21 Ekim protokolünü hatırlar mısınız?

“Silâhlı Kuvvetler Birliği”, 27 Mayıs ihtilâlinden sonra yapılan ilk genel seçimin hemen ardından, seçim sonuçlarından memnun olmayan subayların oluşturduğu bir gruptu. Bu grup 1961’in 21 Ekim’inde “Zabıt Varakası” başlıklı bir ültimatom hazırlayıp zamanın Genelkurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay’a vermişler, Cevdet Sunay da “Genişletilmiş Komuta Konseyi” adını verdiği ama kanunlarda ve yönetmeliklerde yeri olmayan bir generaller grubunu toplayarak 21 Ekim ültimatomunu daha ılımlı hale getirip parti başkanlarına göndermişti. Sonucu merak mı ettiniz? Liderler ve ihtilâl sonrasının ilk parlamentosu, askerlerin istediklerinin tamamını kabul etmişlerdi. İmza sahiplerinin bazıları sonraki senelerde kuvvet komutanlığına kadar yükseldiler.

ASKERİN TALEP LİSTESİ

“Zabıt Varakası” denilen talep listesi, 21 Ekim 1961 günü öğleden sonra saat altıda general ve albay rütbesindeki 38 asker tarafından imzalanmıştı ve metin şöyle idi:

“1. Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları, aşağıda açık imzası bulunanlar, 21 Ekim 1961 günü saat 14:30’da toplanmışlar ve gündemlerinde mevcut olan konuları müştereken müzakere etmişler ve ittifakla aşağıdaki karara varmışlardır:

a. Türk Silahlı Kuvvetleri 15 Ekim 1961 günü yapılmış olan seçimlerden sonra, gelecek yeni Türkiye Büyük Millet Meclisi toplanmadan evvel, duruma fiilen müdahale edecektir.

b. İktidarı, milletin hakiki ve ehliyetli mümessillerine tevdi edecektir.

c. Bütün siyasi partiler faaliyetten menedilecek, seçim neticeleri ile Milli Birlik Komitesi feshedilecektir.

d. Bu kararın tatbiki 25 Ekim 1961’den sonraki bir güne tehir edilmeyecektir.

2. İşbu zabıt varakası üç nüsha olarak tanzim edilmiş ve bütün üyeler tarafından aynı anda imza edilmiştir. 21 Ekim 1961, saat: 18.00”

Ve, bir hatırlatma: Askerlerin, “zabıt varakası”na yazmadıkları çok önemli bir talepleri daha vardı: 27 Mayıs darbesinden sonra silâhlı kuvvetlerin kendi içerisinde yaptığı bir temizlik operasyonuyla ordu ile ilişkileri kesilen 200 küsuru general olmak üzere 5 bin civarındaki askerin, yani sonraları “Eminsular” diye bilinecek olan subayların orduya yeniden dönmelerine kesinlikle izin verilmemesini istiyorlardı. Meclis ve hükümet, talebi hemen ve zevkle yerine getirdi...