İşçiler için kıdem tazminatı tavanı bu ay 2.365 lira oldu
Halen geçerli olan 4857 Sayılı İş Kanunu ile 854 Sayılı Deniz-İş Kanunu çalışanlarına kıdem tazminatı ödenirken tavan uygulaması vardır. 1475 sayılı yasaya göre en yüksek devlet memuru olan başbakanlık müsteşarına ödenecek bir yıllık ikramiye tutarından fazla kıdem tazminatı ödenemez. Kıdem tazminatı tavan rakamı 30.06.2009 gününe kadar 2.260 lira iken 1 Temmuz 2009 gününden itibaren memur maaşlarına yapılacak zam kadar artacaktır. Memurlara yüzde 4 zam öngörüldüğüne göre, kıdem tazminatı da artarak 2365 liraya ulaşmıştır
18.10.1976 doğumlu bir bayanım ve 25.07.1997 tarihinde özel bir bankada işe başladım. 4.02.2008 tarihinde tazminatımı almadan bahse konu bankadan ayrılarak aynı tarihte başka bir özel bankada göreve başladım. Yeni bankamda aylık brüt maaşım 4500 liradır. 30.07.2009 tarihi itibarıyla işten çıkarılmış olmam durumunda;
1) Ne kadar kıdem tazminatı alırım? İhbar tazminatı alır mıyım? Emeklilik için dışarıdan kaç ay daha prim yatırmam gerekiyor? Ne zaman emekli olabilirim?
2) Devletten işsizlik sigortası alabilir miyim? Almak için ne yapmalıyım?
3) Dışardan özel bir sigorta şirketinden işsizlik sigortası yaptırdım; bunun benim için avantajları ve dezavantajları neler olabilir? (İşten çıkarılmam durumunda 6 ay boyunca 1000 lira aylık maaş alacağım.)
4) Hangi kurumdan emekli olmak için prim ödeyeceğim ya da SSK üzerinden mi emekli olacağım? İsmi saklı
Sayın okurum, özel sektörde yani 4857 Sayılı İş Kanunu'nun geçerli olduğu yerlerde çalışmışsınız ve çalışıyorsunuz. Son çalıştığınız işyerinde ise 4 Şubat 2008 gününden beri çalışıyorsunuz ve 30 Temmuz 2009 günü işveren sizi işten çıkarırsa, 1 yıl 5 ay 26 günlük kıdem sürenize göre size kıdem tazminatı ödenecektir. Sizin aylık brüt ücretiniz 4500 lira ama bu rakama göre kıdem tazminatınız hesaplanmayacak, brüt ücretiniz kıdem tazminatı tavan rakamından çok olduğu için tavan rakamı dikkate alınacaktır. (2009 yılı Bütçe Kanunu gereğince de 1 Temmuz 2009 gününden geçerli olacak olan memur aylık katsayıları da, aylık katsayısı 0.05592, taban aylığı katsayısı 0.74348 olarak uygulanacağından, bu katsayılara göre kıdem tazminatı yıllık tavanı 2365.16 liradır.)
1 yıl için 2365.16
5 ay için 985.48
26 gün için 168.48
Toplam 3519.12
Buna göre de, 1 yıl 5 ay 26 günlük kıdem sürenize göre alacağınız kıdem tazminatı rakamınız, 3519.12 lira olacaktır.
İHBAR TAZMİNATI DURUMA BAĞLI
İhbar tazminatı alabilmeniz için işverenin, sizi önceden haber vermeden haklı bir sebebi olmaksızın çıkarması gerekir. İşyerinde 30 Temmuz 2009 günü itibarıyla kıdem süreniz 1.5 yıldan az olduğundan 4 haftalık ihbar süreniz var. Yani, işveren sizi işten çıkarırken, "Ey işçim, seni şu sebeplerle işten çıkarıyorum ve sana da yasa gereğince durumu 4 hafta önceden duyuruyorum, şimdi her gün 1.5 saat iş arama iznin var, bunu da kullan" diyecektir. Bu veya buna benzer bir ihbar (duyuru) alırsanız ihbar tazminatı alamazsınız, ama bu tür bir duyuru yapmadan, "Yarın işe gelmeyin, işte size 4 haftalık önceden duyuru paranız" derlerse de buna ihbar tazminatı denir. Hesaplaması da net ücret hesabı gibidir. Emeklilik hesabınız 18.10.1976 doğumunuz ve 25.07.1997 işe giriş tarihinizle, 54 yaşında en az 5975 gün sayısıyla SSK'lı (4/A'lı) gibi emekli olursunuz ki 54 yaşını tamamlamaya (18.10.2030 gününe) daha çok var. O güne kadar da 5975 günü haydi haydi tamamlarsınız. O nedenle dışarıdan prim ödemenize gerek yok.
