İsteğe bağlıda 3.5 yıldan çok kalan daha geç emekli olur
SSK'nın isteğe bağlı sigortası 1 Ekim 2008 gününden beridir yok. Yerine Bağ-Kur'un isteğe bağlı sigortası geçti. Kimin nereden emekli olacağı da son 7 yıllık (2520 günlük) prim
ödemelerinde en çok prim ödeme şekline göre tespit edilir. Yani, 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlıda 3.5 yıl veya daha fazla prim ödemiş olursanız Bağ-Kur'lu gibi
değerlendirilir ve 7200 günle emekli olmakla karşı karşıya kalırsınız
Ali Bey, ben 1 Ekim 2008'den önce isteğe bağlı SSK sigortası yaptırdım. Tüm primleri ödedim. Ancak saatli öğretim üyesi olarak ders verdiğim üniversite, mart ayından itibaren beni derslere gittiğim gün sayısına göre sigortalı göstermiş, sonra kapatmış. SGK bu dönemde sigortamı kesmiş ama bankadan yatırdığım primleri çekmiş. Bugün başvurduğumda bana SGK'dan isteğe bağlı sigortamın sonlandığını, istersem Bağ-Kur'dan yeni isteğe bağlı sigorta yaptırabileceğimi söylediler. Bu durumda prim sürem 5000 günden 7200 güne mi yükselecek, ayrıca bana zararı olacak mı? Deniz Şişman
İsteğe bağlı sigortada 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla çok sayıda değişiklik yapıldı. Bilindiği üzere daha önce SSK'nın, Bağ-Kur'un ve TC Emekli Sandığı'nın ayrı ayrı isteğe bağlı sigortaları vardı. 1 Ekim 2008 gününde bunlardan SSK nın isteğe bağlısı sona erdirildi. Geriye Bağ-Kur ile TC Emekli Sandığı nın isteğe bağlısı kaldı. SSK nın isteğe bağlısına devam edenlerin de 1 Ekim 2008 günü ve sonrasında ödedikleri primler Bağ-Kur un isteğe bağlısına sayıldı.
1 Ekim 2008 gününden sonra SSK'lılara 4/A'lı, Bağ-Kur'lulara 4/B'li ve TC Emekli Sandığı iştirakçilerine de 4/C'li denmektedir. Kimin nereden emekli olacağının tespiti, eskiden olduğu gibi son 7 yıllık (2520 günlük) prim ödemelerinde en çok nereye prim ödenmişse o şartlarla emekli olunma ilkesine göredir.
1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren yeni isteğe bağlı sigortalılığın en önemli farklılığı ise 30 Eylül 2008 günü ve öncesinde SSK'ya 506 Sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince isteğe bağlı olarak prim ödeyenlerin, 1 Ekim 2008 gününden sonraki sürelerde ödeyecekleri isteğe bağlı primleri, 4/B'li (eski adıyla Bağ-Kur lu) olarak değerlendirilecek olmasıdır. Yani, ister eski SSK isteğe bağlısı olsun, ister yeni isteğe bağlı olsun, 1 Ekim 2008 günü ve sonrasında ödenecek isteğe bağlı sigorta primleri Bağ-Kur a (4/B ye) ödenmiş sayılacaktır.
Bu durumda 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlıya 1260 gün (3.5 yıl) prim ödeyen biri, şimdiki SSK şartları (4/A) ile değil şimdiki Bağ-Kur (4/B) şartlarıyla emekli edilecektir. Mesela, bugün SSK'dan 5000 veya 3600 gün ile emekli olmayı beklerken, birden hem emeklilik yaşının uzadığını hem de erkek ise 9000, kadın ise 7200 gün prim ödemek yükümlüsü olabileceklerdir.
SAĞLIK PRİMİ DE ZORUNLU
İşte bu nedenle de 1 Ekim 2008 gününden sonra SGK nın isteğe bağlı sigortasına devam edecekseniz, en fazla 1230 gün (41 ay) daha devam edebilirsiniz. Ondan sonra isteğe bağlıdan çıkıp bir işyerinden SGK ya işçi (4/A lı) olarak bildirilmeniz sizin menfaatinizedir. Yoksa SSK lı gibi emekli olma hakkınızı kaybeder, Bağ-Kur lu gibi değerlendirilirsiniz.
