Ücretiniz indirilmişse iki haklı seçeneğiniz var
İşveren ücretinizi tek taraflı olarak indirmişse veya yasaya aykırı bir biçimde ödemeye başlamışsa veya zamanında ödemiyorsa, işinizi haklı sebeple derhal bırakma seçeneğiniz var. Bu tercihin dışında ayrıca isterseniz işsiz kalmamak adına ses çıkarmayıp ileride eksik ödenen kısımlar için eda davası da açabilirsiniz. Veyahut "Ben hiç ses çıkarmam, ne verirlerse alırım, ne denirse yaparım" gibi üçüncü bir tercihi de kullanabilirsiniz
Sayın hocam, ben Esenyurt Kızılay özel hastanesinde doktor olarak çalışıyorum. Hastane ile aramızda yaptığımız bir sözleşme var. Ancak yönetim keyfi olarak son iki aydır maaşlarımızda tek taraflı indirim yaptı ve bankaya eksik yatırıyor. Şu an için iş kaygısıyla resmi bir girişimde bulunmuyorum. Size sorum şu hocam:
1- Bu durum tek taraflı sözleşme fesih sebebi sayılır mı?
2- Sayılır ise bunun bir süresi var mı?
3- Bu keyfi ödenmeyen ücretleri kanuni olarak almak için nasıl bir prosedür uygulamalıyım? İsmi MAHFUZ
Sayın okurum, 4857 sayılı İş Kanunu gereğince yaptığınız iş akdi ya belirli sürelidir veya belirsiz süreli. Mesela 2 yıllık yapılmışsa, iki yıl süresince ayda ödenecek rakam da bellidir, sözleşmede yazılıdır. Belirsiz sürelide ise yine aylık ücret ödemesi bellidir. Hangi tür sözleşme olursa olsun işveren kural olarak ücretten indirim yapamaz. Yapabilmesi için karşılıklı olarak yazılı yeni bir sözleşme veya eskisini tadil sözleşmesi yapılması gerekir. Buna rağmen işveren tek taraflı olarak iş akdinizi feshetmişse iki seçeneğiniz var.
İsterseniz işinizi derhal bırakabilirsiniz
Birincisi,4857 sayılı İş Kanunu gereğince, ücretten indirim yapılamaz, diğer bir ifadeyle ister yazılı olsun ister sözlü, anlaşma ücretinden daha az ücret ödenemez. Anlaşma ücretinden az ücret ödenir veya ücretten indirim yapılırsa (veya takip eden ayın 20'sine kadar ücret ödenmezse), 4857 sayılı İş Kanunu nun 24. maddesinin II'nci bendinin "e" fıkrasına göre, "İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, (... ) süresi belirli olsun veya olmasın işçi, (... ) iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir" hükmü gereğince iş akdinizi kıdem tazminatınızı isteyerek derhal feshedebilirsiniz, yani işinizi hemen bırakabilirsiniz.
KABUL ETMİŞ OLURSUNUZ
"Bırakabilirsiniz" ama bu hakkınızı kullanmanın da sizi bağlayan bir süresi var. Şayet, (4857 sayılı kanunun 26. maddesine göre) ücretinizin düşürüldüğünü öğrendiğiniz andan itibaren altı iş günü içinde bırakmazsanız, hakkınız olan iş bırakmayı kullanmaktan vazgeçtiğiniz, yani ücretten indirim yapılmasını kabul ettiğiniz anlaşılır. Sonuç olarak, işinizi bırakacaksanız ücretinizin indirildiğini öğrendiğiniz andan itibaren 6 gün içinde kararınızı vermeniz gerekiyor. Size eksik ödenen ücretin, ücret indiriminden
kaynaklandığını ne zaman öğrendiğinizi de siz bilebilirsiniz, yani size yazılı bir bildirim yapılmamışsa her ay eksik ödenen kısımları işveren ileride nasılsa öder diye de düşünmüş olabilirsiniz.
