Öne Çıkanlar
Son Dakika
24.07.2017 - 06:47 | Güncelleme:

Ekonomide iyileşme sürer mi?

 

SON zamanlarda açıklanan veriler ekonomide olumlu gelişmeleri gösteriyor. Doğrusu ekonomideki iyileşme dış politikadaki gerginlik ve iç siyasetteki tartışmalar arasında umut ışığı oldu. Önce bu gelişmeleri tespit edelim:

- Yılın ilk yarısında ekonomi beklentilerin üzerinde (% 5) büyüdü.

- İşsizlik son 3 aydır, ciddi oranda düşüyor (Nisan ayında % 10.5’e geriledi) ve istihdam artıyor.

- İhracat arttı, üstelik ihracat artarken (% 2) ithalat azaldı (% 1.5).

- Turizm sektöründe tatmin edici seviyede olmasa da hareketlenmeler var.

- Borsa İstanbul’da Hisse Senedi Endeksi 20 yıl aradan sonra bayram öncesi 100 bini geçmişti, şimdilerde 106 bin civarında seyrediyor.

- Kamu alacaklarının yeniden yapılandırmasında ilk verilere göre elde edilen kaynak 5.6 milyar TL üzerinde gerçekleşti.

Bu gelişmelerde hem hükümetin yılın ilk yarısında aldığı teşvik ve tedbirler hem de Avrupa’da ekonominin yukarı yönlü seyri etkili oldu. Çoğu yorumcunun gözünden kaçsa da Euro Bölgesi’nde güçlenme ve toparlanma genişlemesi görülüyor.

Geçen yıl ekonomi sıkışmış ve kriz sinyalleri vermeye başlamıştı. 15 Temmuz’dan sonra da güven sorunu ortaya çıkmıştı. Hükümet ekonomi için bir itici güce ihtiyacı olduğunu gördü ve uygun teşvik tedbirleri aldı.

Ancak, bu teşviklerin hepsi tüketime yönelik oldu. Ertelenen SGK primleri, bazı ürünlerde ÖTV ve KDV gelirlerinin kısa süreli kaldırılması tüketimi artırdı.

BÜYÜMEDE KALİTE SORUNU

Nitekim ekonomik büyümede özel tüketimin payı çok yüksek çıktı. Teşvikler beklenen rolü oynadı, şimdi uygun bir stratejiyle çıkmak gerekiyor. Aksi halde sürekli marşa basmak motoru yakar.

Büyümede en büyük payı kamu harcamaları alırken, özel sektör yatırımları negatif çıktı. Bilindiği gibi, kamu harcaması ve inşaat sektörü, üretim ekonomisi ve sermaye devri yaratmaz. Üstelik bu arada üretim ekonomisi geliştirilmezse uzun vadede sorun olur. Dolayısıyla, kalıcı katma değer ve istihdam yaratmak özel sektör yatırımlarıyla mümkündür.

Geçen hafta açıklanan bütçe rakamları da bu durumu teyit ediyor. Bütçede gelirler % 13.6 artarken, faiz hariç giderler % 20.2 oranında yükseldi. Ayrıca cari transferlerde dikkat çekici artış oldu (% 30’a yakın).

Azalan dış ticaret açığı ekonomi için güzel bir işaret olsa da yatırım için gerekli makine ve teçhizat, bilgisayar gibi sermaye mallarında önemli bir düşüş gözleniyor (% 35). Yılın ilk 6 ayında da sermaye malı ithalatı düşüş yaşadı (% 21.2). Bu, üretime yönelik yatırımın yapılmadığı anlamına geliyor. Nitekim aramalı ithalatının artması (% 19.8) bu durumu teyit ediyor. İhracatın ve sanayi üretiminin artması, kısmen verimlilik kısmen de ithalat kaynaklı gerçekleşti.

