Amerika'yı tekrar keşfe meraklı reklâm düşkünü akademisyenler

Enverî isimli şairin 1465'te yazdığı ve İzmir'in bir Türk şehri hâline

gelmesini anlattığı "Düsturnâme" adındaki eseri, 544 sene sonra, ilk defa

Türkçe'ye çevrilecekti. Elyazması nüshası İzmir Millî Kütüphanesi'nde

bulunan eseri, Doç. Dr. Oktay Gökdemir'in yönettiği ve kısa adı "APİKAM"

olan İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesi

yayınlayacaktı.

Tarihimiz ve kültürümüz bakımından ne kadar memnuniyet verici bir haber

değil mi?

Enverî diye bir şair çıkmış, bundan tâââ 544 sene önce İzmir'i konu alan

bir eser yazmış, bu güzel şehrimizin nasıl fethedildiğini anlatmış ama

eser beş asırdan fazla bir zamandan buyana yayınlanmadan bir köşede durmuş

ve nihayet geçenlerde keşfedilmiş ve pek yakında da kültürümüze

kazandırılıyormuş!

Bilmeyenler, haberi okuduklarında yapılanın gayet güzel bir ilmî çalışma

olduğunu zannedeceklerdir ama gelin görün ki, işin aslı hiç de öyle

değildir ve ortada tuhaf bir kandırmaca vardır.

Enverî'nin "Düsturnâme"si kayıp yahut unutulmuş değil, çok bilinen ve

Osmanlı Devleti'nin özellikle kuruluş dönemi üzerinde çalışanlar için

birinci derecede kaynak olan bir eserdir, üstelik Türkçe'dir, dolayısıyla

Türkçe'den Türkçe'ye çevrilmesi diye bir garabet sözkonusu olamaz ve çok

daha önemlisi, daha önce tam iki defa yayınlanmıştır!

DEFALARCA YAYINLANDI

İlk yayın, Ortaçağ Türk Tarihi'nin unutulmaz hocalarından olan Mükrimin

Halil Yınanç'a aittir ve öyle son yılların falan değil, bundan 81 sene

öncesinin tarihini taşır, yani 1928'de yapılmıştır. Mükrimin Halil, o yıl

eserin Paris'teki nüshasını yayınlamış ve bir sene sonra da "Düsturnâme-i

Enverî'ye Medhal" adıyla, eserle ilgili olarak elde ettiği diğer

tamamlayıcı bilgileri kitaplaştırmıştır. Bu yayında, Düsturnâme'nin 18.

bölümünü meydana getiren ve Aydınoğulları'nı anlatan bahse ağırlık

verilmiştir ve bugün bile hâlâ ana kaynaklardan biridir.

Bitmediii...

Doç. Dr. Oktay Gökdemir'in yönettiği "APİKAM" isimli kuruluşun "keşfedip"

"Türkçe'ye çevireceği" söylenen "Düsturnâme-i Enverî", son olarak bundan

beş sene önce, Prof. Dr. Necdet Öztürk tarafından tam metin hâlinde

yeniden yayınlanmıştır. Bu yayında üstelik hem İzmir, hem de Paris

nüshaları, akademik dilde "edition critique" denen şekilde, yani metin

mukayesesi yapılmış olarak yeralır.

Sözün kısası, Düsturnâme-i Enverî'nin mevcut nüshaları üzerinde bugüne

kadar yapılmamış bir şey kalmamış, bütün yayınlar tamamlanmıştır.

Konunun asıl önemli tarafı da, işte burada: Böyle bir haberi devletin

resmî ajansına kimin, hangi maksatla verdiği...

Ajansın muhabirinin yahut redaktörünün konuya uzak olduğunu, hiç

bilmediğini ve haberi kendisine ilginç geldiği için servise koyduğunu

kabul edelim -ki, mutlaka öyledir-, ama isminin başında "Doçent" unvanı

bulunan bir tarihçi böyle bir açıklamayı nasıl yapar? Bir tarihçi,

kaynaklardan ve yayınlardan nasıl bu kadar bîhaber olabilir ve daha da

önemlisi, bir "ilim" olan tarih, niçin reklâm vasıtası olarak kullanılır?

MESNEVİ'Yİ UNUTMAYIN!

Akademisyenlerin böyle buram buram reklâm kokan açıklamaları, son

senelerde maalesef giderek artmış vaziyette. Adam ismini duyurmak mı

istiyor, gidip konudan bîhaber bir muhabir buluyor, "Filânca kütüphanede

feşmekâna ait çok önemli bir elyazması kitap var, bu kitabın yayınlanması

hâlinde tarih baştan aşağı değişecek" diyor, eserin üzerinde çalıştığını

ve çok yakında yayınlayacağını söylüyor, dünyadan habersiz muhabir de

açıklamanın üstüne atlayıp haberi yazıyor ve yayınlanıyor. Ama, sözkonusu

kitap çok iyi bilinen ve daha önce defalarca yayınlanmış bir eser imiş, ne

gam! Maksat, isim meraklısı akademisyenin tatmin olması değil mi?

"Düsturnâme-i Enverî"nin Doç. Dr. Oktay Gökdemir'in yönetimindeki "APİKAM"

tarafından yayınlanacağı şeklindeki Amerika'yı yeniden keşfetmeyi

hatırlatan haber, işte böyle ucuz heveslerin son örneğini teşkil ediyor.

Bu gibi "ilk olma heveslileri"nin çalışmalarına küçük de olsa bir katkı

sağlayabilmek için, hiç bilinmeyen ama mutlaka yayınlanması gereken bir

başka kitabı hatırlatayım:

Eserin adı, "Mesnevî"dir, Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî adında bir zât

tarafından yazılmıştır, en eski nüshası Konya'daki Mevlânâ Müzesi'ndedir,

çok çok önemlidir ve yayınlanması sizler gibi ulemânın himmetine

muhtaçtır!