İsteğe bağlı prim ödediğini zannedenler dava açsın
SSK'nın isteğe bağlı sigortası 30 Eylül 2008 günü sona erdi. Bağ-Kur'dan sonra SSK'da da 3.5 yılı yani 1260 günü tamamlayarak SSK'dan emekli olacağım düşüncesiyle isteğe bağlı prim ödeyenler, emeklilik dilekçesi verdiklerinde emeklilik talepleri reddedilince hayal kırıklığı yaşıyorlar. İşte bu kişiler mahkemeye giderlerse emekli olabilirler
Ali bey, 01.03.1981 SSK işe girişim var yaklaşık 240 gün kadar SSK primi ödedikten sonra 1992 yılında işyeri açtım ve Bağ-Kur'a 11 yıl prim ödedim. 2006 yılının şubat ayından beridir de isteğe bağlı SSK primi ödüyordum. Eylül 2009 ayında da SSK'dan emekli olmayı düşünüyordum yani bu ay, ama SSK'ya gittim sen Bağ-Kur'lu olmuşsun SSK'dan emekli olamazsın diyorlar. Banu Kurdere
Sayın okurum,
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile isteğe bağlı sigortada 1 Ekim 2008 tarihi itibarıyla çok sayıda değişiklik yapıldı.
1 Ekim 2008 gününden sonra
- SSK'lılara 4/A'lı,
- Bağ-Kur'lulara 4/B'li
- T.C. Emekli Sandığı iştirakçilerine de 4/C'li denmektedir. Kimin nereden emekli olunacağının tespiti yapılırken (30 Eylül 2008 gününden önce işe girenler için) eskiden olduğu gibi son 7 yıllık (2520 günlük) prim ödemelerinde en çok nereye prim ödenmişse o şartlarla emekli olunma ilkesine aynen devam edilecektir.
***SGK 1 Ekim'den sonra ödediklerinizi Bağ-Kur'a sayıyor
30 Eylül 2008 gününe kadar SSK'nın, Bağ-Kur'un ve T.C. Emekli Sandığı'nın ayrı ayrı isteğe bağlı sigortaları vardı. 1 Ekim 2008 gününde bunlardan SSK'nın isteğe bağlısı sona erdirildi. Daha doğrusu, 1 Ekim 2008 gününden sonra eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A'lı gibi isteğe bağlı sigortaya başlayabilmek hakkı ortadan kaldırıldı. 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlı olmak isteyenler sadece Bağ-Kur'un (4/B'nin) isteğe bağlısı olabilirler. Öte yandan 5434 sayılı Kanun gereğince T.C. Emekli Sandığı'nın isteğe bağlısı ise 30 Eylül 2008 günü ve öncesine memur olanlar için aynen devam ediyor. Sosyal Güvenlik Kurumu, 1 Ekim 2008 gününden önce SSK'ya isteğe bağlı prim ödemeye başlamış ve halen de isteğe bağlısına devam edenlerin, 1 Ekim 2008 günü ve sonrasında ödedikleri primleri, Bağ-Kur'un isteğe bağlısına sayma kararı aldı. İşte bu hatalı bir karardı ve isteyenler dava ederlerse kazanabilirler.
***SSK'nın isteğe bağlısı artık yok
1 Ekim 2008 günü yürürlüğe giren yeni isteğe bağlı sigortalılığın en önemli farklılığı ise, 30 Eylül 2008 günü ve öncesinde SSK'ya 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince isteğe bağlı olarak prim ödeyenlerin 1 Ekim 2008 gününden sonraki sürelerde ödeyecekleri isteğe bağlı primlerinin, 4/B'li (eski adıyla Bağ-Kur'lu) olarak değerlendirilecek olmasıdır. Yani, ister eski SSK isteğe bağlısı olsun ister yeni isteğe bağlı olsun 1 Ekim 2008 günü ve sonrasında ödenecek isteğe bağlı sigorta primleri, Bağ-Kur'a (4/B'ye) ödenmiş sayılacaktır.
Bu durumda 1 Ekim 2008 gününden sonra isteğe bağlıya 1260 gün (3.5 yıl) prim ödeyen birisi şimdiki SSK şartları (4/A) ile değil, şimdiki Bağ-Kur (4/B) şartlarıyla emekli edilecektir. Mesela bugün SSK'dan 5000 veya 3600 gün ile emekli olmayı beklerken birden hem emeklilik yaşı uzatıldığı için daha geç emekli edilecekler, hem de erkek ise 9000, kadın ise 7200 gün prim ödemek yükümlüsü olabileceklerdir.
***1 Ekim 2008'den sonra 3.5 yıla sakın ulaşmayın
İşte bu nedenle de 1 Ekim 2008 gününden sonra SGK'nın isteğe bağlı sigortasına devam edecekseniz en az fazla 1230 gün (41 ay) daha devam edebilirsiniz ondan sonra isteğe bağlıdan çıkıp bir işyerinden SGK'ya işçi (4/A'lı) olarak bildirilmeniz sizin menfaatinizedir. Yoksa SSK'lı gibi emekli olma hakkınızı kaybeder, Bağ-Kur'lu gibi değerlendirilirsiniz.
