Ücreti verilmediğinde işçi isterse hak grevi yapabilir
Çalışanların ücretleri en geç takip eden ayın 20'sine kadar ödenmek zorundadır. Şayet süresi içinde ödenmezse işçi işi haklı sebeple bırakıp tüm tazminat ve alacaklarını isteyebileceği gibi isterse her gün işe gidip, mesai saatleri süresince çalışmayıp işyerinde hak grevi de yapabilir. Ancak burada işe mesai saatleri içerisinde gidilmesi şart
Soru 1 :Ben yaklaşık iki yıl önce bir şirkette işe başladım Girdiğim günden beri düzenli paramı alamadım, tabii ki bugün yarın düzelir diye düşüne düşüne içeride bir dünya param birikti ve bunu bilerek yapıyorlar ki kimse işten çıkmasın. Benim gibi işyerinin bütün çalışanlarını aynı duruma getirdiler. Şimdi içerden 5000 lira alacağım var. Paramızı istemeye gittiğimizde ise kriz olayına sığınıyorlar. Tabii ki kriz çıkmadan da bu şirket aynıydı ben girdikten sonra iki tane isim değiştirdi şimdi ben hangi çatı altında çalıştığımı bile bilmiyorum. Çıkmak istesem çıkanlara para vermiyorlar avukata verenler bile bir sonuç alamıyorlar. Tabii ki en önemlisi kendileri sosyal yasayı biliyorlar. Bu şirkette yaklaşık 35-40 kişi çalışıyoruz Bana bugüne kadar aldığım para için de herhangi bir bordroya bile imza attırmadılar. Benim bu şirkette görevim yöneticilik. Her yıl bu şirket yer değiştiriyor. Şu anda kurdukları şirket bile dışardan bir vatandasın üzerine yapıldı aslında benim size sormak istediğim soru şudur ben bır şekılde buradan çıkmanın yolunu ararken tabi ki içerdeki tüm haklarımı almayı da düşünüyorum hangi haklarım var ve nasıl alabilirim? Tahsin YİĞİDER
ÜCRETİN ÖDENMEMESİ İÇİN NE YAPILABİLİR?
Soru 2: Kardeşim özel bir hastanede laborant olarak çalışıyor. Ancak maaşını günü gününe alamıyor. İmzaladığı sözleşmede "Maaşlar gecikmeli olarak ödenebilir" ibaresi var. Her ayın 13'ünde maaş alması gerekirken mesela nisan ayının 25'i itibariyle hala maaşını alamadı. Ücretinin geç ödenmesi sebebiyle ne yapabiliriz.? Mevlüde ESCAN
4857 sayılı İş Kanunu gereğince bir önceki aya ait ücretler en geç takip eden ayın 20'sine kadar işçiye ödenmek zorundadır. İşveren bu süre içinde işçiye ücretini ödemezse işçinin yapabileceği iki yol vardır. Birincisi, 34'üncü madde gereğince çalışmadan bekleme hakkıdır ve ilgili maddeye göre; "Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz." İşte uygulamada buna 'hak grevi' denilmektedir, yani hakları verilinceye kadar işe gidip çalışmadan beklemek. Burada işe mesai saatleri içinde gitmek şarttır.
İSTERSE İŞİ BIRAKMA HAKKINI DA KULLANIR
Ücreti yasal süresi içinde ödenmeyen işçi hak grevinden başka isterse başka bir seçenek olan haklı sebeple işi bırakma hakkını da tercih edebilir. Yani, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 24'üncü maddesinin II'nci bendinin (e) fıkrası gereğince; "e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse" iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshetmek yani haklı sebeple işini bırakmaktır. Haklı sebeple işini bırakan çalışanların da, 1475 sayılı Kanun'un 14'üncü maddesine göre kıdem tazminatı isteme hakları vardır ama ihbar tazminatı isteme hakları yoktur.