Güneydoğu illeri: Açılıma evet ama...
KÜRT açılımı kapsamında Şanlıurfa'da yapılan ve sekiz bakan ile birçok sivil toplum kuruluşunun katıldığı toplantıdan gündeme damgasını vuran cümle, Ali Babacan'ın sözleri olmuştu. "Huzur olmayan yerde yatırım da olmaz, anaların ağladığı yere refah gelmez" olarak özetlenebilecek bu yaklaşım TOBB, MÜSİAD, TÜMSİAD, TÜRKONFED gibi güçlü kuruluşlar tarafından da desteklendi. GAP kapsamındaki dokuz ili kapsayan 17. ekonomi koordinasyon kurulunda, bölgenin sorunlarını bire bir yaşayan ve talepleri olan belediye başkanları da söz aldı. Peki bölgenin ihtiyaçlarını birinci elden yaşayan belediyelerin bu süreçten beklentileri ne? Belediyeler adına söz alan başkanların, toplantının basına kapalı bölümünde yer alan yaklaşımları ve talepleri aşağıdaki şekilde.
GAZİANTEP: Gaziantep Belediye Başkanı (Asım Güzelbey) tarafından iletilen talepler: "Ticaret ve sanayinin yanı sıra havzanın da değerini ön plana çıkarmalıyız. Cazip hale getirmeliyiz. Halep'i de buna dahil etmeliyiz. Suriye-Türkiye arasında demiryolu yapılmalı. Yapılırsa 1 buçuk saatlik mesafe olur. Bu önemli bir turizm açılımı. (Bu talebe TCDD Genel Müdürü (Süleyman Karaman) 'Gaziantep-Halep tren seferlerini başlatmayı planlıyoruz. Daha kısa zaman içinde sonuçlanması için girişimlerimiz var' şeklinde olumlu bir yanıt veriyor.)" "Türkiye-Suriye arasında vize problemi var. Çözülmeli, fiyat düşürülmeli. Halep'te inanılmaz bir Türkiye hayranlığı var. Bunu değerlendirebilmemiz lazım." "Çetintepe Barajı çok önemli. (Bu talep de Veysel Eroğlu tarafından yanıtlanıyor)" "Belediye hizmetlerini yapabilmesi için bazı gelirler ve yasal düzenlemeler lazım. 7 vagonluk teleferik aldık Neoplan otobüs fiyatına; şimdi neden ucuza aldık diye yargılanıyoruz. Daha parasını ödemedik, yargılanıyoruz..." "Bence İhale Yasası, 'Devlet Nasıl Kazıklanır' yasasıdır! Bilirkişi problemi, yapılacak bir yasal düzenlemeyle çözülmeli. Hep aynı 3 kişi neden acaba bilirkişi oluyor?.. Neden acaba?"
ADIYAMAN: Şehrin oda başkanları tarafından Adıyaman'ın sorunları altyapı, organize sanayi bölgesinin bir an önce yapılması gerektiği, duble yol ve yatırımcılara arazi tahsis edilmesi, tarımda enerji desteği, Adıyaman üniversitelerine Ziraat ve Tekstil fakülteleri açılması gibi isteklerle özetleniyor. Belediye Başkanı M. Necip Büyükaslan ise Kürt açılımını desteklediklerini söyleyerek teşekkürlerini iletiyor.
BATMAN: Batman'daki taleplerin ağırlığı, demokratikleşme ve Kürtçe üzerine yoğunlaşmış durumda ve tabii ki bu bir sürpriz değil. Ancak Ziraat Odası'nın bile "üniversitelerde Kürdoloji" talebinde bulunması kuşkusuz düşündürücü. Belediye Başkanı Nejdet Atalay'ın, Batman'ın suyunun kirli olması, karayollarına bakım istemesi ve besiciliğin kent dışına çıkarılarak arsa yaratılması gibi şikâyet ve talepleri var. Bir de ilginç sayılabilecek bir isteği: "Devlete olan borçlarımız silinsin." Ayrıca: "Kürt açılımından ötürü tebrik ediyorum. Kürt sorununun çözümünün yanı sıra sorunun nedenleri de tartışılsın. Sorunun nedenlerini ortadan kaldırmak lazım... Son olarak toplum büyük bir umutla bu süreci izlemekte, belirtirim..." diyor.
DİYARBAKIR: DTP'li Belediye Başkanı Osman Baydemir toplantıya katılmadı. Kentin Ziraat, Sanayi ve Ticaret odaları başkanları ise sözlerine Kürt açılımını desteklediklerini söyleyerek başladılar. 5262'nin bazı maddelerinin değiştirilmesi gibi olumlu gelişmelerin olduğundan bahisle teşekkür ettiler. Sıfır faizli KOSGEB kredisi beklediklerini söylediler.
KİLİS: Kilis atık suların Suriye'ye gitmesinden şikâyetçi. Belediye Başkanı M. Abdi Bulut atık suların değerlendirilmesi gerektiğini, içme suyu şebekesinin ıslah edilmesini, su arıtma tesisi, barajlardaki suyun şehre yetmediğini söylüyor ve ayrıca baraj taleplerinin olduğunu dile getiriyor.
MARDİN: Mardin'den yükselen sesler, sulamada enerji maliyetlerinin büyük sorun olduğu yönünde. Serbest bölge faaliyete geçmeli, organize sanayi bölgesine doğalgaz verilmeli, çıkan yasalar küçük esnafı koruyacak şekilde olmalı, şeklinde talepler söz konusu.
SİİRT: "Yatırım huzurlu yerde yapılır" görüşüne katıldıklarını beyan ediyorlar. 5084, 5317 ve 5617 sayılı yasalarda sıkıntılar olduğunu söyleyerek enerji indirimi istiyorlar. Siirt'te ulaşım sıkıntısı kenti çıkmaz sokak haline getirmiş durumda. KOSGEB kredilerinin il bazında olmasını, Ziraat Bankası'nın kredi verirken güçlük çıkartmamasını istiyorlar.
ŞIRNAK: Şırnak özel hizmet statüsü istiyor. Gerekçe Şırnak'ın 3 ülkeyle sınırının olması. Belediye Başkanı, Kürt açılımı dolayısıyla teşekkürlerini iletiyor. Şırnak-Siirt yolunun ilgi beklediğini söylüyor. "DTP'li olduğumuz için gelirimiz kesildi, sadece İller Bankası'ndan gelen parayla çalışır durumdayız" diye ekliyor.
ŞANLIURFA: Yeraltı sularıyla gerçekleştirilen enerji temininde problem var. "Başbakanımız sorunun giderilmesi yönünde talimat verdi ama sonuç alınamadı" diyor Urfalı yetkililer. Ziraat odalarının sadece aidat topladığından yakınıyorlar. Bilinçli tarım yapılamamasından... Kürt açılımını "gönülden" desteklediklerini söylüyorlar. Talepleri şöyle: "Haleplibahçe çevresi TOKİ tarafından turizme kazandırılsın. Balıklıgöl'ü Kurtarma Projesi tamamlansın. Elektrik enerji fiyatları düşürülmeli. Demiryolu desteği istiyoruz. Kalkınma ajansları desteklensin." Belediye Başkanı Fakıbaba, Urfa'nın % 60'ının hâlâ gecekondu olduğundan bahisle TOKİ desteği istiyor.
* * *
Belediyelerin ilettiği tasalar, demokratikleşme çabalarının konusu olan Kürt kimliği meselesi ile kalkınmanın konusu olan hayatın gerçekleri arasındaki farka işaret etmesi bakımından önemli.