegündüz bir Osmanlı marşını terennüm etmesidir!


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
300
  • Misafir 08 Haziran 2017 Perşembe 11:45
    Sünnet te Yahudi geleneği! N'apalım yani ? Sünnet olmayalım mı? Osmanlı marşı, Cumhuriyet marşı farketmez! Söyleyenler , Mustafa Kemal için söylüyor!
  • Misafir 15 Nisan 2017 Cumartesi 13:04
    Ne olursa olsun savaş zamanında yazılmış duygulu sehitlerimize rahmetle saygıyla anıyoruz TEK ARAMA HAYIR
  • Misafir 15 Nisan 2017 Cumartesi 00:02
    Enver Paşa hayallerimizin, Mustafa Kemal Paşa gerçeklerimizin sembolüdür. İki kahraman paşamızı ayıranlar haindir.
  • Misafir 12 Nisan 2017 Çarşamba 03:06
    kafkas veya degıl marş guzel.mehtaran da guzel selçuklu mırasıdır.
  • Misafir 11 Nisan 2017 Salı 13:52
    Parçanın Osmanlı döneminden kalması neyi değiştirir. Hayırcılar Osmanlıyı red mi ediyor.
  • Misafir 09 Nisan 2017 Pazar 10:22
    önemli olan Marşı hangi milli duygu ve hisle okuduğunuzdur. Biz o marşı Mustafa Kemal Paşa ve Milli mücadeleye yakıştırıyoruz. Bu gün de milli bir mücadele verildiğini inanıyoruz.
  • Misafir 03 Nisan 2017 Pazartesi 20:02
    osmanlı marşı yeni osmancılara yaramıyor...
  • Misafir 27 Mart 2017 Pazartesi 14:00
    Önemli olan vatansa gerisi teferruat (fasa fiso)
  • Misafir 20 Mart 2017 Pazartesi 16:30
    izmir marşının sözlerini anlamaya çalışmak gerekir
  • Misafir 19 Mart 2017 Pazar 23:12
    Murat Bey Allah Razı olsun. Gerçekleri hemen bulup, anlatıyor.
  • Misafir 19 Mart 2017 Pazar 14:48
    Osmanlı da bizim, Cumhuriyet de... Yani marş her halükarda bizim.
  • Misafir 18 Mart 2017 Cumartesi 13:33
    Tüm yorumları paylastiginizdan emin degilim
  • Misafir 18 Mart 2017 Cumartesi 01:39
    Orada "Yaşa MUSTAFA KEMAL PAŞA yaşa" diyorya gerisi hikaye...siz hikaye anlatmaya devam edin heyecanlı oluyor..
  • Misafir 14 Mart 2017 Salı 15:33
    Aslını inkâr eden var mı ki,külliyen Hayıııır! cıları itham ediyorsunuz ?
  • Misafir 28 Şubat 2017 Salı 16:25
    Kim tarafından ne zaman bestelendiği,İzmir için değil de Kafkasya için bestelendiği vs önemli mi?O marşın en güzel kısmı 'Yaşa Mustafa Kemal Paşa yaşa/Adın yazılacak mücevher taşa' dizeleridir.
  • Misafir 24 Şubat 2017 Cuma 12:51
    ne olursa olsun böyle sevilmiş yeter
  • Misafir 23 Şubat 2017 Perşembe 23:53
    Bestesi anonimden bestekar Türk milletidir cumhuriyet eseridir hem osmanlı eseriysen Osmanlıca Türktür ne mutlu Türküm diyene.
  • Misafir 15 Şubat 2017 Çarşamba 09:17
    Hayırlı günler hayırlı marşlar
Kalan karakter : 300