El yapımı organik ANiMASYON
En iyi animasyon Oscar’ına aday 5 filmden biri olan, Japon yönetmen Isao Takahata’nın yazıp yönettiği “Prenses Kaguya Masalı”, eski usul el yapımı çizgi filmlerin sahici ve masum güzelliğini, ebeveyn - çocuk ilişkilerini anlatan hüzünlü bir masalla birleştiriyor
HOLLYWOOD bilgisayar desteğiyle animasyonu giderek normal filmlerin gerçekliğine yaklaştırıyor. Japonlar ise yeni teknolojinin yanı sıra eski usul animasyonu da ihmal etmiyor. “Prenses Kaguya Masalı” nın yönetmeni Isao Takahata için “klasik animasyon”a dönüş sadece bir nostaljiden ibaret değil. Hollywood animasyonlarının görsel olarak birbirlerine giderek daha çok benzediği günümüzde “Prenses Kaguya Masalı”, fabrikasyon üretimin karşısına “el yapımı çizgi film”in güzelliğini, özgün bir grafik dil olarak çıkarıyor. Ne var ki, Takahata’nın bu filme verdiği 8 yılı, yani sadece el emeği ve göz nurunu takdir etmekten söz etmiyorum. Takahata, hikâye anlatımı açısından da güçlü, etkileyici bir noktaya ulaşıyor. Soluk suluboya renklerin yalın güzelliği ve desenlerin sadeliği, seyirciyi naif, çocuksu bir masal dünyasına götürüyor.
FİNAL SEMBOLİK
Her şey yaşlı bir oduncunun bambu ormanında ışık saçan bir bambu filizi bulmasıyla başlıyor. Filizin içinden, oduncuyla eşinin görür görmez adeta büyülenerek sahiplendiği “el kadar” bir prenses çıkıyor. Aniden bir bebeğe dönüşüyor ve normal bir çocuğa oranla çok daha büyük bir hızla gelişiyor. Oduncu ise onu bir prenses gibi yetiştirmek için planlar yapıyor. Japonya’nın eski çağlarında geçen “Prenses Kaguya Masalı”, çocuk yetiştirmek üzerine kısmen bugünün dünyasına da ayna tutan bir öyküye sahip. Film, çocukların gerçek mutluluğunu hiçe sayarak kendi egolarına hizmet eden ebeveynlerin tehlikeli hırslarını deşifre ediyor. Yaşlı oduncu, Kaguya’yı ait olduğu doğal ortamdan koparıp, başkentteki soyluların şekilci, süslü dünyasına sokmaya çalışıyor. Onu tümüyle yabancısı olduğu ritüellerle dolu sahte hayatın bir parçası yapıyor. Kaguya ise babasının hedefleriyle kendi duyguları arasındaki uçurumu hissettikçe mutsuz bir genç kıza dönüşüyor. “Prenses Kaguya Masalı”nın fantastik nitelikler taşıyan final bölümüne sembolik olarak bakmaktan yanayım. Çocuklarımız er ya da geç bizden ayrılıp gidecekler. O vakte kadar onların bize emanet edilmiş bağımsız bireyler olduğunu kabullenmemiz; iyi yetiştirmek adına onları özlemlerimizin kölesi yapmaktansa, gerçek duygularına kulak vermemiz ve birlikte geçirdiğimiz zamana değer vermemiz gerekiyor. Aksi halde mutluluklar uçup gidiyor... Kaguya’nın süratle büyümesi, çocukları bizden alıp başka dünyalara götüren zamanın bir simgesi değil mi zaten?
SADE DESENLERİN GÜCÜ
İçi boş gösterişten uzaklaşıp her şeyin özüne odaklanmamız gerektiğini anlatan öyküyle filmin masum görselliği arasında anlamlı bir uyum var. Takahata, modern animasyonun genellikle uzak durduğu, çizim kâğıdının varlığını hatırlatan beyaz renkten hiç kaçınmıyor. Beyaz renk, hem masalsı yanın altını çiziyor hem de minimal desenlerin gücünü ortaya çıkarıyor. Başta Kaguya’nın anlamlı yüz ifadeleri ya da bebeğin hareketleri olmak üzere filmde çok sade, etkileyici ve güzel çizimler var.
Takahata’nın Japon animasyonunun simgesi iri gözlerden uzak durduğunu, dolayısıyla ifadeleri yüzün bütününde vermeye çalıştığını da belirtmeliyim. Filmin en güzel sahnelerinden biri olan Kaguya’nın evden kaçış rüyası, bilgisayar animasyonunda göremeyeceğimiz tarzda bir grafik kalitenin göstergesi. Ayrıca Batı kökenli hiçbir animasyonda doğa sevgisinin bu kadar içten, heyecanlı ve tutkulu anlatılabileceğini de sanmıyorum.
Özetle “Prenses Kaguya’nın Masalı”nı çok sevdim, beğendim. Hollywood animasyonlarının yanında belki kimilerine eski ve çağdışı gelecektir ama hikâyenin ve çizgilerin herkesi alıp götüreceğini düşünüyorum.