Son Dakika
13.04.2018 - 03:47 | Güncelleme:

Makbule Hanım meselesini sana tekrar anlatayım Fatihciğim!

 

PAZAR günü “Atatürk’ün kızkardeşi Makbule Hanım ‘Geçinemiyorum’ deyip CHP’den yardım istemiş ama parti talebini reddetmişti” başlığı ile 1940’larda yaşanan bir hadiseyi yazmış ve konu hakkında Devlet Arşivi’ndeki belgeleri yayınlamıştım.

Önce yazımı okumamış olanlar için konuyu kısaca hatırlatayım:

Atatürk’ün kızkardeşi Makbule Atadan, 7 Eylül 1947’de Cumhuriyet Halk Partisi’ne bir mektup göndererek kendisi ile alâkadar olacak kimsenin kalmadığını, kocasından da boşandığını ve maddî sıkıntı çektiğini söylemiş, ödeneğinin arttırılmasını istemiş ve “Parti’nin şefkatli göğsüne sığındığını” ifade etmişti.

CHP yaşlı hanıma bir hafta sonra “Aldığın aylığın bizimle alâkası yok. O para, sana ağabeyinin mirasından ödeniyor” meâlinde bir mektup göndermiş, yani kurucusunun öz kardeşini sığınmak istediği o göğüsten elinin tersi ile itmişti!

Makbule Hanım bunun üzerine hakikaten hasta olduğuna dair gidip bir doktordan rapor almış, aynı senenin Aralık’ında CHP’ye tekrar müracaat ederek “O halde bana ağabeyimden vatanî hizmet aylığı bağlayın, zira sıhhatim fena ve sıkıntıdayım” demiş, Atatürk’ün kızkardeşine ertesi sene çıkartılan bir kanunla bin lira maaş bağlanmıştı.

KERHEN VERİLDİ, KERHEN!

Azîz arkadaşım Fatih Altaylı yazıma, özellikle de başlığa karşı çıktı, benim belge ile konuştuğumu ama “mantık konusunda biraz tartışabileceğini” söyledi, yani yayınladığım belgeleri “düzgün şekilde yorumlayamadığımı” iddia etti ve sayesinde etrafta fırsat bekleyen hasud, cahil, cühelâ, vesaire takımına fırsat çıktı! Daha önce yine belgelere dayanarak yazdıklarım ideolojilerine ve kanaatlerine ters düşen zevat, hattâ Türkiye’deki Hristiyan misyonerler bile Fatih’in ifadelerini kullanarak hakkımda “O zaten belgeyi yorumlayamaz, bunu Fatih Altaylı da söyledi” deyip duruyorlar.

Fatih’e göre o senelerde Meclis’in çoğunluğunu elinde bulunduran CHP, Atatürk’ün kızkardeşinin mağduriyetini maaş bağlayarak halletmişti!

Mesele bu kadar basit olsa âmennâ, yayınladığım belgeyi hiç anlamamışım diyelim ama iş hiç öyle değil ve hadisenin aslını kısaca anlatayım:

Meclis, Makbule Hanım’a ağabeyinden vatanî hizmet aylığı bağlanması için hazırlanan kanun tasarısını 16 Şubat 1948’de gündemine aldı ama oylama öncesi yapılan konuşmalarda birçok milletvekili tasarıya karşı çıktı, bir CHP’li “Bin lira çok, 300 lira kâfi” diyen bir önerge verdi, bir başka CHP’li “Devletin hazinesinden niye verelim ki, o aylık ağabeyinin mirasından bağlansın” dedi, eskiden CHP’li olan bir Demokrat Partili de “Makbule Hanım’a Atatürk’ten kalan gayrımenkullere ne oldu?” diye sordu ve hattâ Atatürk’ün altın kalemleri bile gündeme getirilip tasarının reddi istendi.

O günkü oylamaya 465 milletvekilinden 197’si katıldı, Atatürk’ün yakın çevresinde bulunmuş birçok önemli milletvekili oylamaya iştirak etmedi, 173 kabul ve 20 red, dört de çekimser oy çıktı ama gereken üye sayısı bulunamadığı için tasarı geçmemiş sayıldı.

SEKİZ KURUŞ PUL PARASI!

Oylama iki gün sonra, 18 Şubat 1948’de tekrarlandı ama benzer tatsızlıklar tekrar yaşandı. Neticede o gün 227 milletvekili oy verdi, 197 kişi “kabul”, 26 kişi de “red” demiş, dört milletvekili çekimser kalmıştı, red oyu veren Halk Partili milletvekillerinin adedi Demokratlar’dan kat kat fazla idi ve tasarı bu şekilde güç-belâ kanunlaştı!

