İstanbul'da tüm müdürlükler kıdem yazısı verecekler
İstanbul'da sadece Unkapanı'nda bulunan İhtiyarlık Sosyal Güvenlik Merkezi "Kıdem Tazminatı Alabilir" yazısı veriyorken, İstanbul İl Müdürü Mustafa Kuruca'nın talimatıyla artık bütün sosyal güvenlik merkezleri bu yazıyı verecekler
7 Aralık 2009 günü bu köşeden, "Emekli olmadan istifa edene de kıdem tazminatı verilir" demiştik. Çünkü, 8 Eylül 1999 günlü Resmi Gazete'de yayınlanan 4447 Sayılı Kanun'un 45. maddesi, çalışanlara 4857 Sayılı İş Kanunu kapsamında bu hakkı tanıyordu. Ancak, bir ucu Tuzla'ya, diğer ucu Silivri'ye kadar uzanan ve normal şartlarda bir uçtan bir uca 3 saatte varılan, trafik sorunu da olunca 5-6 saati bulan bir yolculukla işe gidilebilen İstanbul'da sadece Unkapanı'nda bulunan İhtiyarlık Sosyal Güvenlik Merkezi bu yazıyı veriyordu. Diğer sosyal güvenlik merkezleri ise, "Unkapanı'na gidin" diyordu.
ARTIK HER YERDEN YAZI ALABİLECEKSİNİZ
İstanbul Sosyal Güvenlik İl Müdürü Mustafa Kuruca'nın geçen hafta tüm SGM'lere gönderdiği iç emir ile artık sadece İhtiyarlık SGM değil tüm SGM'ler bu yazıyı verecekler. İç emir şöyle: "4447 Sayılı Kanun'un 45'inci maddesiyle 1475 Sayılı İş Kanunu'nun 14'üncü maddesinin birinci fıkrasına eklenen (5) numaralı bentle 506 Sayılı Kanun'un 60. maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları (sigortalılık süresi ile prim ödeme gün sayısı) veya aynı kanunun geçici 81. maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları halinde sigortalılara kıdem tazminatı ödeneceği öngörülmüş ve 10.07.2008 tarih 497081 sayı ile uygulama ünitelere duyurulmuştur. Hal böyle olmakla birlikte bazı sosyal güvenlik merkezlerimizin sigortalılara kıdem tazminatı yazısını vermeyerek Unkapanı Sosyal Güvenlik Merkezi'ne yönlendirdikleri, bu durumun sigortalılarımızın memnuniyetsizliğine yol açtığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, sigortalıların yazılı olarak başvurması koşuluyla, sigortalının hangi sosyal güvenlik merkezi sınırları içinde çalıştığına bakılmaksızın Pendik SGM, Kadıköy SGM, Bakırköy SGM, Beşiktaş SGM, Beyoğlu SGM, Fatih SGM, Gaziosmanpaşa SGM ve Unkapanı SGM tarafından kıdem tazminatına hak kazandığına dair yazının verilmesi gerekmektedir. Bilgi ve gereğini rica ederim." Yukarıdaki yazı nedeniyle okurlarım adına İl Müdürü Kuruca'ya teşekkür ederim. Pendik'teki sigortalı artık Unkapanı'na gelmek zorunda kalmayacağı gibi Gaziosmanpaşa'daki de ikamet ettiği yerde bu yazıyı alabilecek.
KİMLER BU YAZIYI ALABİLİR
Daha önce bu köşeden konu hakkında detaylı bilgi vermiştik ama bir kez daha hatırlatmakta fayda var. Dayanak madde (1475/14-5) içinde geçen kanun maddeleri tek tek irdelendiğinde aşağıdaki şartları tamamlayanların isterlerse işlerinden ayrılıp kıdem tazminatı alabilme haklarının olduğu görülecektir.
A- 506 Sayılı Kanun'un 60'ıncı maddesine göre, 1- Kadın ya da erkek olsun başkaca bir şart aranmaksızın 7000 gün sayısı olanlar yahut, 2- Kadın ya da erkek 25 yıllık sigortalılık süresi ve en az 4500 günü olanlar. B- 506 Sayılı Kanun'un Geçici 81/B'ye göre, - Kadın 20, erkek ise 25 tam yıl sigortalılık süresi ile aynı maddede belirtilen gün sayılarına (5000 ile 7000 arasında değişir) ulaşmış olanlar. C- 506 Sayılı Kanun'un Geçici 81/C'ye göre, - İster kadın olsun ister erkek, en az 15 yıldan beri sigortalı olan ve en az 3600 gün sayısını tamamlayanlar, emeklilik yaşlarını bekleyip işyerinden kıdem tazminatı alarak ayrılabilirler.
