Yataktan bildiriyorum!
Işıl Cinmen Tanzanya izlenimlerini yazdı
IŞIL CİNMEN
HABERTURK.COM
icinmen@haberturk.com
Ateşim çıktı. Yataktan bildiriyorum.
Sabah uyandığımda, “Beni siyah doktorlara emanet edin” diye çığlıklar atıyordum.
Bir önceki yazıda “Pimpirikliyseniz Sarıhumma aşısı olun. Ben olmadım, başıma neler gelecek diye deneme yapıyorum” diye hava atmıştım, geri alıyorum.
Sarıhumma’dan olmasa bile korkusundan ölmek üzereyim.
İki doktor geldi, zannediyorum ki hayatlarında gördükleri ilk hasta bendim.
Tansiyonumu ölçüp, “Normal mi?” diye bana sordular.
Sonra iki ilaç yazıp, enerji içeceği içmemi önerdiler ve “100 dolar” dediler.
Tepkimi görünce “80 de olur” diyerek, ayrıldılar.
Zaten reçeteyi yazanın el yazısı çok düzgündü, doktor kılığına girmiş olduklarından şüpheliyim.
DİĞER SEÇENEK: DOKTOR KADİM RUH
Bu arada Zanzibar’ın sağlık sistemini incelemeye aldım.
Maldivler’e bin basan sahillerden, adanın gerçek sahiplerinin olduğu derinliklere girince durum 180 derece değişiyor.
Zanzibar, yüzyıllar boyunca büyücülüğün ve şifalı otların merkezi olarak bilindi.
Cadı doktorlar yani kabile büyücüleri, bugün bile Zanzibar ormanlarının kalbindeki mağaralarda geçmiş atalarının ruhlarıyla bağlantıya geçerek, çeşitli ritüellerle hastaları iyileştiriyor.
Her mağarada belli güçlü bir yönüyle bilinen kadim ruhlardan biri olduğuna inanılıyor.
Hastalığınız hangisinin gücüne ihtiyaç duyuyorsa, büyücüyle birlikte o mağaraya gidip ritüellere başlıyorsunuz.
Ve yerli halk, halen hastanelerden çok kadim ruhlara güveniyor.
Bu yüzden 6 çocuktan 1’i, 7 yaşını görmeden ölüyor. Zanzibar, ortalama yaşam süresinin en kısa olduğu yerlerden biri: 48 yıl.
200 bin kişinin yaşadığı adada, yalnızca üç hastane var ve hiçbiri sağlık koşullarına uygun değil. Varolan hastanelerin en büyük sıkıntısı, yerli halkın modern tıbba alışamaması ve tıbbi eğitimi olan ekibin yok denecek kadar az olması.
Doktorlar, eğitimlerini dışarıda almak zorunda.
Tahmin edersiniz ki, dışarıya tıp eğitimi almak için giden bir Zanzibarlı da çok idealist değilse, buraya geri dönmüyor.
OKUL DEMEK MEDRESE DEMEK
Zanzibar’da okul demek, özellikle kız çocukları için medrese demek.
Aileler kızlarını göndermek için Kuran-ı Kerim öğretmekle sınırlı İslami okulları tercih ediyorlar.
Her yaştan kız çocuğu örtülü.
Zanzibarlıların yüzde 97’si Müslüman, yüzde 85’i Sünni.
Halkın yüzde 40’ı okuma yazma bilmiyor.
İslam buraya Araplarla gelmiş.
300 YIL ÖNCE...
300 yıl kadar önce, Zanzibar’ın doğal zenginlikleri, envai çeşit baharatları ve insanları batılı ülkeler tarafından sömürülürken Araplar bölgeyi ele geçiriyor.
Zanzibar’ı mühim bir ticaret merkezi haline getiriyorlar.
Ancak alıp sattıkları en önemli meta...
İnsan.
En büyük gelir kaynağı köle ticareti...
İslam’a göre Müslümanların köleleştirilmesi yasak olduğundan henüz Müslüman olmamış yerli halkı köle olarak pazarlıyorlar.
Köle Odası, yer altında.
Küçücük, karanlık.
Yüzyıllar boyunca iki günde bir yeni insanlar getirilmiş bu odaya.
İki bölümden oluşuyor.
Birinde 75, ikincide 50 kişi kalıyor.
Zincirlerle birbirine bağlı olarak.
Pazara çıkarılmadan önce birkaç gün burada bırakılıyorlar.
Dayanıklılık testinden geçiriliyorlar.
Tuvaletlerini yerlere yapıyorlar, okyanusun gelgitleriyle su yükselince, alıp götürüyor.
Bir kısmı havasızlıktan ölüyor, bir kısmı hastalıktan.
Ölmeyenler, bahçedeki ağaçlara bağlanıp kırbaçlanıyorlar. Ağlarlarsa “zayıf köle” olarak fişlenip ucuza satılıyorlar.
Çocuklara da kölelik eğitimi veriliyor.
KALBİ AFRİKA’YA BEDENİ İNGİLTEREYE GÖMÜLDÜ
Köle Odasının ve pazarının olduğu yer şimdi bir kilise: Anglican Kilisesi.
1800’lerin ortalarında İskoç kaşif David Livingstone köleliğe savaş açıyor ve siyahlara Hristiyanlığı öğretmeye çalışıyor.
Livingstone hayatının büyük kısmını bu kıtada geçiriyor.
Öldüğünde kalbi Afrika’ya, bir ağacın kenarına gömülüyor...
Bedeni ise İngiltere’ye...
Vasiyetine uygun olarak...
VE KARA DEVRİM
Tarih 12 Ocak 1964’ü gösterdiğinde...
Afrikalılar ayağa kalkıyor ve Zanzibar’ı Araplardan geri alıyor.
Kara bir devrimle...
Bir tek günde 17 bin Arap öldürülüyor.
Kayda geçmemiş bir soykırım... Ölü sayısı bazı kaynaklarda 100, bazı kaynaklarda 20 bin olarak geçiyor. Ancak Zanzibar yerlileri rakamı 17 bin olarak veriyor.
Hükümet devriliyor, Sultan kaçıyor.
Bölgede bugün kalan tek tük Arap da o günden bahsetmeyi istemiyor.
Devrimden sonra Arapların elinde bulunan tüm topraklar ve mülkler alınıyor, Afrikalılara dağıtılıyor.
Freud ısrarla anlatır: “Ne bastırılırsa, o geri döner” der. Nedense kimse inanmaz.
İster kendi duygularınızda, ister Türkiye’de, ister Zanzibar’da bakın...
Hayat, bu cümleyi hep doğrular.
Neyi bastırırsanız, o geri döner.
Ve intikamını alır.
Bastırılmamış günler dileyerek, yatağa dönüyorum.