Aziz dostum Fatih’in “CHP bir şekilde çözdü” dediği meselenin safahatı budur, yani Makbule Hanım’a o aylık “kerhen” bağlanmıştır, üstelik arşivlerde CHP’nin Makbule Hanım’dan “sekiz kuruş pul parası” istemesi vesaire gibi ayıp davranışlarının dünya kadar belgesi mevcuttur, bir gün onları da yayınlarım!

“Geçinemiyorum!” diyen yaşlı bir hanımın yardım talebini ânında reddedeceksiniz, kadıncağızı fakirlik ilmühaberi dosyası hazırlar gibi doktordan rapor almaya ve dilekçe üstüne dilekçe vermeye mecbur bırakacaksınız, sonra kerhen bir aylık bağlayacaksınız ama “Millî Şef”in “Bu tasarı hemen kanunlaşacaaaaak!” dememiş olmasını hatırınıza bile getirmeden “CHP, kurucusunun kızkardeşine sahip çıkmıştı” diyeceksiniz, öyle mi?

Mesele budur Fatihciğim! Bir kanun değerlendirilir yahut şerhedilirken metni ile beraber gerekçesinin ve Meclis’te yapılan görüşmelerin iyice gözden geçirilmesi gerekir, bu safahata bakmadan yahut bir partiye duyulan gönül bağlılığı ile yorum yapmak hatâdır ve Makbule Hanım’a maaş bağlayan kanunun da aynı titizlikle incelenmesi şarttır.

Bir yazının başlığı tabii ki tek taraflı atılmaz, zaten öyle yapmamış, bu konuda olup bitenleri kısaca anlatıp neticeyi yazmıştım ama Fatih’in iddia ettiği gibi “CHP’nin Atatürk’ün kardeşinin geçim sıkıntısı ile ilgilenmediğini” ima falan etmedim, apaçık söyledim, imayı zaten sevmem, meramını açıkça anlatırım ve “CHP’nin ilgilenmediğini” hâlâ söylüyorum!

İşte bilenler, bilmeyenler ve de bildiğini zannedenler için Makbule Hanım’a bağlanan maaş meselesinin aslı...

