Biraz da seçmen konuşsun...
GENAR'ın haziran ayında Türkiye genelini temsil edebilecek 16 il ve 46 ilçede 2210 kişiyle görüşerek yaptığı "Türkiye sosyal, ekonomik ve politik analiz araştırması" dikkat çekici sonuçlar içeriyor.
- Araştırmanın muhtemel bir genel seçim olduğunda söz konusu olabilecek oy dağılımı sonuçları tahmin edilebileceği gibi. AK Parti % 51 civarında, CHP % 24.
- Seçmenin siyasi duruşunu betimleyen tablo, seçmenin kendisini tarifi bağlamında önemli ipuçları veriyor. Bu tablodaki en yüksek oran % 20 civarında seyreden "Atatürkçü"ye ait. Ayrıca % 2.5 kadar bir kısım da kendisini "Kemalist" olarak tanımlıyor. (Demek ki Nilüfer Göle "Atatürkçü" ve "Kemalist" kavramlarının birbirinden farklı sosyolojik karşılıklara tekabül ettiğini söylerken pek yerinde bir gözlem yapmakta imiş. "Laik" olduğunu söyleyenlerin oranı % 7.6. Kendisini Atatürkçü, Kemalist ve laik olarak tanımlayanların toplam yüzdesi CHP'nin oy oranından epeyce yüksek.
- Kurumlara duyulan güven başlığı altındaki sonuçlarda bir hayli ilginç. Yıllarca en güvenilen kurum olarak işaretlenilen "TSK", güvenilirlik bayrağını burun farkıyla "Emniyet"e kaptırmış (% 73.4). Ordu % 72.2 ile ikinci sırada, Cumhurbaşkanlığı ise % 71 ile üçüncü sırada. Ancak "Başkanlık sistemine geçilirse kimin başkan olmasını istersiniz?" sorusunun sorulduğu başka bir segmentte Abdullah Gül ü başkan görmek isteyenlerin % 4'te kaldığı dikkate alındığında, "güvenilenin" kişiden çok kurumsal imaj olduğu anlaşılıyor. Meclis ve hükümet ise sırayla dört ve beşinci sırayı paylaşıyorlar.
- Toplum Türkiye nin başkanlık sistemine geçmesiyle ilgili olarak, % 62'ye yakın bir oranda "Hayır geçmemeli" cevabını veriyor. Seçmenin başkanlık sistemi isteksizliği diğer başka verilerde de tebarüz ediyor. Misal, eğer başkanlık sistemi olacaksa kim başkan olmalı sorusuna % 35.7 Tayyip Erdoğan diyor ama % 38'lere varan bir oran da bu soruya "Cevap yok" ya da "Hiç kimse" olarak yanıt veriyor.
- Türkiye'nin en önemli sorunu % 38 ile "terör" olarak işaretleniyor. "Recep Tayyip Erdoğan ile Kemal Kılıçdaroğlu'nun bir araya gelmesinin Kürt meselesinin çözümünü sağlayacağına inanıyor musunuz?" sorusuna % 59.5 "Hayır inanmıyorum" diyor, fakat bu buluşmaya sert tepki gösteren Devlet Bahçeli'nin tavrı da seçmene pek sempatik gelmemiş. % 74.5, MHP'nin bu tutumunu yanlış buluyor.
- Kitle, 28 Şubatçıların, Kenan Evren ve Tahsin Şahinkaya'nın yargılanmasını % 60 ları aşan oranlarda destekliyor. Ancak Ergenekon-Balyoz davalarına ilişkin cevaplar ilginç. % 57.2, Ergenekon yargılamalarının, % 56.7 de Balyoz yargılamalarının adil bir biçimde sürmediğini düşünüyor. Bu verilerle çelişik gibi görünen bir sonuç var, o da özel yetkili mahkemelerle ilgili soruya "ÖYM'ler tümden kaldırılmalı" diye cevap verenlerin sadece % 45.7'de kalması. Aradaki fark, aynı mahkemelerde KCK ile ile ilgili davaların da görülmesinden mi kaynaklanıyor, yoksa bu durum sadece bir kafa karışıklığına mı işaret ediyor, yorum sizin.
- "Türkiye, Suriye'ye askeri müdahale yapmalı mı?" sorusuna ise sadece % 23.6 "Evet" cevabını veriyor. Ezici çoğunluk % 76.4 ile "Hayır" cevabı vermiş.
- % 72.6 hükümetin okullardaki süt dağıtımını olumlu buluyor. Kürtaj meselesinde ise durum farklı. "Kürtaj kanunla yasaklanmalı mı, yoksa bunun kararını kişinin kendisi mi vermeli?" sorusuna % 66.8, "Kararı kişinin kendisi vermeli" diyor. Ancak "Kanunla yasaklanmalı" diyenlerin oranı da hatırı sayılır boyutta: %33.2 .
- Yeni bir Anayasa yapılıyor olmasını önemli bulanların oranı % 84.4. Yeni Anayasa'nın daha sivil ve demokratik bir Anayasa olacağına inananların oranı ise % 56.5.
İzlenim: Hükümet yeni Anayasa konusunda bir bilinç oluşmasını sağlamış; ancak başkanlık sistemi meselesinde yeterince ikna edici olamamış. Süt yüzünden midesi bozulan çocuklar, halkın süt konusundaki desteğini bozmamış ama kürtaj konusundaki sert çıkış, kürtaj karşıtlığı puanını bir miktar etkilemesine rağmen nihai olarak toplumda pek de büyük bir karşılık bulamamış. Öte yandan sistemik dönüşümlerle alakalı büyük davaların doğru yürüdüğüne ilişkin şüpheler oluşmuş ama yeniden yeni altüst oluşlar yaşanmaması için ÖYM'lerin tamamen kaldırılmasına mesafe alınmış gibi görünüyor.