Vertigo, yalancı da olabilir!
Hani döne döne kendinden koparsın ya...
Hani boşlukta bir yer bulup da tutunmak istersin ya...
Baş dönmesi de buna çok benzer, hem yalanı hem de gerçeği ile...
Vertigo nedir?
Bir tür baş dönmesidir. Baş dönmesi, gerçek ya da yalancı olabilir. Vertigo, gerçek baş dönmesidir.
Neden olur?
En sık iç kulağa ait hastalıklardan ötürü olur. İç kulakta denge sistemini oluşturan kristaller vardır. Bu kristallerin dizilimi bozulmuştur. Beyin-damar hastalıklarından ileri gelen vertigo ise sanıldığından daha az görülür.
Belirtileri nelerdir?
Çevredeki her şey döner. Kendisi de eşyaların çevresinde dönebilir. Bu durumda kımıldamak istemez, bir yerlere tutunma çabası içindedir. Bulantı, öğürme ve kusma sık görülür. Tüm bu belirtiler ani olarak başlar ve çok kez ani olarak geçer. Ataklar esnasında kulak çınlaması ve işitme kaybı da olabilir.
Yalancı baş dönmesi nedir?
Yalancı baş dönmesinde aslında baş dönmesi yoktur. Dönmeden ziyade sersemlik hissi, kafada ağırlık, dengesizlik duyguları dile getirilir. Ani olarak başlamaz, uzunca süreden beri yavaş yavaş gelişmiş ve yerleşmiştir. Yalancı baş dönmesi, gerçek baş dönmesinden daha sık görülür. Gençlerde pek görülmez, 50 yaşından sonra daha sıktır.
Yalancı baş dönmesi nedir?
Kan basıncındaki dengesizlik önde gelen nedendir. Bu bağlamda hipertansiyon ya da hipotansiyon, yalancı baş dönmesinden eş derecede sorumludur. Kan şekerindeki dengesizlikler de yüksek ya da çok düşük olsun, yalancı baş dönmesine yol açar.
Görme bozuklukları, kansızlık, boyun omurları artrozu ve ilaçlar, yalancı vertigoya yol açan diğer nedenlerdir.
Pozisyoner vertigo nedir?
Başın pozisyonuna bağlı olarak ortaya çıkan baş dönmesi demektir. Başın özellikle sağa ya da sola dönüşlerinde ortaya çıkar. Pozisyoner baş dönmeleri çoğunlukla iç kulak kaynaklıdır. Sorun hangi kulakta ise baş o tarafa çevrildiğinde vertigo olur.
Beyni besleyen boyun damarlarına ‘karotis damarları’ denir. Karotis damarlarının kolesterol plaklarıyla daralması da pozisyoner vertigoya yol açar.
Fobik vertigo nedir?
Bir çeşit yalancı vertigodur. Korkudan kaynaklanır. Tamamen psikolojik bir sorundur. En sık dile getirilenleri, yükseklik ve sokak korkusudur. Bu korkuyu taşıyanlar, yükseğe ve sokağa çıkınca baş dönmesi duygusu yaşar.
Taşıt tutması nedir?
Taşıt tutması, baş dönmesi değildir. Fizyolojik ancak abartılı bir tepkidir. Aşırı hassasiyetle ilgilidir. Taşıt tutmasına karşı reçetesiz satılan ilaçlar, seyahat öncesi kullanıldığında son derece yararlıdır.
Nasıl teşhis edilir?
Öncelikle yalancı ve gerçek baş dönmesi arasında ayrım yapılır.
Gerçek baş dönmesinde bulantı, kusma ve göz kürelerinde istemsiz devinimler vardır. Göz kürelerindeki istemsiz devinimler, göz küresinin sağ-sol ya da yukarı-aşağı olan istemsiz hareketleridir. Bu istemsiz hareketlere ‘nistagmus’ adı verilir.
Yalancı baş dönmesinde ise bunlardan hiçbiri yoktur.
Baş dönmesi yapan ilaçlar nelerdir?
En başta anksiyete ve depresyon tedavisinde kullanılan ilaçlar gelir. Diğerleri uyku ilaçları, ağrı kesiciler, anti hipertansif ilaçlar, antibiyotiklerdir.
Nasıl korunuruz?
Ani hareketlerden sakının.
Gelişigüzel ilaç kullanmayın.
Stresten uzak durun.
Tansiyonunuzu dengede tutun.
Düzenli aralıklarla beslenin.
Ne yapmalıyız
Ani ve sert dönüşler yapmayın. Oturduğunuz yerden ayağa kalkarken yavaş olun. Stres yaratacak ortamlardan uzak durun. Kısa da sürse baş dönmesini hafife almayın, mutlaka doktorunuzla paylaşın. Vertigonun çok değişik nedenleri olduğundan doktorunuzun önerileri doğrultusunda adım atın. Sizin için gerekli görülen tetkikleri mutlaka yaptırın.