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 18 Nisan 2018 Çarşamba 15:49
    Bir çok konuda emsali olmayan derecede uzman olan Murat Bardakçı'ya saygılar sunuyorum. Bana göre yazdıkları bildiklerinin yüzde biri bile değildir. Ömrünün uzun ve sağlıklı olmasını dilerken, kendisine yetenekli bir asistan yetiştirmesini tavsiye ediyorum. Zira geride bırakacağı sanat, edebiyat ve tarihi kıymete haiz terekeyi tasnif edebilecek ve değerlendirebilecek "güvenilir" insanlara ihtiyaç var.
  • Misafir 18 Nisan 2018 Çarşamba 14:11
    Sayın Bardakçı'dan TV programı istiyoruz. Bize istediği kadar fırça atsın kızmaycağız söz.:slight_smile::slight_smile:
  • Misafir 16 Nisan 2018 Pazartesi 17:23
    Program istiyoruz :pray::pray:
  • Misafir 16 Nisan 2018 Pazartesi 17:21
    Sizin yazılarınızı anlayarak okuyan her insan yazdıklarınızın tarafsız olduğunu kavramalı.Türk milleti sizin gibi tarihçilere her zaman ihtiyaç duyacaktır.Lütfen hep yazmaya devam edin.
  • Misafir 16 Nisan 2018 Pazartesi 11:33
    1- Murat bardakçı daima haklıdır. 2- Haksız olduğu durumda ise birinci maddeye dönülür.
  • Misafir 16 Nisan 2018 Pazartesi 11:15
    Süper yazı ve yazının can alıcı yeri "bir partiye duyulan gönül bağlılığı ile yorum yapmak hatâdır" kısmıdır, tarihe:slight_smile: not düşülmüştür :slight_smile: vesselam
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 16:46
    Murat Bardakçı daima haklıdır.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 16:10
    Belgeleri sayenizde görmüştük. İlave açıklamaya ihtiyaç yoktu. Bu son bilgilerle de tartışmaya son noktayı koymuşsunuz. Teşekkürler..
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 16:09
    Bundan daha güzel izah edilmez,ama anlamak gerek!
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 16:02
    Kral adamsın vesselam.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 16:00
    CHP yi, bazı CHP lilerden koruyacaksın. Gerçi artık kendine hayrı yok. Demekki iç çatışmalar, o zamanlardan başlamış.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 15:26
    Büyüksün Murat hocam.. Arkandayız..
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 15:12
    197 karşı 26 oyla geçmiş.Nasıl zar zor geçmiş anlamadım.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 17:25
    "465 milletvekilinden 197’si katıldı" diyor. salt çoğunluk denen bir olay var. ama anlamak lazım. yazıyı tam okusanız anlıcaksınız ama hemen açık zannediyorsunuz atlıyorsunuz.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 15:12
    AFERİN ÇOK ÖNEMLİYDİ YA
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 15:00
    Sunduğunuz belgeleri yorumlama konusunda bu kez Fatih Bey haklı görünüyor Murat Bey.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 14:56
    bu kadar basit.yazdıklarınızdan rahatsız olmuşlar.saygılar.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 14:45
    Helal sana be Murat Bardakçı bize böyle tarihçiler, yazarlar, aydınlar lazım. Yanlış yapan kim olursa olsun korkmadan kim ne der demeden söyleyebilen insanlar. Aynı İlber Ortaylı hocanız gibi muhalifler tarafından linç edilmeye çalışılacağını bile bile Kanal istanbul un bir gereklilik olduğunu söylemesi gibi. Ayrıca her ikinizinde gerektiğinde hükümeti de gayet etkili bir şekilde eleştirdiğinizi de aklı ve vicdanı olan herkes bilir.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 14:25
    fatih bey in meseleyi artık anlayabildiğini düşünüyorum
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 14:14
    Adamın dibisin Sayın Murat Bardakçı ????????????
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 14:03
    İyi ki varsın Üstad...
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 13:57
    büyüksün hocam
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 13:15
    Harika.. :)
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 13:06
    Üstadım sizlere müteşekkiriz. Geçmiş iyi veya kötük örneklerle bize ait maalesef övgü ve yargı vesilesi yapılmamalı gerçekler ortaya konmalı isteyen istediği gibi anlamalı. O aziz kaleminiz her daim en yüksek buuda yazar....
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 13:04
    Son aylarda devamlı çok büyük gaflar yapıyorsunuz, biraz tatile çıkıp kafanızı dinlerseniz sizin için iyi olur.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 12:51
    Tebrikler.. O tarihlerin 1000 lirası bugün kaça tekabül ediyor, bilemiyorum ama; ben köklü bir Ankaralı'yım, 1950'lerde bile bugünkü Hacettepe arazisinin tamamını alabilirdiniz! En iyi memur maaşı bile 50 lira civarındaydı 50'lilerde, varın hesaplayın "Merhum Hanımefendi'nin fukaralığı"nı..
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 17:10
    1948 de devlet memuru maaşı 800-900 civarındaymış. öyle hacetteyi falan almıyormuş. 1943 de 50.tl ymiş. 2.dünya savaşı enflasyon getirmiş.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 12:43
    196'ya 26 oyla kıl payı geçti. bu cümleyi kurdunuz yani.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 12:41
    sen adamsın
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 12:41
    1948 yilinda Tbmm de 452 milletvekili vardir. Sayin Bardakci milletvekili sayisini 465 olarak yazmis. Bir yanlislik var. Ayrica "kerhen" kelimesi yakisiksiz olmus. Son yillara kadar meclisimizde , milletvekilleri hür iradeleri ile oy verirlerdi. S.Demirel'e partisinin icinden yapilan muhalefet, Cumhuriyetin 2.adami I.Inonu ye , rahmetli B.Ecevit'in yaptigi muhalefet ornektir. Ama sağ kesimin"odunu bile istersem milletvekili yaparim" soylemide siyasetimizde vardir. Bunlari da hatirlamak gerekiyor.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 12:32
