Ürtiker hafife alınmaz
Ürtiker nedir?
Ürtiker, alerjik deri döküntüsü demektir.
Nasıl anlaşılır?
Deri üzerinde kabarık, kızarık ve kaşıntılı döküntüler vardır. Boyutları 0.5 ile 10 santimetre arasıdır. Üzerlerine basmakla kızarıklık kaybolur ve ardında geçici, soluk bir iz kalır.
En sık nerelerde görülür?
Vücudun her yerinde görülmekle birlikte en sık boyun ve göğüste görülür.
Nasıl seyreder?
Genelde 24-48 saat içinde hiçbir iz bırakmadan kaybolur. Eğer 6 haftadan uzun sürerse kronik kabul edilir. Kronik ürtiker, daha detaylı araştırma gerektirir.
Neden olur?
İlaçlar, besin maddeleri, enfeksiyonlar önde gelen ürtiker nedenleridir. Böcek sokmaları ürtikere yol açabilir.
Hipertirioidi ve hipotiroidi hastalarında sıktır. Özellikle kronik tiroidit durumunda şiddetli seyreder.
Nadiren kolon, akciğer, lenf kanserlerinin başlangıcında görülür.
Hiçbir neden gösterilemeyen ürtikerler de vardır ki en inatçıları bunlardır.
En sık hangi ilaçlar ürtikere yol açar?
Penisilin ve penisilin türevleri ürtikere yol açan ilaçların başında gelir. Ürtiker, ilaç aldıktan hemen sonra ya da 10-15 gün içinde ortaya çıkar. Anjionörotik ödem ile birlikte olursa şiddetli nefes darlığı, çarpıntı ve şoka neden olabilir.
Penisiline karşı duyarlı olan, sefalospirin grubu ilaçlara karşı da duyarlıdır.
İlaç kesilmesine rağmen döküntüler, haftalarca sürebilir.
Aspirin, steroid olmayan romatizma ilaçları, sülfonamidler, idrar söktürücüler, ağrı kesiciler, teskin ediciler ürtikere yol açan diğer ilaçlardır.
Anjioödem nedir?
Bir çeşit ürtikerdir. Ancak ödem, deri altından daha derin dokulara kadar iner. En sık yüz, dudak ve cinsel organlarda görülür. Kaşıntıdan ziyade yanma ve ağrı vardır. Ürtikerle birlikte olursa daha şiddetli seyreder.
Besin ürtikeri ne demektir?
Başta deniz ürünleri olmak üzere yumurta, fıstık vb. besinlerin neden olduğu ürtikerdir. Sorumlu besin maddesi deri testleri yapılarak ortaya çıkarılır.
Enfeksiyon ürtikeri ne demektir?
Bakteri, virüs, parazit ya da mantarların yol açtığı ürtikerdir. Sinüs, diş, safra kesesi, deri enfeksiyonları en sık görülenleridir. Gastrit ve peptik ülsere neden olan Helikobakter Pilori de kronik ürtikere neden olabilir.
Temas ürtikeri nedir?
Köpek, kuş, kedi gibi evcil hayvanlar ile doğrudan temasla oluşur. Ayrıca şeftali, erik, çilek gibi bazı meyveler de temas ürtikerine neden olur.
Fiziksel ürtiker nedir?
Darbe, soğuk, sıcak, su, egzersiz, ultraviyole ışınlarıyla olan ürtikerdir. Ani olarak ortaya çıkar ve hızla kaybolur.
Solar ürtiker nedir?
Güneş ışınlarının neden olduğu ürtikerdir. Birkaç dakika içinde ortaya çıkar, gölgede 1-2 saat içinde kaybolur. Güneşe maruz kalan bölgelerde kızarma, kabarma ve kaşıntı vardır. Nadiren solunum yetmezliği ve hipotansiyona yol açar. Böyle durumlarda acil hastane bakımı ve tedavisi gerekir.
Nasıl tedavi edilir?
Ürtiker tedavisinde antihistaminik ilaçlar kullanılır. Yanıt vermeyen olgularda kortizon eklenir. Anjionörotik ödem, hastane koşullarında tedavi edilir.