HABERTURK.COM

Aralık ayında, 2019 için en güzel yatırım haberi Azerbaycan’ın Türkiye’deki en büyük yabancı yatırımcı unvanına sahip Devlet Petrol Şirketi SOCAR’dan gelmişti. Üstelik SOCAR yanına bir başka enerji devini BP’yi de alarak veya ikna ederek, önemli bir yatırıma imza atacağının müjdesini vermişti. 

‘BP ve SOCAR Türkiye, dünya standartlarında bir PTA, P-Ksilen ve aromatik ürünler tesisi kurmak ve işletmek için iş ortaklığı olasılığını değerlendirmeye aldı’ şeklinde duyurulan haber, yakın zamanda gerçekleşmek üzere sahneye çıkacak.

Bu gelişme hem Türkiye petrokimya sektörünü güçlendirecek hem de dış ticaret açığına önemli bir destek verecektir. Sadece dış ticaret açığına da değil, istihdama, katma değere ve üretime de ciddi etkisi olacaktır.

Geçen yıl iki kardeş ülke cumhurbaşkanının; Recep Tayyip Erdoğan ve İlham Aliyev’in katılımıyla hizmete giren Star Rafineri’nin entegrasyon programı çerçevesinde böyle bir yatırım verimli işletmecilik adına lazımdı ve zorunluydu. Diğer bir ifadeyle SOCAR’ın planlarında olan, yapılması gereken bir yatırımdı. SOCAR da Star Rafineri’yi hizmete sokar sokmaz, hiç soluklanmadan çalışmayı yapıp, yatırım müjdesini verdi.

SOCAR ve BP yetkilileri, bu devasa yatırımın maliyet rakamını tahmini olarak bile açıklamamışlardı. Ben araştırdım. Böyle bir tesis için en az 1.5 milyar dolarlık bir yatırım söz konusu. Bu yeni entegre tesis ile de rafinerinin tüm gelişim aşamaları, yatırım kalemleri bitmiş olacak. Zaten bu yeni tesisin haricinde yeni bir yatırım için Aliağa’da yer de kalmayacak. Acaba SOCAR Aliağa’dan sonra Türkiye’de yeni rafineri yatırım için gözlerini Ceyhan’a veya başka bir bölgeye çevirir mi? Bu da benim merakım!

Aslında bu son yatırımın ipuçlarını SOCAR Başkanı Rövnag AbdullayevStar Rafineri’nin hizmete girmesinin akabinde bir TV kanalındaki röportajında, ‘Türkiye’de yatırımlarımız devam edecek’ ifadesiyle vermişti.

Şüphesiz SOCAR tesisleri ve altyapısıyla sağlanacak entegrasyon, proje maliyetlerini de ciddi oranlarda aşağı çekecektir. Bu sebeple en az 1,5 milyar dolarlık bir yatırım olduğu söyleniyor. Böyle bir entegrasyon ve altyapı olmasaydı, yatırım rakamı rahatlıkla 2 milyar doların üzerinde olurdu. Bir başka avantaj ise BP’nin, endüstrinin önde gelen patentli en son teknolojisini burada kullanacak olması. 
 
Aliağa’da kurulacak entegre tesiste PTA üretimi yapılacak. Başta gıda ve içecek kapları olmak üzere, ambalaj malzemeleri, kumaş, film, diğer tüketici ve sanayi uygulamalarıyla birlikte birçok ürünün ana hammaddesinden biri olan PTA, polyester üretiminde kullanılıyor.

SOCAR TürkiyeYönetim Kurulu Başkanı Vagif Aliyev de yeni tesisin SOCAR’ın diğer tesislerinden elde edilen hammadde ve altyapı kaynaklarına çok yakın konumlanacak olması sebebiyle rekabet bakımından büyük avantaj sağlayacağına dikkat çekmişti.

Evet, böyle bir avantaj bu yatırımın hızlı bir şekilde ve düşük maliyetle hayata geçirileceği anlamına geliyor ve iki ülke ekonomisine de eşsiz katkı sunacaktır. Çünkü Batı yarım kürenin en büyük entegre PTA, PX ve aromatik ürünler kompleksi olacak. BP yetkililerini ifadesiyle de BP’nin Çin'in Zhuhai bölgesinde yirmi yıl önce açtığı tesisinden bu yana aromatik ürünler alanındaki ilk büyük yatırımı konumunda. 

Star Rafineri’nin hizmete açılışından sonra yeni entegre yatırımla ismini duyurmasında girişimci ruhuyla çalışan ve gelecek fırsatları da iyi gören SOCAR Türkiye CEO’su Zaur Gahramanov’un katkısını da görmek gerekir. Gahramanov, bu yeni yatırımın SOCAR ve Türkiye için ‘kazan-kazan’ projesi olduğuna vurgu yapmıştı. Haklı. Çünkü bu tesis hizmete girdiğinde Türkiye petrokimya sektöründe SOCAR’ın payı yükselecek. Ama diğer taraftan da Türkiye kendi iş gücüyle, mühendisiyle ürettiği bu ürünlerle sayesinde ithalatı azalacak. Yani dış ticaret açığı düşecek.

30 yıllık dostum, Azerbaycan İstanbul eski Başkonsolosu İbrahim Nebioğlu ile bu yeni yatırımı konuşurken, ‘SOCAR Türkiye’nin iki kardeş ülke arasındaki en önemli ekonomik bağı ve müşterek yatırımların da en ciddi mahsulü olduğunu hatırlattı. Haklı. Star Rafineri’nin açılışına da katılıp tesisleri yakından incelediği için Nebioğlu, bu ortak projenin iki ülke için ne anlama geldiğini imbikten geçirip, en iyi değerlendirecek isimlerden birisi…

Bir aksaklık olmaz ise yeni entegre tesisin temeli bu sene, 2019’da atılacak. Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunun 100. yılında, 2023’te de kardeş ülke Azerbaycan’ın bir hediyesi olarak hizmete girecek. Tek millet, iki devlet, ancak böyle olur. Hamasetle değil, faydalı ve akıllı yatırımlarla…

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri