Vitamin yaşam demektir
Vitamin, latince ‘vita’ sözcüğünden gelir. Vita, ‘yaşam’ demektir. Vitaminler, yaşam kaynağımız olan mikrobesinlerdir. Makrobesinlerle birlikte temin edilirler.
Makrobesinleri tahıl, et, süt, meyve ve sebze ürünlerini düzenli tüketerek temin ederiz.
Vitaminlerin başlıca görevleri metabolik faaliyetlere katkıda bulunmaktır. Bu katkılarına katalizör işlev de denir.
- Vitaminler nasıl yarar sağlarlar?
Vitaminler göz sağlığı, kemik-diş gelişimi, kan hücreleri ve sinir sisteminin olgunlaşması gibi önemli faaliyetlerde aktif rol oynarlar. Eğer vitaminlerin söz konusu katalizör işlevleri olmazsa yaşam fonksiyonlarımız ciddi ölçüde sekteye uğrar ve duraklar.
- Şişmanlatır mı?
Hayır, vitaminler şişmanlatmazlar. Çünkü vitaminler kalori ihtiva etmezler. Makrobesinler ise kalori ihtiva ettikleri için fazla tüketildiklerinde şişmanlığa yol açarlar.
- vitamin GRUPLARI
İki grup vitamin vardır: Yağda eriyen vitaminler ve suda eriyen vitaminler. Yağda eriyen vitaminler A, D, E, K vitaminleridir.
Hepsinin ortak özelliği depo edilmeleridir.
Suda eriyen vitaminler B ve C grubu vitaminlerdir. Bu vitaminler B12 hariç depo edilmezler, pişirmekle etkileri azalır.
- Zarar verirler mi?
Elbette, her şeyin fazlası gibi vitaminlerin de fazlası zarar verebilir. Yağda eriyen vitaminler vücutta depo edildikleri için birikirler ve atılmaları uzun zaman alır. Bu nedenle yüksek dozlarda tüketilen vitaminler, toksik etki gösterebilirler.
- Fazlalığı ne gibi zararlara yol açan?
Fazlalığı halinde; A vitamini saç döker, kalça kırıklarına yol açar. B1 vitamini hipertansiyonu tetikler. E vitamini kanamalara yol açar. D vitamini büyümeyi duraklatır, damar sertliğine neden olur. C vitamini ise böbrek taşlarına neden olur.
- Herkes vitamin hapı kullanmalı mı?
Hayır, özel bir zorunluluk yok ise kullanmamalıdır. En yararlı olan vitaminler haplarda değil, besinlerdedir. Kronik hastalığı olanlar, vejetaryenler, aşırı alkol tüketenler, yaşlılar, kanaması olanlar, doğuştan metabolik hastalığı olanlar vitamin hapları kullanabilirler.
- Gebelikte kullanılmalı mı?
Gebelikte vitaminlerin serum düzeyleri hakkında kesinleşmiş bir bilgi olmadığı gibi vitamin desteği için de bilimsel kanıtlar henüz yeterli değildir. Ancak, folik asit gebelikte en çok kabul gören vitamindir.
- Antioksidan vitaminler nelerdir?
A, C, E vitaminleri antioksidan vitaminlerdir. Antioksidan vitaminler hücreleri zararlı maddelerden koruyan vitaminlerdir.