BU TÜR ÇIKIŞTA İHBAR SÜRESİ GEREKMEZ
SGK'dan alınacak "kıdem tazminatı alabilir" yazısıyla işyerinden ayrılma halinde 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 17'inci maddesindeki ihbar sürelerine de uymak gerekmez. Yani, işçi bu yazıyı SGK'dan aldıktan sonra işverene verir vermez aynı gün işini bırakabilir ve tazminatını isteyebilir. İşveren bu durumda tazminatı nakden ve defaten ödemekle mükelleftir.
SONRADAN ÇALIŞMAK YASAK DEĞİLDİR
Normal şartlarda, işyerinden ayrılırken evinde emeklilik gününü beklemeyi amaçlayan işçi, bir müddet sonra bu düşüncesini değiştirebilir ve bir başka işyerinde veya aynı işyerinde yeniden işe girmek isteyebilir. Bu durumda kıdemi ödeyen işveren tazminatı geri isteyemez, daha doğrusu geri isteyebilmesi için "İşyerinden ayrılırken gerçek niyeti bu değildi" diyebilir ama bu niyeti ispat etmesi gerekir.
2-3 Ocak'ta Almanya'dayım
Son birkaç yıldır, 3201 Sayılı Yurtdışı Hizmet Borçlanması Kanunu ile diğer sosyal güvenlik kanunları köklü olarak değiştirilmiştir. Bu değişiklik sonrasında, gerek borçlanma zamanı, borçlanma süresi, ödeme miktarı, ödeme zamanları değiştirildiği gibi emeklilik zamanı ve alınacak emekli aylığı hesaplamaları da çok etkilenmiştir. Öte yandan, ekonomik krizden etkilenen gurbetçilerimiz artık yurtdışı borçlanmasıyla Türkiye'den emekli olup gelecek emekli aylığıyla geçimlerine katkı sağlamayı istemektedirler ama bunu en doğru şekilde nasıl yapacaklarını da bilememektedirler. Bu arada bazı art niyetli kişiler gurbetçilerimizi yalan yanlış bilgilendirmekte ve işi dolandırıcılığa kadar vardırmaktadır. İşte bu nedenlerle 2-3 Ocak 2010 günlerinde Almanya'nın Köln kentinde Sosyal Güvenlik Uzmanı Şevket Tezel ile birlikte bir seminer-panel düzenlemeye karar verdik.
Genel olarak bilgilendirme şeklinde geçecek olan seminerde şu sorulara cevap verilecek:
- SGK, 3201 Sayılı Kanun'a göre yurtdışında geçen hangi süreleri borçlandırır? - Bu borçlanmanın tamamı gerçekleştirilmek zorunda mı? - 3201'e göre borçlanmanın şartları nelerdir? - Ev kadını olarak geçen süreler borçlanılırsa emekli olunabilir mi? - Ev kadını olarak 4/A mı (SSK) yoksa 4/B den mi (Bağ-Kur) emekli olunur? - Yurtdışında yaşını doldurup günden dolayı emekli olamayanlar, Türkiye'den 3201 Sayılı Kanun'a göre emekli olabilir mi? - 2001 yılında yurtdışı borçlanması yapanların bu borçlanmaları hâlâ geçerli mi? Kısmi olarak yapılan ödemeler kabul ediliyor mu? - Kanunlar değiştikten sonra yurtdışı borçlanmasında belli bir süre var mı? İşte sizleri aydınlatmak, ikinci emekliliğinizi yaşatmak, "uzun süren prosedürleri daha kısa zamanda ve sağlıklı nasıl yaparsınız"ı sizlere anlatmak için 2-3 Ocak'ta Köln'deyiz. Tüm okurlarımı bu seminere davet ediyorum.
Çuvaldız...
Tekel işçileri ve Başbakan'ın cevabının düşündürdükleri
Başbakanımız havaalanında Tekel işçileriyle ilgili sorulan bir soruyu, "Her zaman söylüyorum. Bir özel sektör işverenini düşünün. Çalışmayana para verir mi? Çalışana para verir. Çalışmazsa ne yapar? İhbar, kıdem tazminatını öder, ondan sonra da 'Buyur kardeşim' der" diye cevaplandırdı. Bu cevap karşısında ağzım açık kaldı. Ben, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin nitelikleri arasında "sosyal devlet" var diye biliyordum. İşte bu nedenle devleti yönetmek ile özel sektöre ait bir işyerini yönetmek arasında fark vardır. Devlet kâr değil, sosyal faydayı düşünür. Özel sektör ise kâr düşünür... Yine, devletin nitelikleri arasında "demokratik devlet" ilkesi de var. Bu sadece dağda eli silahlı dolaşanların değil, iş ve ekmek mücadelesinde sağa sola saldırmadan eylem yapan işçilerin de demokratik haklarının olduğunu kabul etmektir.