Arda 17 yaşında… Elimizde büyüdü derler ya öyle işte, doğduğun günden beri tanırım. Geçenlerde babasıyla birlikte geldiler. Arda yaz tatilin anlatıyor ama ses tonu Morgan Freeman’la Serdar Ortaç arasında gidip geliyor. Başta ergenlik diye düşündüm. Ama hikayesi uzadıkça ergenlikte başka bir durum olduğunu fark ettim. Babası da yanda bıyık altında gülüyor. “Arda sesin mi kısıldı, n’oldu?” dedim, babası atladı: “Voicemxxing yapıyoruz amcası!” ‘Amcası’ ifadesine bir şeyler derdim ama ‘vociemaxxing’ daha çok ilgimi çekti.
Sosyal medyada yeni bir trendmiş bu ‘voicemaxxing’! “Bir erkeğin sesi ne kadar kalınsa karşısındaki kadını etkileme konusunda o kadar başarılı” olur diye pazarlanıyormuş gençlere.
Bu isimle bir internet sitesi var. Sayfa açıldığında karşınıza şu yazı çıkıyor: “Kadınların ilgisinin yüzde 80'i ses tonuna bağlıdır. Sesinizi sadece 30 saniyede değerlendirin ve sesinizin çekici olup olmadığını görün.”
Kısa bir metin okuyarak, yapay zeka aracılığıyla sesimizi test edebileceğimiz söyleniyor. Yalan yok denedim! Maalesef program bir sorunla karşılaştığında test başarısız oldu. Yani etkileyici bir sese sahip miyim değil miyim bilemiyorum...
1980’lerde ergenliğini yaşayan biri olarak, “Bizim zamanımızda böyle trendler var mıydı?” diye düşünüyorum aklıma bir şey gelmiyor. Varsa da tek kanallı TV çağında bizim trendden haberimiz olana kadar o trend ‘nostalji’ oluyordu her halde...
ÇENE BÖLGESİ BELİRGİN OLSUN DİYE SAATLERCE SAKIZ ÇİĞNEYENLER VAR
The Independent’te konuyla ilgili bir haberde görüntü iyileştirmeden, lif, protein, testosteron alımını arttırmaya yönelik, hayatı optimize etmeyi vaat eden her gün yeni bir trend çıktığı belirtiliyordu: “Artık ‘maxx’ etiketli yapılabilecek başka bir şey kalmadığını düşünürken, listeye eklenecek yeni bir trend daha ortaya çıkıyor. Şimdi sıra da voicemaxxing var!”
Bir süre önce çene bölgesini (jawline) daha belirginleştirmek için saatlerce sakız çiğneyen gençlerle ilgili bir şey okumuştum. Boy uzatmak için ‘heightmaxxing’, saç modelini farklılaştırmak için ‘hairmaxxing’, agresif görünmek için ‘hardmaxxing’ varmış...
Daha güzel görünmek istemek, kaslı bir vücuda sahip olmak için spor yapmak falan sorun değil ancak bunların daha güçlü bir ‘erkeklik’ (kadınlık) algısı için olmazsa olmaz şeyler gibi sunulması, algılanması problem. Arda gibi gençlerin “Sesim yetirince erkek gibi değil”, “Çene bölgem erkek gibi sert değil” gibi saçmalıklarla durumu ‘abartması’ çok sağlıklı mı, emin değilim.
2021'de yayımlanan ve 31 bin 331 ergeni kapsayan 30 hakemli araştırma sonucunda bilim insanları sosyal medya kullanımı ve özellikle görünüş odaklı içeriklere maruz kalma ile olumsuz beden imajı arasında yadsınamaz bir ilişki bulmuşu. 2026’da yine 30 binden fazla ergeni kapsayan bir çalışmada ise daha yüksek sosyal medya etkileşiminin beden imajı sorunları ve yeme bozukluğu belirtileriyle ilişkili olduğu ortaya çıkmış. Geçtiğimiz günlerde yayınlanan bir çalışmada ise sosyal medyanın gençler arasında idealize edilmiş beden standartları belirlediği; kadınlarda incelik, erkeklerde ise kaslılık idealinin beden memnuniyetsizliği ve sağlıksız kilo değiştirme davranışlarıyla bağlantılı olduğu açıklamış.
BAZI TRENDLERİN KÖTÜ TARAFI FİZİKSEL DEĞİL PSİKOLOJİ ZARARLARI!
Ses tonunu değiştirmek için testosteron kullananlar, çeşitli boyun ve gırtlak egzersizleri yapanlar için türlü türlü içerikler var sosyal medyada. Balkona çıkıp avazı çıktığı kadar bağıranlar, ağzınıza kalem sokup yüksek sesle bir şeyle okumanızı tavsiye edenler... Yok yok gerçekten!
Bizim Arda muhtemelen bunlardan etkilenerek ortalıkta ‘Morgan Freeman-Serdar Ortaç’ karması bir sesle dolanıyor. Gençlerin sesini kalınlaştırmaya çalışırken bazı fiziksel rahatsızlıklar oluşabileceği söyleniyor. Ancak asıl büyük sorun kafalarındaki ‘erkeklik algısı’ ve ‘var olduğunu düşündükleri ideale’ ulaşamadıklarında yaşayacakları psikolojik çöküş.
Gençler (yetişkinler de) sosyal medyada her gün yeni bir güzellik, erkeklik, kadınlık, arkadaşlık, başarı, güç algısı trendine uyanıyorlar. Daha birinde ideale ulaşmadan diğerinin peşinden koşuyorlar. Ben Arda’nın sesine yaptığından babası gülüyordu. “Ne kadar rahatsın” dedim, “Bu kaçıncı saçmalık başta ben de kızıyordum ama her hafta başka bir şeyle karşı karşıya gelince, haftaya unutur deyip geçiyorum” diye cevap verdi.
Kafam karıştı. Arkadaşım sesini biraz daha kalınlaştırıp ‘Morgan Freeman tonunda’ söyleseydi tüm bunları ona hak verebilirdim belki de...