İŞSİZLİK ÖDENEĞİ ALIRSINIZ
Sizi işveren tazminatınızı ödeyerek işten çıkaracağı için 4447 Sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu gereğince işsizlik ödeneği alırsınız. Şayet, 30.07.2009 gününden önce 3 yıl içinde 1080 günlük (tam süre) priminiz varsa 10 ay süresince, 1079 günden az ama 900 günden çok süreniz varsa 8 ay boyunca İŞKUR'dan işsizlik ödeneği alacaksınız. Bunun için işten çıkma tarihinden itibaren 30 gün içinde şahsen veya internet üzerinden (işverenin size vereceği işten ayrılma belgesi ile) Türkiye İş Kurumu'na (İŞKUR) müracaat etmeniz gerekir.
Alacağınız aylık işsizlik ödeneği tutarı da bir brüt asgari ücretin yüzde 80'ini geçemeyeceğinden aylık 693 x 0,80= 554.40 lira olacaktır.
ÖZEL İŞSİZLİK SİGORTASI AYRI
Kendiniz (veya işvereniniz) özel bir sigorta şirketinden işsizlik sigortası yaptırmışsanız, poliçedeki şartlar ve usullere göre o sigorta şirketinden de işsizlik parası alırsınız. Bunun kamuyla alakası yani avantajı veya dezavantajı yok.
Gemicilerin yıpranma hakkı gitti
Ali Abi, sizi o kadar çok dinliyoruz ama biz gemicilerle ilgili açıklama yapmadınız. Hükümet yıpranmamızı elimizden aldı. Denizcilik çok zor meslek, şartlar kötü. Ben 1998 yılında askere gittim, 2002 yılında gemiye başladım ve gemilerde 1700 günüm var. 1978 doğumluyum, ne zaman emekli olabilirim? Biz gemicilerin yıpranması tamamen kalktı ve karacılar gibi mi olduk? İsmi saklı
Sayın okurum, gemicilik gerçekten çok zor olmalı, bir teneke kutu içinde aylarca kalmak, aylarca denizden başka bir şey, gemidekilerden başka insanlar görememek, dayanması zor olan işlerden. İşte bu nedenle de zamanında gemicilere yıpranma hakkı verilmişti. Ancak, bize sosyal güvenlik reformu diye yutturulan düzenlemelerden sonra 1 Ekim 2008 gününden itibaren gemicilerin yıpranması kaldırıldı. Artık sizler yıpranmıyorsunuz. Bu nedenle de bundan sonraki çalışmalarınız için erken emeklilik hakkınız olmayacak. Senin özel durumuna gelince;
25.06.2002 günü ilk kez sigortalı olmuşsun ve 1 Ekim 2008 gününe kadar yıpranmalı (2A veya 3A) olarak 1447 gün çalışmışsın, ardından yıpranmanız kalktıktan sonra da (1A olarak) 197 gündür çalışıyorsun. Normalde 60 yaşında en az 7000 günle emekli olacaktın ama 1447 gün, yıpranmanın dörtte biri kadar yani (1447/4=361 gün) emeklilik yaşından düşme hakkı kazanmışsın. Bu nedenle de 59 yaşında emekli olursun.
Evlilik izni 3 gündür
Yakın zamanda bir personelimizin düğünü var. Kendisi benden düğün izninin kaç gün olduğunu sordu. Öncelikle ben şunu sormak istiyorum: Düğün izni diye bir şey var mı, eğer varsa İş Kanunu'nun hangi maddesinde yer alıyor? Sevgi Kayabaşı