İşinizi haklı sebeple bırakacaksanız noter aracılığıyla işinizi neden bıraktığınızı, hakkınız olan tazminatı talep ettiğinizi bildiren bir ihtarname göndermeniz gerekiyor.
İsterseniz işsiz kalmamak adına işinize devam da edebilirsiniz
Eğer işinizi bırakmayı düşünmüyorsanız, bu indirilmiş ücretle işinize devam da edebilirsiniz; ama ileride kıdem tazminatı hesaplanırken son brüt ücret dikkate alınacağından daha düşük tazminat hesaplanacağını da unutmayın. Bu arada düşük ücretlerle SGK'ya sigorta primi ödenmişse, ileride alacağınız emekli aylığının da düşük olacağını da unutmayın. Bu seçeneği tercih ederseniz size eksik ödenen ücretlerin işverenin yanına kâr kalacağını da sakın zannetmeyin. Yine 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22'nci maddesine göre;
"İşveren, iş sözleşmesiyle veya iş sözleşmesinin eki niteliğindeki personel yönetmeliği ve benzeri kaynaklar ya da işyeri uygulamasıyla oluşan çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle yapabilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi, değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse 17 ila 21 'inci madde hükümlerine göre dava açabilir.Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir. Çalışma koşullarında değişiklik geçmişe etkili olarak yürürlüğe konulamaz."
'İŞE İADE İSTERDİNİZ'
Bu hüküm gereğince, işverenin önce size ücret indirimi teklifi yapması, sizin de bu teklife 6 işgünü içinde kabul veya ret şeklinde yanıt vermeniz gerekirdi. Şayet ücret indirimini kabul ederseniz, yeni ücret üzerinden devam edersiniz. Şayet reddederseniz işveren bu şartlarda sizi çalıştıramayacağını yani ücret indirimi yapmaksızın sizi çalıştırmaya devam edemeyeceğini iddia ederek işinize son verebilir; ama ispat mükellefiyeti işverene ait olmak üzere siz de İŞE İADE davası açabilirdiniz. İşveren bu tür bir girişimde bulunmadan direkt ücretinizi indirdiği için düşük ücretle çalışmaya devam edersiniz ve ileride eksik ödenen ücretlerinizle ilgili dava açabilirsiniz.
Emeklilik zamanı ve emekli aylığı
26.10.1964 doğumluyum. 01.07.1980 günüSSK'lı olarak ilk işe girişim (elimde SSK tarafından verilmiş kartımın üzerinde 01.07.1980 tarihli başlangıç gözüküyor) var. Sonra 22.03.1985 ile 04.08.1999 tarihleri arasında Bağ-Kur'lu oldum. Tekraren SSK'da Nisan 2005 tarihinden itibaren çalışmaya başladım. Ocak 2009'dan itibaren 2500 TL net ücretle çalışıyorum. İnternet üzerinden yaptığım sorgulamada 26.10.2009 günü emekli olabileceğim gözüküyor. Sizlerin de görüşleriniz doğrultusunda kesin olarak emekli olabileceğim tarih ve devam eden sürecin sonucunda emeklilik maaşım ne olur?
Mevcut duruma göre öneriniz olursa sevinirim.Namık İRİS
20 yıl (7200 gün) Bağ-Kur'unuz gözüküyor ve SSK'da da 1802 gününüz (5 yıl) var. Bunun 1281 günü de Bağ-Kur'dan sonra olduğundan SSK dan emekli olacaksınız. Ancak, SSK'da ilk 11.01.1982 günü prim ödenmiş (çalışılmış) görünüyor. Şayet, 1980 yılındaki sigortanız meslek lisesi (staj) sigortası ise bu emeklilik başlangıç sayılmaz ve 11.01.1982 başlangıcıyla 46 yaşında yani 26.10.2010 günü emekli olursunuz. 1980 yılındaki sigortanız normal (çalışma) sigorta ise 45 yaşında 26.10.2009 günü SSK ya emeklilik dilekçesi veriniz. SSK "İşe girişiniz var ama gün yok" diye reddederse gidip iş mahkemesinde dava açınız.
Teşekkürler Hak-İş