İşsizlik oranlarındaki iyileşme geçen aylara göre oldukça iyi. Ancak mevsimsellikten arındırılması ve geçen yılla karşılaştırılması durumunda, işsizlikte yıllara göre giderek yükselen bir eğilim görülüyor.

Diğer taraftan, BİST 100’deki yükselme, dolar endeksine göre hâlâ yatırım yapılabilir seviyenin altında kalıyor. 2010 yılındaki endeks 5.10 ilken, 2017 yılı başından beri sürekli yükselmesine rağmen 2.85 seviyelerinde duruyor. Bu durum yabancı yatırımcılar için cazip değil.

Faiz siyaseten düşsün derken, iktisaden arttı. Bütçedeki yüksek kamu harcamaları ve oluşan açık nedeniyle artan kaynak ihtiyacı ile yıl sonuna kadar 40 milyar dolara yakın borçlanma gereği hem bütçe açığının hem de faizlerin artması yönünde baskı oluşturacaktır.

KGF nasıl ve nerede bitecek henüz belli değil. KGF’de bankalar kredi alacaklarını tahsil etti, özel bankalar özellikle. Reel sektör de memnun, borçları kamu garantisinde. Sonuçta, KGF ile hem bankalar riskini Hazine’ye devretti hem de kamunun borçlanma ihtiyacı arttı.

RASYONALİTE VE KOORDİNASYON ŞART

Kısaca, geçen hafta yapılan kabine değişikliğiyle yeniden oluşan ekonomi yönetimini ciddi bir sorun bekliyor: Ekonomide rasyonalite ve koordinasyon zorunluluğu.

Ayrıca ekonomide güven ve öngörülebilirlik çok önemlidir. Hatırlanacağı gibi, Avrupa 2009’da krize girince piyasayı paraya boğdu. Ancak ekonomi büyümedi, çünkü güven yoktu. OHAL’ın vatandaşların günlük hayatını etkilemediği doğru, ancak ekonomiye olan güvenin ve adalet duygusunun zedelenmemesi için gerekli tedbirleri de almak gerekiyor.

Ekonomik büyümenin niteliğinin artırılması, hukukun üstün kılınması ve adalet mekanizmasına güven sağlanması, ulusal tasarrufun yükseltilmesi, istihdam dostu üretim ekonomisinin büyütülmesi, uzun vadeli kaynak girişinin teminiyle mümkündür.

Bu konularda, 2010 öncesi olumlu gelişmelerde AB uyum çerçevesinde yapılan reformların önemli bir çıpa oluşturduğu hatırlanmalıdır. Maalesef ülkemizde AB çıpası olmadan reform yapılamıyor, yapılsa bile muteber olmuyor.

 


Değerli Haberturk.com okurları.

Haberturk.com ekibi olarak Türkiye’de ve dünyada yaşanan ve haber değeri taşıyan her türlü gelişmeyi sizlere en hızlı, en objektif ve en doyurucu şekilde ulaştırmak için çalışıyoruz. Yoğun gündem içerisinde sunduğumuz haberlerimizle ve olaylarla ilgili eleştiri, görüş, yorumlarınız bizler için çok önemli. Fakat karşılıklı saygı ve yasalara uygunluk çerçevesinde oluşturduğumuz yorum platformlarında daha sağlıklı bir tartışma ortamını temin etmek amacıyla ortaya koyduğumuz bazı yorum ve moderasyon kurallarımıza dikkatinizi çekmek istiyoruz.

Sayfamızda Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına ve evrensel insan haklarına aykırı yorumlar onaylanmaz ve silinir. Okurlarımız tarafından yapılan yorumların, (yorum yapan diğer okurlarımıza yönelik yorumlar da dahil olmak üzere) kişilere, ülkelere, topluluklara, sosyal sınıflara ırk, cinsiyet, din, dil başta olmak üzere ayrımcılık unsurları taşıması durumunda yorum editörlerimiz yorumları onaylamayacaktır ve yorumlar silinecektir. Onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisinde aşağılama, nefret söylemi, küfür, hakaret, kadın ve çocuk istismarı, hayvanlara yönelik şiddet söylemi içeren yorumlar da yer almaktadır. Suçu ve suçluyu övmek, Türkiye Cumhuriyeti yasalarına göre suçtur. Bu nedenle bu tarz okur yorumları da doğal olarak Haberturk.com yorum sayfalarında yer almayacaktır.

