Süperler büyümeden pay alamayınca sefil oldular
Gelir dağılımının adaletsizliğini bir kenara bırakalım bu adaletsiz gelir dağılımında bile, insanların elde ettikleri gelirler bir önceki yılın büyüme oranı kadar arttırılmazsa dağılım gittikçe kötüleşir.
Bu arada bir önceki yılın enflasyon oranı emekli aylığını eritir ve enflasyon oranı kadar verilen zam bir önceki yılın kaybının telafisidir.
Mesela, emekli Mehmet efendi ayda 700 lira emekli aylığı alıyorsa ve bir önceki yılın enflasyon oranı yüzde 10 çıkmışsa, emekli aylığı 70 lira arttırılarak 770 lira olmalıdır. Öte yandan aynı yıl ülkenin büyüme oranı da yüzde 10 olmuşsa 77 lira da büyüme oranı farkı verilmelidir ama ülkemizde emekli aylıklarına büyüme oram zammı yapılmaz.
Kamu görevlilerinden, mesleklerine göre eşit derece ve kademeden emekli olanlar ne zaman emekli olurlarsa olsunlar her zaman aynı emekli aylığını alırlar. Mesela, bütün genel müdürler, bütün şefler, bütün müfettişler, bütün doktorlar ister eski emekli ister yeni emekli olsunlar aynı emekli aylığını alırlar. Bu eşit emekli aylığı hesaplaması 2000 yılına kadar SSK ve Bağ-Kur emeklileri için de aynıydı yani aynı prim ödeme günü olan aynı ücret düzeyinde çalışmışlarsa aynı emekli aylığı hesaplanırdı.
Ancak, 17 Ağustos 1999 depremini fırsat bilip, 21 Ağustos 1999 günü TBMM'yi toplayıp emekli aylığı hesabını değiştirten Yaşar Okuyan bu sistemi SSK ve Bağ-Kur emeklileri için değiştirtti ama memurlar ve siyasilerin emekli aylığı hesaplama sistemini değiştirtmedi. İşte bu nedenle de eskiden beridir devam eden haksızlık, ve 2000 yılından beri SSK ve Bağ-Kur'da eşitler arasında adaletsizlik var ve yıllar geçtikçe bu adaletsizlik-fark gittikçe büyüyor. Düşünün, bir şirkette genel müdürsünüz, amirsiniz, şefsiniz, işçisiniz, amelesiniz ve 2000 yılında en
yüksek emekli aylığı göstergesi olan 15175 gösterge ile emekli olmuşsunuz ama elinize şu an 600-700 YTL. aylık geçiyor.
EMEKLİLER KÜÇÜLÜYOR
Öte yandan aynı sizin durumunuzda birisi bugün emekli olduğunda ise eline 1950 Ura emekli aylığı geçiyor. Sebep eski emekli olduğunuz için size ülkenin kalkınmasından pay vermiyorlar, büyüyen ülkede siz küçük kalıyorsunuz. SSK'daki eşitler arasındaki emekli aylığı farklılığının en büyük sebebi ülkenin gelişme hızında alınmayan paylardır. Zira, 2000 yılında emekli olan birisinin emekli aylığı her ay veya son yıllarda olduğu gibi her altı ayda bir enflasyon oranı kadar arttırılıyor ama ülkenin büyüme hızından düşen rakamlardan paylarına düşen ise verilmiyor.
Öte yandan sonraki yıllarda emekli olanların emekli aylığı hesaplanırken refah payı da dahil ediliyor.
Yani SSK'daki eşitler arasındaki farklılığının esas nedeni ilk defa aylık bağlanırken emekli olduğu yıla kadarki "gelişme hızı" (GH) uygulanması ama emekli aylığı bağlandıktan sonra "gelişme hızı"nm emekli aylığına yansıtılmamasıdır. Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere bu ülkenin 2000 yılından bu yana kümülatif gelişme hızı toplamı yüzde 62,5'dur. Bağ-Kur emeklilerinin arasındaki farklılık yani eşitler arasındaki düzeysizlikler ise Bağ-Kur gelir tablolarının TÜFE ve Büyüme Oranı kadar arttırılmamasmdan kaynaklanmış ve olan hep emeklilere olmuş, aylıkları her dönem reel olarak düşmüştür.
