İran'daki rejimi sadece Tahran Çarşısı değiştirebilir

TAHRAN'da günlerden bu yana onbinlerce kişinin katıldığı gösteriler konusundaki yorumlarda genel bir hata yapılıyor ve basın rejimin geleceğini tartışıyor. Konunun gözlerden kaçan çok önemli boyutu, gösterilerde rejimin değil, Ahmedinejad'ın seçimlerin galibi olarak ilânının protesto edilmesi... Yani, İranlılar "Bu rejim değişsin" demiyor, "Ahmedinejad gitsin, reformcular işbaşına gelsin" diyorlar. "Mevcut yönetimin değişmesini" istemekle "rejimin gitmesini" arzu etmek, farklı kavramlardır. iran rejimi hakkında, şu anda ülke dışındaki muhalefet haricinde hiçbir yerden islam Cumhuriyeti'nin aleyhinde bir söz gelmiyor. Talep edilen şey, "reform"dan ibaret ve günümüz iran'ında "reform" demek dünyaya daha fazla açılmak, sevilmeyen bir ülke olma konumundan çıkmak, petrol gelirinin tabana daha fazla yayılmasını sağlamak ve özellikle kadınların daha fazla söz hakkına sahip olması gibisinden taleplerle sınırlı.

iran'daki siyasi gelişmeleri 1953'teki Musaddık darbesinden itibaren izleyenlerin hiç değişmeyen bir görüşleri vardır: Mevcut rejimin geleceğinin, daha doğrusu değişme zamanının geldiğinin işareti, Tahran'daki "Bazar" denen Kapalı çarşı 'daki dükkânların kepenklerini indirmeleridir. Çarşı esnafı kepenklerini indirip greve gittikleri an, artık yeni bir rejim gelmek üzere demektir.

iran, son 50 sene içerisinde büyük halk hareketlerine sahne oldu. Bunların en kanlısı, tarihlere "15 Hordad Ayaklanması" diye geçen 1963'ün 5 Haziran'ındaki olaylardı ve 1979'da Şah'ın devrilmesiyle sonuçlanan halk isyanında bile, 1963 ayaklanmasındaki kadar kan dökülmedi. Ancak, Tahran Çarşısı, 15 Hordad olaylarına kayıtsız kaldı ve Şah Rejimi'nin sonunu, esnafın 1979'da kepenklerini indirmesi getirdi.

Günümüz iran'ı, rejimi hedef alan gelişmelerin henüz çok uzağında bulunuyor. Yönetim de, göstericilere karşı şu anda sadece polis kuvvetlerini kullanıyor ve islam Devrimi'nin asıl silâhlı gücü olan Devrim Muhafızları henüz bir müdahalede bulunmuyorlar.