Ayrıca Haberturk.com yorum sayfalarında Türkiye Cumhuriyeti mahkemelerinde doğruluğu ispat edilemeyecek iddia, itham ve karalama içeren, halkın tamamını veya bir bölümünü kin ve düşmanlığa tahrik eden, provokatif yorumlar da yapılamaz.

Yorumlarda markaların ticari itibarını zedeleyici, karalayıcı ve herhangi bir şekilde ticari zarara yol açabilecek yorumlar onaylanmayacak ve silinecektir. Aynı şekilde bir markaya yönelik promosyon veya reklam amaçlı yorumlar da onaylanmayacak ve silinecek yorumlar kategorisindedir. Başka hiçbir siteden alınan linkler Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında paylaşılan tüm yorumların yasal sorumluluğu yorumu yapan okura aittir ve Haberturk.com bunlardan sorumlu tutulamaz.

Haberturk.com yorum sayfalarında yorum yapan her okur, yukarıda belirtilen kuralları, sitemizde yayınlanan Kullanım Koşulları’nı ve Gizlilik Sözleşmesi’ni peşinen okumuş ve kabul etmiş sayılır.

Bizlerle ve diğer okurlarımızla yorum kurallarına uygun yorumlarınızı, görüşlerinizi yasalar, saygı, nezaket, birlikte yaşama kuralları ve insan haklarına uygun şekilde paylaştığınız için teşekkür ederiz.

SEN DE DÜŞÜNCELERİNİ PAYLAŞ!
2000
  • Misafir 30 Temmuz 2017 Pazar 15:14
    süper bakan. her konudan anlıyor.
  • Misafir 26 Temmuz 2017 Çarşamba 04:38
    economi daha da hızlanmalı bunun için dış siyaset biraz yumuşatılmalı iç siyaset dengelenmeli ve teröre daha sert baskılar ve stratajiler uygulanmalı ozaman moralize olup atağa gecebiliriz
  • Misafir 25 Temmuz 2017 Salı 10:49
    Dogru olmayan, makyajli rakamlar uzerine yorum yapilmaz. Herkes Yunanistan'in gizledigi butce rakamlarinin basina daha sonra ne isler actigini hatirliyordur.
  • Misafir 25 Temmuz 2017 Salı 10:00
    Basliginiza kisa bir cevap. surmez. Yil sonunda ilk kotulesme kirilimi olur. 2019 icinde de kayda deger milli gelir dususu gerceklesir. bu iktidar, harcamalari kismayacagina, zarar eden cilgin projelerin etkisi azalmayacagina, faiz disi fazladaki azalis surecegine gore tek care milleti fakirlestirip bu ekonominin surdurulebilirligini saglamaktir.
  • Misafir 24 Temmuz 2017 Pazartesi 16:29
    Ömer Hocam; Hafta sonundaki MTTB Kayseri buluşmasında bizleri onurlandırdınız. Yazılarınızı, "Dost acı söyler" anlayışı ile takip ediyorum. Kamuda çalışan biri olarak yaptığınız reform niteliğindeki uygulamalar maalesef yerini atalete bırakmış gibi görünüyor. "Kamu Reformu" unutulmuş gibi, ne sendikalar ne de hükümet üzerinde duruyor. İsraf ve gizli işsizlik had safhada. İşler zaten ehlinde değil.selam ve dua ile Allah yardımcımız olsun diyorum.
Kalan karakter : 2000
Hava Durumu
Pazartesi 41 MPH 12°
Yağmurlu