SSK nın isteğe bağlı sigortalıları daha önce (asgari ücret ile asgari ücretin altı buçuk katı arasında) kendi belirledikleri bir rakamın yüzde 25 i oranında isteğe bağlı SSK primi öderken, 1 Ekim 2008 gününden itibaren yüzde 20 emeklilik primi ve yüzde 12 oranında da GSS, yani genel sağlık sigortası primi de ödemeye başladılar. Yani, bundan sonra isteğe bağlı SGK sigortalısı olursanız asgari ücret (693 lira) alt sınır ve bu rakamın 6.5 katı olan 4504,5 lira üst sınır olmak üzere her ay dilediğiniz rakamın yüzde 32 si oranında prim ödemeniz gerekecek. Öte yandan, isteğe bağlılar bundan böyle Genel Sağlık Sigortası primi de ödemek zorundadır. 'Benim sağlık giderlerim babam-eşim üzerinden karşılanıyor, bu nedenle GSS primi ödemeyeceğim deme hakkı da artık yok.
KISMİ ÇALIŞANLAR DA İSTEĞE BAĞLI ÖDEYEBİLİR
Yazınızda 2008 yılı Ağustos ayında isteğe bağlı SSK sigortalısı olduğunuzu, ama 2009 yılı Mart ayında ders saatli çalıştığınız üniversitenin sizi sigortalı yapması nedeniyle gün sayısı kadar SGK'ya bildirdiğinden bahsediyorsunuz. Yeni kanun gereğince, ayda 30 günden az SSK'lı olarak çalışanların, çalışma sürelerini 30 güne tamamlamak için isteğe bağlı prim ödeme hakları da vardır. Mesela, üniversite sizi ayda 10 gün çalıştı diye bildiriyor ve primlerinizi ödüyorsa sizin de kalan 20 günü isteğe bağlı ödeme hakkınız var.
Yani sigortalı işe girdiğiniz için isteğe bağlı sigorta artık sona ermiyor. Size verilen bilgide bu anlamda hata veya eksiklik var.
Ayda 30 günden az çalışanların 30 günden eksik çalışma günlerini isteğe bağlı olarak SGK'ya ödeme hakları mevcut, ama burada bir sorun var. İşverenin sizin için ödedikleri eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A sigortasına, sizin isteğe bağlı olarak ödedikleriniz ise eski adıyla Bağ-Kur yeni adıyla 4/B sigortasına sayılıyor. 2.520 günlük prim ödemelerinde en çok Bağ-Kur'lu görünürseniz de Bağ-Kur'dan emekli olma tehlikesi var.
Kısa Kısa Cevaplar
Nursel Özuzcan
Kamuda çalıştığınız 1970-1986 arasındaki sürenin ikramiyesi için bir süre daha bekleyiniz. Anaysa Mahkemesinin iptal kararından sonra TBMM bu konuda yeni bir düzenleme yapacak. O düzenlemede size de ödeme çıkabilir ve paranızı sorunsuz alırsınız. Eğer düzenlemede size ödeme çıkmazsa idari yargıda dava ederek ikramiyenizi alırsınız.
C. Y.-Gaziantep
Vefat eden damadınızın borçlarını kızınızın ve torunlarınızın dul-yetim aylıklarından kesemezler.
Şayet kızınız ve torunlarınızın başka mal varlıkları varsa onları icraya verebilirler. Ancak, Maliye ile uzlaşma için kızınız durumunu anlatan bir dilekçe yazıp versin.
Çetin Tügen-Yalova
Var olan rahatsızlığınız nedeniyle Bağ-Kur'u kapatır, SSK'lı bir işe girer ve işvereniniz aracılığıyla Yalova Defterdarlığı'ndan vergi indirim belgesi alabilirseniz, 01.07.1997 sigorta başlangıcıyla 17 yıllık sigortalılık süresi ve 3920 günle SSK'dan 01.07.2014 günü emekli olursunuz. Tabii Bağ-Kur dan sonra SSK ya (4/A) en az 1260 gün daha prim ödemeniz gerekir. Bu arada ben Bağ-Kur a devam edersem ne olur derseniz, var olan rahatsızlığınız nedeniyle yüzde 40 oranlı sağlık kurulu raporu alırsanız ve raporu SGK sağlık kurulları onarsa Bağ-Kur'dan 4680 gün sayısıyla emekli olursun.
İrfan Bulduk-İzmir
