Ayda 30 günden az çalışan işçiye ceza!
İstihdamı artırmak için yapılması gerekenleri planlayan devlet, işverenleri part-time çalıştırmayı özendirici düzenlemeler yapmayı düşünürken, part-time çalışan işçilere de neden eksik (30 günden az) çalıştın cezası getirdiği gibi GSS primi de ödetecek
1 Ekim 2010 günü başlayacak olan bütün vatandaşların Genel Sağlık Sigortası (GSS) kapsamına alınması çalışmalarında, mağdur olması muhtemel kişilerin başında işsizlerin ve 18 yaşını dolduracak olan çocuklarımızın geleceğini salı günü bu köşeden duyurmuş ve zamanında GSS giriş bildirgesi vermezlerse 760.5 lira idari para cezası ile aylık 182 lira GSS primi ödemek zorunda kalacaklarını belirtmiştim.
Benzer bir tehlike, ayda 30 günden az SGK'ya bildirilen çalışanlar için de geçerli.
1 Ekim 2010 günü yürürlüğe girecek olan uygulamanın dayanağı da 5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 88'inci maddesi.
İlgili maddede, "...60'ıncı maddenin birinci fıkrasının (b), (c), (d) ve (g) bentleri gereği genel sağlık sigortalısı sayılanlar için, her ay otuz tam gün genel sağlık sigortası primi ödenmesi zorunludur. Şu kadar ki, 60'ıncı maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların aynı ay içinde zorunlu sigorta kapsamında prim ödeme gün sayısı bulunması halinde, ayın kalan günleri için isteğe bağlı sigorta gün sayısı kadar genel sağlık sigortası primi ödenir.
4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olmakla birlikte, 4857 Sayılı Kanun'un 13 ve 14'üncü maddelerine göre kısmi süreli veya çağrı üzerine çalışanlar ile bu kanuna göre ev hizmetlerinde ay içerisinde 30 günden az çalışan sigortalılar için eksik günlerine ait genel sağlık sigortası primlerinin 30 güne tamamlanması zorunludur. Bu durumda olan sigortalıların eksik günlerine ilişkin genel sağlık sigortası primleri, 60'ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi veya (g) bendi kapsamında ödenir" denmektedir.
Yani, kamuoyunda part-time iş sözleşmesi adı verilen kısmi süreli iş akdi ile ayda 30 günden az çalıştırılan veya tam çalıştıkları halde SGK'ya az prim ödemek amacıyla 30 günden az bildirilen SSK'lılar, 30 günden eksik kalan günlerin GSS primlerini gidip kendileri SGK'ya ödemek zorundalar.
ÖDEMENİN ÖN ŞARTI GSS GİRİŞ BİLDİRGESİ DÜZENLEMEK
Ayda 30 günden az çalışan veya çalıştırılan SSK'lılar 1 Ekim 2010 gününden itibaren, 1 ay içinde SGK'ya GSS giriş bildirgesi düzenlemekle mükellefler. Bu bildirgeyi düzenleyip SGK'ya vermezlerse önce 760.5 lira idari para cezası ödeyecekler, sonra da GSS giriş bildirgesi vermedikleri için ayda 1521 liradan çok kazandıkları savıyla ayda 182 lira GSS primi ödemekle karşı karşıya kalacaklar.
GSS GİRİŞ BİLDİRGESİNDEN ÖNCE KAYMAKAMLIĞA
İster işsiz, ister köylü, ister 18 yaşını tamamlayacak çocuklarımız ile ayda 30 günden az çalışanlar olsun, GSS giriş bildirgesi vermeden önce bağlı bulundukları kaymakamlıkların yeşil kart bürolarına gidip gelir testi yaptıracaklar.
Çıkacak gelir testi sonucu ödemeleri gereken aylık GSS primi belirlendikten sonra Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüklerine gidip GSS giriş bildirgesi verecekler ve adlarına her ay GSS prim borcu tahakkuk ettirilecek.
30 GÜNDEN EKSİK GÜNLERİN GSS PRİMLERİNİ ÖDEYECEKLER
Ayda 30 günden az çalışma günü ile SGK'ya bildirilen kişilerin bildirimlerini, işverenler takip eden ayın 23'üne kadar internet üzerinden SGK'ya gönderiyorlar. Bu işçiler de ayın 24'ünden itibaren internete girip işverenin kendisini ayda kaç gün bildirdiğine bakıp 30 günden eksik kalan günlerinin primlerini ödemek için ayın sonuna kadar koşa koşa bankaya gidip eksik GSS primlerini ödemedikçe SGK üzerinden sağlık yardımı alamayacaklar.
Örneğin, 23 Ekim 2010 günü işvereni tarafından (e-bildirge sistemiyle) 2010 yılı eylül ayında kendisi için ayda 15 gün ve 400 lira kazanç bildirilen işçi Mehmet, eylül ayı bildirgesinde kaç gün bildirildiğini 24 Ekim ile 31 Ekim arasında internetten bakacak ve bu tarihler arasında Kaymakamlık Yeşil Kart Bürosu'na gidip gelir testi yaptıracak ve gelir testi sonrasında da GSS giriş bildirgesi ile SGK'ya gidip adına borç çıkarttıracak, çıkan borcu da ayın sonuna kadar bankaya ödeyecek.
BİR YILDAN UZUN SÜRE TÜRKİYE'DE OTURAN YABANCILAR DA AYNI İŞLEMİ YAPTIRMALI
1 Ekim 2010 günü yürürlüğe girecek uygulamaya göre, ülkemizde 1 yıldan daha uzun süre ikamet eden yabancılar da GSS'li olacaklar ve GSS giriş bildirgesi düzenleyip her ay prim ödeyecekler.
İlgili düzenleme şöyledir: "...Mütekabiliyet esası da dikkate alınmak şartıyla oturma izni almış yabancı ülke vatandaşlarından yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında sigortalı olmayan ve kanunun 4'üncü maddesi kapsamında zorunlu sigortalı sayılmayan kişilerden, Türkiye'de bir yıldan kısa süreyle yerleşik olanlar, Türkiye'deki yerleşim süresinin bir yılı geçtiği tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır ve bu tarihten itibaren kendilerince, bir ay içinde kuruma verecekleri genel sağlık sigortası giriş bildirgesi ile kuruma bildirilir" denmektedir.
GSS BİLDİRGESİ VERMEYENLERE CEZA VAR
5510 Sayılı Kanun'un 102'nci maddesi gereğince SGK tarafından idari para cezası verilmektedir. İlgili maddeye göre, "61'inci maddede belirtilen bildirgeyi, bu kanunda belirtilen süre içinde ya da kurumca belirlenen şekle ve usule uygun vermeyenler veya kurumca internet, elektronik veya benzeri ortamda göndermekle zorunlu tutulduğu halde anılan ortamda göndermeyenler hakkında her bir sigortalı için asgari ücret tutarında idari para cezası uygulanır" denmektedir.