    adamsın
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 11:54
    Vurdu gol oldu:laughing::laughing::laughing::laughing:
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 11:32
    Atatürkü koruma kanunu ne zaman ve neden çıkartılmıştı? Lütfen bunuda bir gün kaleme alırmısınız.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 11:06
    kalemıne yureğıne sağlık
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 11:01
    Biz anladık sayın Bardakçı, anlamak istemeyene ne kadar anlatırsanız anlatın BOŞ.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 11:01
    O kaz çoktan yanmış, hiiç çevirmeyin boşuna Murat Bey. Fatih Altaylı'nın yazdıklarıyla çelişmiyor söyledikleriniz. Bir defa reddedilmesi mecliste o gün mevcut milletvekili sayısıyla ilgili. Herhalde milletvekilleri "aman bu konuda oy kullanmayalım" diyerek meclise gelmemiş değiller.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:51
    Bir gün felsefeye inanma,Fazil Sayi yok say,Cumhuriyet muzigi bitti zannet,Sonra fatih altayli niyetinizi yazinca konuyu Sevhen ile Kerhen e getir.Vallahi pes.Siz Cumhuriyetin kurucu kadrolarini bu son kadrolar gibi akraba dayanismasi sanmişsiniz.Veya Osmanlinin saltanat gunleri gibi..
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:48
    :)
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:47
    Fatih Alyatlı ?:)
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:46
    Bazen doğruları savunurken bile doğruları sallamıyorlar.Adam belge ile konuşuyor
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:33
    2018-1947 = 71 yıl geçmiş üzerinden. o zamanki chp liler yok. Bu konuyu açmaktaki amaç ne olabilir. Tarihi araştırması yapmak mı yoksa karışık ortamda bir taş da benden anlayışımı?
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:30
    Fatih Altaylı... cevap veriniz :) Murat bardakçı ile aşık atamazsınız :))
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:24
    sayın Bardakçı olay bir parti meselesi değil mecliste bulunan milletvekillerinin kişisel görüş ve davranışlarına bağlı bir olay olup partiyi bağlamaz.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:20
    Biraz da başka partilerin yolaçtıkları tatsız durumlardan bahsederseniz memnun oluruz.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:10
    Partiler de hata yapabilir ve nahoş olaylara yol açabilirler.Keşke zamanımızın hatalarından da sözedebilseydiniz. Eminim roman olurdu!
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:10
    Sayın Bardakçı, size ve kaleminize güveniyorum. Cumhuriyet dönemi ile ilgili yayınlandığınız belgelere ve bilgilere illaki karşı çıkanlar olacaktır. Ama bir şeyi daha biliyorum ki; Sizin, bunların hiçbirine aldırmadan yazmaya devam edeceğiniz. Allah muvaffak eylesin.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 10:08
    Sn. Murat Bardakçı kimin ne olduğu hepimizce malum. Siz hiç canınızı sıkmayın. Tarihi belgelerin aydınlatılmasını ve değerli yorumlarınızı takip edeceğiz. syg
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:54
    Murat Bey o dönemki meclisin günümüze kıyasla ne kadar titiz çalıştığını gösteren güzel bir yazı hazırlamışsınız.Umut ederim ki ‘devletin parasını’ harcarken bu ve bundan sonraki dönem meclisler de inşallah bu konudaki hassasiyeti fazlaca gösterirler! evet belge aynı ama belgeyi yorumlama kişinin fikri ile alakalıdır!
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:53
    Murat Bey o dönemki meclisin günümüze kıyasla ne kadar titiz çalıştığını gösteren güzel bir yazı hazırlamışsınız.Umut ederim ki ‘devletin parasını’ harcarken bu ve bundan sonraki dönem meclisler de inşallah bu konudaki hassasiyeti fazlaca gösterirler! evet belge aynı ama belgeyi yorumlama kişinin fikri ile alakalıdır!
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:49
    Murat Bardakçı asrımızın değerli ve objektif bir tarihçisidir.Lütfen çizginizi bozmayın sizden öğreneceğimiz çok şey var,köşe yazılarınızda toplumun üzerinde durduğu kırık fay hatlarına daha çok değinmenizi talep ediyorum.Siz yazdıkça doğru bilinen yanlışlar ortaya çıkacaktır. Sağlıcakla kalınız efendim
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:31
    eline emeğine sağlık sayın bardakci
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:26
    murat hocam her zaman yanınızdayız. doğruları söylemeye devam ediniz lütfen. bu millet tarihini doğru öğrenmeli artık. tüm çalışmalarınız için şahsım adına size teşekkürü bir borç biliyorum. sağolun varolun
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:22
    Burda yazacağınıza Fatih Bey'e Söyleseydiniz.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:14
    adamsın murat abi
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:13
    :clap::clap::clap:
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:06
    Peki o zaman maaş alanlar ne maaş alıyordu?Mesela memur, müdür ne maaş aloyordu.
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 09:03
    Madem 70 yıl evvelki olaylarla CHP'yi vurmaya çalışıyorsunuz, biraz da DP döneminden, ispat hakkından, Vatan Cephesi'nden bahsetseniz daha tutarlı olmazmı?
  • Misafir 13 Nisan 2018 Cuma 08:57
    Demek ki Fatih Bey sizin yazınızı detaylandırmadan yorumlamış Murat Bey :)
Kalan karakter : 2000