***Prim rakamı arttı, sağlık primi de zorunlu
SSK'nın isteğe bağlı sigortalıları, daha önce (asgari ücret ile asgari ücretin altı buçuk katı arasında) kendi belirledikleri bir rakamın yüzde 25'i oranında isteğe bağlı SSK primi öderken, 1 Ekim 2008 gününden itibaren yüzde 20 emeklilik primi ve yüzde 12 oranında da GSS yani genel sağlık sigortası primi de ödemeye başladılar. Yani, bundan sonra isteğe bağlı SGK sigortalısı olursanız asgari ücret (693 lira) alt sınır ve bu rakamın 6.5 katı olan 4504,5 lira üst sınır olmak üzere her ay dilediğiniz rakamın yüzde 32'si oranında prim ödemeniz gerekecek. Öte yandan, tüm isteğe bağlılar bundan böyle GSS primi de ödemek zorundadır, benim sağlık giderlerim babam-eşim üzerinden karşılanıyor bu nedenle GSS primi ödemeyeceğim deme hakları da artık yok.
***Kısmi çalışanlar da isteğe bağlı ödeyebilir
Yazınızda 2008 yılı ağustos ayında isteğe bağlı SSK sigortalısı olduğunuzu ama 2009 yılı mart ayında ders saatli çalıştığınız üniversitenin sizi sigortalı yapması nedeniyle gün sayısı kadar SGK'ya bildirdiğinden bahsediyorsunuz.
Yeni Kanun gereğince, ayda 30 günden az SSK'lı olarak çalışanların, çalışma sürelerini 30 güne tamamlamak için isteğe bağlı prim ödeme hakları da vardır. Mesela, üniversite sizi ayda 10 gün çalıştı diye bildiriyor ve primlerinizi ödüyorsa sizin de kalan 20 günü isteğe bağlı ödeme hakkınız var. Yani, sigortalı işe girdiğiniz için isteğe bağlı sigorta artık sona ermiyor. Size verilen bilgide bu anlamda hata veya eksiklik var.
***Deve mi kuş mu yoksa devekuşu mu?
Yukarıda belirttiğim üzere, ayda 30 günden az çalışanların 30 günden eksik çalışma günlerini isteğe bağlı olarak SGK'ya ödeme hakları var ama burada bir sorun var. İşverenin sizin için ödedikleri eski adıyla SSK yeni adıyla 4/A sigortasına sayılıyor, sizin isteğe bağlı olarak ödedikleriniz ise eski adıyla Bağ-Kur yeni adıyla 4/B sigortasına sayılıyor. Yani aynı ay için de hem Bağ-Kur hem de SSK sigortalısı sayılıyorsunuz. Bu duruma göre de son 2520 günlük prim ödemelerinde en çok Bağ-Kur'lu görünürseniz de Bağ-Kur'dan emekli olmakla karşı karşıya kalma tehlikesi olacak.
***Dava ederseniz SSK'dan emekli olabilirsiniz
Siz, aslında 1 Ekim 2008 gününden önce SSK'nın isteğe bağlısına başlamış ve halen de devam ediyorsunuz. Fakat Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) sizin ödediğiniz primlerin 1 Ekim 2008 günü ve sonrasında olanlarını Bağ-Kur'a yani 4/b'ye saymaktadır. İşte bu nedenle de Bağ-Kur'dan sonra 3.5 yıllık SSK sigortalılığı için başladığınız isteğe bağlı SSK'da, SGK uygulaması gereğince 3.5 yılı tamamlamamış sayılıyorsunuz. Siz bu ay SSK'ya emeklilik için dilekçe verseniz emekliliğiniz reddedilecektir. Siz de red kararına karşı hemen gidip iş mahkemesinde dava açın ve dava da, "Bana isteğe bağlı SSK'nın Bağ-Kur'a sayılacağı tebliğ edilmedi, bir mektupla dahi olsa hatırlatılmadığı gibi ödediklerim yine SSK'nın hizmet cetvelinde gösterilmeye devam edildi. Ben ödediğim isteğe bağlı SSK'nın Bağ-Kur'a sayılacağını bilseydim ödemez, gider işe girerdim" demelisiniz.
Öte yandan, SGK, sizin gibi SSK'ya isteğe bağlı prim ödeyenleri de bana göre Bağ-Kur'lu saymamalıydı geçici olarak eskiden isteğe bağlı SSK'ya başlamış olanları ara verinceye kadar isteğe bağlı SSK'lı kabul etmeliydi. Sadece 1 Ekim 2008 günü ve sonrasındaki isteğe bağlı taleplerini Bağ-Kur'a saymalıydı.