Vitaminler de risklidir!
Vitaminler, başlıca iki gruptur: Yağda eriyenler ve suda eriyenler. Yağda eriyen vitaminler depo edildiklerinden yüksek dozlarda risklidirler.
Yağda eriyen vitamin ne demektir?
Depo edilen, yani vücutta birikme özelliğine sahip olan vitaminlerdir. Suda eriyen vitaminler ise B12 vitamini dışında vücutta birikmezler. Yağda eriyen vitaminler; A, D, E ve K vitaminleridir.
A vitamini ne işe yarar?
A vitamini, deri ve göz sağlığı için zorunlu bir vitamindir. Ayrıca saç, diş, kemik sağlığı üzerinde de olumlu etkiye sahiptir. Karaciğerde depo edilir. Az miktarda böbreklerde de sentez edilir ve depolanır. Enfeksiyon etkenlerine karşı koruyucudur. Besinlerde mevcut A vitamini, pişirmekle ya da kaynatmakla yok olmaz.
A vitamini kaynakları nelerdir?
Karaciğer, süt, yumurta, peynir ve balık yağında bol miktardadır. Başta havuç ve patates olmak üzere pek çok sebzede bulunur.
A vitamini eksikliği nelere yol açar?
A vitamini eksikliği diş ve diş eti hastalıklarına, deri ve göz kuruluğuna, gece körlüğüne, genç ya da erişkin yaşlarda ortaya çıkan akne ve direnç düşüklüğüne yol açar.
A vitamini zehirler mi?
Evet, yüksek dozlarda A vitamini zehirlenmeye yol açar. Saç dökülmesi, deri çatlamaları, karaciğer fonksiyon bozukluğu, iştahsızlık, bulantı ve kusma görülür. Zehirlenme bulguları çocuklarda daha hızlı ve dramatik seyreder.
E vitamini ne işe yarar?
Kalp, damar ve göz sağlığına olumlu katkıları vardır. Kuvvetli bir antioksidan olarak bilinir. E vitamini, A vitamininin etkisini artırır.
E vitamini kaynakları nelerdir?
E vitamini de A vitamini gibi pişirmekle etkisi kaybolmayan bir vitamindir. Çiçek yağı ve mısır yağında bol miktarda bulunur. Tüm tahıllar, deniz ürünleri, E vitamininden zengindir. Kepek ve çavdarda buğday ürünlerinden daha fazladır. E vitamini ışığa karşı duyarlıdır.
E vitamini eksikliği nelere yol açar?
Güneş ışığında çabuk bozulur. Bebeklik ve ergenlik çağında E vitamini gereksinimi daha fazladır. Bu dönemde yeterince E vitamini alınmazsa kansızlık oluşabilir. Yüksek dozda E vitamini bulantı, kusma ve karın ağrılarına neden olur.
D vitamini ne işe yarar?
D vitamini, diş ve kemik sağlığı için gereklidir. D2 ve D3 olmak üzere iki türü vardır.
D vitamini kaynakları nelerdir?
D3 vitamini, güneş ışığı ile deriden de üretilir. Süt, süt ürünleri, yumurta ve balıkta bol miktarda bulunur. Bağırsaklardan kalsiyum emilimini sağlar. Dişlerin sağlıklı gelişimine katkıda bulunur. 50 yaşından sonra gereksinim artar.
Isıtmakla etkisi kaybolmaz. Çocuklarda eksikliği ‘Raşitizm’ denilen bir tür kemik hastalığına yol açar. Yetişkinlerde eksikliği ise kemik yumuşaması ve kırılmasına neden olur.
K vitamini ne işe yarar?
K vitamini, kan hücrelerinin olgunlaşmasında ve pıhtılaşma fonksiyonlarının düzenlenmesinde etkilidir.
K vitamini kaynakları nelerdir?
Ispanak ve lahana başta olmak üzere yeşil sebzelerde, domates ve çayda, bol miktarda bulunur.
D vitamini fazlalığı nelere yol açar?
Yüksek dozda D vitamini zehirlenmeye yol açar. Karın ağrısı, bulantı, kusma ve iştahsızlığa neden olur. Böbrek fonksiyonları bozulur. Kalp ritminde düzensizlikler ortaya çıkar. Ayrıca kas ağrıları ve kramplara da neden olur.
K vitamini eksikliği nelere yol açar?
Diş eti, burun ve idrar yollarında kanamalara yol açar. Mide ve bağırsak kanamaları, K vitamini eksikliğine bağlı olabilir.