Gizli kanamalar, demir eksikliğine yol açarlar
Demir eksikliği anemisi ne demektir?
Demir eksikliği anemisi, demir eksikliğine bağlı olarak gelişen kansızlık demektir. Demir eksikliği anemisi, dünyada en sık görülen anemi türüdür.
Neden olur?
Fizyolojik ve patolojik nedenlerden ötürü olur. Fizyolojik nedenler genelde kadınlar ve çocuklarda görülür. Kadınlarda menstruasyon ve gebelik süreçleri, çocuklarda ise fiziksel gelişim süreci fizyolojik nedenlerdir.
Nasıl anlaşılır?
Kandaki hemoglobin değeri düşer. Hemoglobin, kırmızı kan hücreleri içindeki demir ile birleşmiş olan proteindir. Hemoglobinin görevi, akciğerlerden aldığı oksijeni vücudun tüm hücrelerine ulaştırmaktır. Hemoglobin seviyesi kadınlarda %12 gr/dl, erkeklerde %14 gr/dl altına düşerse anemiden söz edilir.
Demir ihtiyacımızı nasıl sağlarız?
İhtiyacımız olan demiri, besinlerden ve ömrünü tamamlamış kırmızı kan hücrelerinin yıkılması ile açıkta kalan demirden sağlarız. Yetişkinlerin günlük demir gereksinimi 1-3 mg, kayıpları ise 1 mg kadardır. Demir; dışkı, idrar ve ter yoluyla kaybedilir. Menstruasyon, gebelik ve emzirme süreçlerinde demir kaybı daha fazla olur.
Demir eksikliği ne tür yakınmalara yol açar?
Solgunluk, yorgunluk ve halsizlik, karakteristik yakınmalardır. Çabuk üşüdüğünden söz edenlerin sayısı bir hayli fazladır. İlerlemiş demir eksikliği anemisi olanlarda çarpıntı, nefes darlığı, göğüs ağrısı, unutkanlık ve konsantrasyon bozuklukları gelişir. Kronikleşmiş olgularda dudak köşelerinde çatlamalar, dilde kızarma, tırnaklarda zayıflama ve boyuna çizgiler oluşur. Nihayetinde tedaviye dirençli kalp yetmezliği gelişebilir ki bu oldukça dramatik seyirlidir.
Kanser bulgusu da olabilir!
Mide-bağırsak kanserleri, gizli kanamalara yol açarak demir eksikliği anemisine yol açabilecekleri gibi iyi huylu mide tümörleri, onikiparmak bağırsağı ülserleri, bağırsak divertikülleri de aynı şekilde demir eksikliğine neden olurlar.
Sürekli aspirin ve romatizma ilacı kullanmak gizli ya da açık kanamalara neden olabilir.
Çocuklar ve yaşlılarda bağırsak parazitleri demir eksikliğine yol açabilirler.
Kronik hastalık anemisi ile karışır!
Demir eksikliği anemisi ile kronik hastalık anemisi birbirlerine çok benzerler. İkisini ayırmada RDW yardımcı olur. RDW, kırmızı küre dağılım genişliği demektir. Demir eksikliği anemisinde ilk anormal bulgu RDW artışıdır.
Anemi bir hastalık değildir, bulgudur!
Anemi bir hastalık değildir, ateş, öksürük, ishal gibi bir bulgudur. Demir eksikliği anemisi de öyledir. “Neden demir eksikliği var?” sorusuna yanıt almadan demir tedavisine başlamak doğru değildir.
Nasıl beslenmeliyiz?
Demir, en fazla et ve et ürünlerinde bulunur. Sonra balık ve yumurta gelir. Diğer belli başlı demir kaynakları kepek, çavdar ve sebzelerdir. Vejetaryen beslenenlerde demir eksikliği anemisi çok sık görülür.
Nasıl tedavi edilir?
Demir eksikliği anemisinin tedavisi ağızdan ya da enjeksiyon formunda ilaçlarla yapılır. Ağız yoluyla demir bileşenleri aç karına alınmalıdır, süt ve süt ürünleri ile birlikte alınmamalıdır. C vitamini bağırsaklardan demir emilimini arttırdığı için tedavide yarar sağlar.
Demir eksikliğine yol açanlar
- Kanamalar
- Yetersiz demir tüketimi
- Kronik hastalıklar
- Bağırsak hastalıkları