Mirası reddedenin aylığı kesinlikle haczedilemez
Ali Bey, 31 yıldır memur olarak çalışan bir yakınım, kredi kartı batağına düştü; bu nedenle çalıştığı kurumdan bir miktar para almış. Durum ortaya çıkınca bunu onuruna yediremedi ve intihar etti. Geride yüklü miktarda temerrüt faizli kredi kartı borcu ile çalıştığı kurumdan aldığı borç kaldı. Mirasçıları olan eşi ve çocukları da mirasın reddi için dava açtılar. Bu arada Emekli Sandığı, eşine ve çocuğuna aylık bağladı, ama ikramiye üzerine çalıştığı kurum haciz koydurmuş. Şimdi bu ikramiyeyi eşi ve çocukları alamaz mı? İsmi SAKLI
Sayın okurum, 31 yıllık devlet memuru iken vefat eden yakınınızın geride kalanları mirası ret davası sonuçlandığında borçlardan kurtulurlar. Mirastan da olurlar. Ancak, vefat eden memur, kendisi emekli olmadan öldüğü için ikramiyesi geride kalanlarındır ve mirasa, yani terekeye konu edilemez. Zira, Miras Hukuku çerçevesinde mirasçılık sıfatından sıyrılanlar Sosyal Güvenlik Hukuku çerçevesinde hak sahipliğinden vazgeçemezler. Gerek dul aylığı gerekse yetim aylığı alacak olan hak sahipleri, kendi borçları yoksa hacze de konu edilemezler. Zira, hem ikramiye hem de aylıklar vefattan önce ortada olmadığı için terekeye konu değildir.
Bu nedenle de geride kalanlara (hak sahibi sıfatlarıyla) hem dul-yetim aylığı hem de ikramiye (veya kıdem tazminatı) ödenir. Bu arada hem aylıklar hem de ikramiyeler mirasa (terekeye) dahil edilemez. Vefat edenin borçları nedeniyle hem aylıklara hem de ikramiyeye haciz konulamaz.
Durumu anlayamayanlar için farkı tersten giderek anlatayım. Mesela, hiç evlenmeden 15 yıllık memur iken vefat eden birisinin ana ve babası da emekli ise ortada aylık verilecek, ikramiye verilecek hak sahibi yoktur, ama ana-baba ile varsa vefat edenin kardeşleri mirasçıdır. Mirasçı sıfatıyla ölenin ikramiyesini de alamazlar, ölüm aylığı da alamazlar. Çünkü, ikramiye de ölüm aylıkları da Miras Hukuku'nun değil Sosyal Güvenlik Hukuku'nun konusudur. Yani, ikramiye de, dul-yetim aylığı da terekeye dahil değildir, yani mirasa konu edilemezler.
İKRAMİYE KENDİ ÇIKMIŞ OLSAYDI
Şayet, intihar eden yakınınız emeklilik dilekçesi vermiş ve emekli edilmiş iken vefat etmiş olsaydı, yani ikramiye kendisi adına çıksaydı bu durumda terekeye dahil edilirdi.
Yani, emeklilik talep dilekçesi verip işinden ayrılsaydı ve sonra vefat etseydi, tahakkuk eden ama daha ödenmeyen ikramiye mirasa konu edilir, terekeye dahil olurdu. Konuyla ilgili olarak Yargıtay, 2.HD 20.01.1977 gün ve 295/414 sayılı kararı ile "Görevi başında ölenin aylığa hak kazanan eş ve çocuklarına verilen emekli ikramiyesinin terekeye dahil olmadığına" ( 5434 SK m.89 ) karar vermiştir.
Konuyu daha iyi anlatabilmek için bir de örnek Yargıtay kararı veriyorum.
YARGITAY 12. HUKUK DAİRESİ
E. 2005/23073 K. 2005/26042 T. 26.12.2005
■ MİRASIN REDDİ
(Borçluların Murislerinden Kendilerine Bağlanan Maaşı Sahiplenmelerinin Murisin Mirasını Reddetmelerine Engel Teşkil Etmeyeceği -Terekeye Dahil Olmadığı )
■ MURİSİN ALMAKTA OLDUĞU MAAŞ
(Terekeye Dahil Olmadığı - Borçluların Murislerinden Kendilerine Bağlanan Maaşı Sahiplenmeleri/Mirası Reddetmelerine Engel Teşkil Etmeyeceği)
■ MURİSİN BORCU
(Borçluların Murislerinden Kendilerine Bağlanan Maaşı Sahiplenmelerinin Murisin Mirasını Reddetmelerine Engel Teşkil Etmeyeceği -Terekeye Dahil Olmadığı) ÖZET: Borçluların
murislerinden kendilerine bağlanan maaşı sahiplenmeleri, TMK'nun 605. maddesi uyarınca murisin mirasını reddetmelerine engel teşkil etmez. Zira, murisin (miras bırakanın) herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan almakta olduğu maaşı terekesine dahil değildir.
Aylığınızın kesilmesi normal
Dr. Veli Aldemir-Şehitkamil
Gerek 2005 yılı Bütçe Kanunu ve gerekse de 5335 sayılı kanun gereğince nereden emekli olursa olsun bir kişi kamuda yeniden işe girerse, işe girdiği kamu kurumu SGK'ya bildirerek aldığınız emekli aylığını kestirmesi gerekirdi. Yani sizin gibi normal vatandaşların kamuda hem emekli aylığı alıp hem de çalışma hakları yok. Ancak, aylığı kestirme yükümü de işe girdiğiniz belediyenin göreviydi. Şimdi sizden istenen paralar için iş mahkemesinde dava açın ve sebepsiz zenginleşmede iyiniyetli olduğunuzu ve aldığınız aylıklardan elinizde kalanını alabileceklerini, emeği ve emekli aylığı ile geçinen biri olarak da elinizde bir şey kalmadığını iddia edin.
Talep edin reddedilirse dava açın
İsmail Kekilli-Kadirli