Çözüm için intibak yasası çıkartılması gerekli
Emekli aylıklarının hesaplanma yöntemi değiştikçe, bırakın farklı kurumlardaki sigortalıları, SSK içinde farklı tarihlerde emekli olanlar arasında bile bağlanan aylık miktarları açısından adaletsizlikler ortaya çıkmıştır. Yapılması gereken, ortaya çıkan intibak sorunlarından işe başlayarak sistemi ıslah etmek, emekli aylıklarının (eşitler arasında) eşitlenmesini sağlayacak intibak yasasının çıkartılması gerekir.
Geçmiş yıllarda emekli olanlar, emekli aylıklarını sadece ve sadece Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) kadar arttırabiliyorlar. Yani geçen sene TÜFE yüzde 10 olduysa emekli aylıklarını yüzde 10 artırabiliyorlar.
Gelişme hızı farkı
Fakat emekli olacak olanların aylıkları, hem TÜFE, hem de gelişme hızı kadar artıyor. Son 10 yıl içinde ülkemiz yüzde 70 oranında gelişmiş. Yani büyüme hızı yüzde 70 olmuş. Ancak bu dönemde emekli aylıklarının yüzde 70 oranında gerilediğinden bahsedebiliriz. Yani aslında şu anda aldıkları 100'ün, 170 olması gerekir. Ama 100 alıyorlar, 70'ini alamıyorlar. Gelişme hızından gelen fark, emekli aylıklarına yansıtılmıyor, işte, "intibak" denilen olay bu. Çözüm için bunun uygulanması şart.
Süper emeklilerin iki kat maaş alması lazım
Emekli aylığı cüzdanınıza (cüzdanınız eskiyse bilgisayardan günceline) bakın göstergeniz 10225'den fazla ise sizler SÜPER emeklisiniz. 1988 yılından sonra süper emekli olan 1,5 milyon emekli ile 1988 yılından önce emekli olup da fark ödeyerek süper emeklilik satın alanların o tarihte emekli olduklarında, uzman hekim maaşından daha fazla emekli aylığı alıyorlardı. Bugün ise bir uzman hekim 1600 TL civarında aylık alıyor. Fakat süper emeklilerin aldıkları aylık 600-800 TL arasında değişiyor. Aslında almaları gereken aylık, 1600-1700 TL olmalıydı. Bunun sebebi de şu: 1987 yılından, yani yaklaşık 21 yıldan beri bu ülkenin büyüme oranlarından bir kuruş pay almadılar. Ülke büyüdü ama onların emekli aylıkları 21 yıldan beri sadece TÜFE oranında artıyor. 21 yıldan beri ülke yüzde 200'e yakın büyümüş. Onlar bundan hiç pay almadılar. Eski süper emeklilerin, her ayki kaybı yaklaşık 1200 TL. Gerçek anlamda intibak yapılacaksa geçmiş yıllardaki süper emeklilerin maaşlarının 600 TL'den 1800 TL'ye çıkarılması gerekir.
Kafkas bu artışı engelletti
Emekli aylıklarına ülkenin büyüme oranının dahil edilmesi uygulamasını AKP Çorum Milletvekili eski bir işçi, eski bir sendika başkanı olan Agah Kafkas'ın TBMM'yer verdiği bir kanun teklifi ile bitirdiler. Hem de bir ayda TBMM'yi toplayıp kanun çıkartarak engellediler.
Herkese duyurmuştum
Emeklilerin aylıklarına büyüme oranının dahil edilmesinin yolunu da ben 2007 yılı eylül ayında yaptığım haberle duyurmuştum, demiştim ki (1999 yılından sonra emekli olmuşsanız) emekli aylığını kestir birkaç gün çalış sonra yeniden emeklilik dilekçesi verince o güne kadar verilmeyen gelişme hızı oranlarını da emekli aylıklarınıza ekleniyor, işte bu duyurumdan sonra tam 52 bin emekli bunu uyguladı ve aylıklarını yüzde 60'a varan oranlarda arttırdılar. Tabi, arttırırken bu emeklilerin iş ve işlemlerini uzatarak epey eziyet çektirdiler.