İşçi teşviklerindeki önemli püf noktalar
Şirketin kamu işyeri olmamak şartıyla bütün özel sektör işverenleri, ne olursa olsun ister ihale konusu olsun ister olmasın yüzde 5'lik prim indirim teşviğinden yararlanabilirler. Kamudan ihale ile alınmış işlerin işverenleri 18-19 yaş erkek ve 18 yaşından büyük kadınları çalıştırana işverenlere uygulanan genç işçi teşviğinden yararlanamazlar. Kamu kurumları da işverdikleri müteahhit işverene, 'sen yüzde 5 indirimden yararlanıyorsan bende senin hak edişini yüzde 5 indirerek veririm' diyemez
Bu arada, bu teşvik çeşidinde işçinin ücreti ne kadar ise hepsi üzerinden yüzde 5 indirim uygulanacaktır, diğer teşvik çeşitlerinde işçinin ücreti ne olursa olsun asgari ücret seviyesine göre teşvik uygulandığından yüksek ücretli işçiler için bu teşvik daha uygun ve verimlidir. Yüzde 5 indirim teşviği işveren ile SGK arasında olup ihale makamı olan özel-kamu kurumlarım ilgilendirmemektedir bu nedenle de. işverdikleri (müteahhit) işverene, 'sen yüzde 5 indirimden yararlanıyorsan bende senin hak edişini yüzde 5 indirerek veririm' diyemezler. Bu aralarındaki sözleşme şartlarına aykırı davranmak olur.
Genç işçi teşviği hangi şartlara bağlı?
1 Temmuz 2008 günü ve sonrası için işe alınacak olan 18-29 yaş arasındaki erkekler ile 18 yaşından büyük kadınların (SPEK alt sınırı (666 lira) üzerinden hesaplanacak) işveren primlerinin aşağıdaki oranları İşsizlik Sigortasından karşılanmaktadır.
a) Birinci yıl için yüzde 100'ü, (134 lira)
b) ikinci yıl için yüzde 80'i, (107 lira)
c) Üçüncü yıl için yüzde 60'ı, (80 lira)
d) Dördüncü yıl için yüzde 40'ı, (53 lira)
e) Beşinci yıl için yüzde 20'si, (27 lira)
Şartları;
Sigortalı bazında şartlar, işe alınanlar, 18-29 yaş arası erkek ile 18 yaşından büyük kadın olmalı, işe alınan kişi, 1 Ocak 2008- 30 Haziran günü arasında veya 2008 yılı Aralık ve 2009 yılı Ocak aylarında SGK'ya hiç sigortalı bildirilmemiş olmalı, işverenin 1 Temmuz 2007-1 Temmuz 2008 arasındaki 12 aylık dönemdeki aylık bildirgelerdeki ortalama kişi sayısını aşan kişiler olmalı, işverenin ödemesi gereken diğer primler zamanında ödenmeli. Bu kapsamda işe alınacak olanların 1 Temmuz 2008 ile 30 Haziran 2010 tarihleri arasında işe alınmış olmalı.
İŞVEREN BAZINDA ŞARTLAR
Devlet ihale Kanunu ile Kamu ihale Kanunu ve uluslararası anlaşma hükümlerine istinaden yapılan hizmet ve yapım konulu işyerlerine yönelik işyerleri hakkında uygulanamaz. Kamu idareleri işyerleri hakkında uygulanamaz.
SGDP ile (emekli) çalışanlar ile yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanamaz.
Teşviklerde ortak hususlar; Teşvik tercihi sigortalı bazında olup, 100 işçinizde 3'ü için (ilerde açıklanacak) özürlü teşviğinden, 2'si için yarım özürlü teşviğinden, 12'si için genç işçi teşviğinden ve geri kalanları için de yüzde 5 indirim teşviğinden yararlanabilirsiniz. Bu arada, denetim ve tespitlerle işyerinde sigortasız çalışan tespit edilirse bir yıl süreyle destek-teşvik-indirim kesilir.
Sorulara kısa cevaplar
O.Zeki İşlekel-Söke
18.12.1986 sosyal güvenlik başlangıcınız ile SSK'dan 50 yaşında (2016 yılında) en az 5375 günle emekli olursunuz.
Ancak, 1 Ocak 2006 günü başlayıp 29 Şubat 2008 günü sona erdirdim ve sonra 1 Ocak 2009 günü yeniden başladım dediğiniz Tarım Bağ-Kur'dan 3,5 yılı tamamlamadan ayrılmanız gerekir. Şu an için 30 günden fazla prim ödemeniz var olduğundan borcunuz yoksa sağlıktan yararlanırsınız.
Ahmet O.Çukurova
6 yıldır çalıştığınız işyerinden emekli olduğunuz için kıdem tazminatı alma hakkınız vardı Bu da son brüt ücretiniz ile 6 rakamının çarpımından ibarettir Bu arada 6 yıldır kullanmadığınız izin paralarınız da net ücret üzerinden almalısınız. Bu paraları almadan emekli olarak aynı yerde çalışmaya devam ediyorsanız ne zaman isterseniz yukarıda saydıklarımı alacaksınız. Emekli olduktan sonra çalıştığınız kısmı ise işveren işten çıkarırsa veya haklı sebeple siz bırakırsanız alabilirsiniz.
Oğuz Gürsoy
Banka ve Borsa emeklilik sandıkları 30 Nisan 2011 gününe kadar SGK'ya devredilecekler. Devirde hem emeklileri hem de prim ödeyenleri SGK'ya geçecek. Yine 30 Nisan 2008 gününden beri de bu emeklilere SGK'nın emekli aylıklarına yaptığı zamdan fazlası yapılamıyor, kanunen yasak. Biliyorsunuz bu konu daha önce de Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmişti. Belki gündeme alırsa Anayasa Mahkemesi tekrar iptal edebilir.
Erol Leventer-Eskişehir
09.02.1964 doğum tarihiniz, 10.07.1981 işe başlama gününüz ile 46 yaşında en az 5075 günle emekli olacaksınız, Sigortalı olduktan sonra ifa ettiğiniz askerlik sürenizi borçlanırsanız sadece prim ödeme gün sayınız artar. Bu da emekli aylığınız taban veya altında ise bir kuruş fayda etmez, tabanın üzerinde ise yüzde 1,5-2 gibi bir artış meydana getirir.