Referandum paketinde de dayanışma grevi yasal değil
İşverenler üzülmesin, dayanışma ve siyasi grev gelmiyor
Birçok sanayici ve işadamı, "Yeni Anayasa paketiyle siyasi amaçlı grev ve dayanışma grevi yasağı kalkıyor" diye iktidara serzenişte bulunuyor, ama üzülmelerine gerek yok, yasak hâlâ devam ediyor
Anayasa değişiklik paketinde, Anayasa'nın "Grev Hakkı ve Lokavt" başlıklı 54. Maddesi'nde yeni bir düzenleme yapılıyor. Buna göre; maddede yer alan "Siyasi amaçlı grev ve lokavt, dayanışma grev ve lokavtı, genel grev ve lokavt, işyeri işgali, işi yavaşlatma, verim düşürme ve diğer direnişler yapılamaz" hükmü Anayasa'dan çıkarılıyor.
Böyle bir düzenleme sonucu, sanki dayanışma grevi, siyasi amaçlı grev serbest hale geliyor diye iş çevrelerinde sızlanmalar var. Hatta, kendisine bu konu sorulduğunda Sanayi Bakanı Nihat Ergün, madde kalkıyor ama yerine kanunla bir şeyler getiririz diyerek sanayici ve işadamlarını rahatlatmak istemiştir, fakat buna gerek yok. Zira, Anayasa'nın aynı maddesinin birinci fıkrasında, grev hakkının sınırları açıkça çizilmektedir: "Toplu iş sözleşmesinin yapılması sırasında, uyuşmazlık çıkması halinde işçiler grev hakkına sahiptirler."
Öyleyse, ister yeni ister eski Anayasa'ya göre, işçiler ancak bir toplu sözleşme görüşmesi içinde ve uyuşmazlık aşamasına ulaştıklarında grev yapabilirler. Bu konudaki yasal düzenlemeler yürürlüktedir ve Türkiye grev hakkına en fazla sınırlama getiren ülkeler arasındadır. Değişiklik paketiyle Anayasa'dan çıkarılan hükmün grev hakkının sınırlarını genişletici bir etkisi yoktur.
Ayrıca, 54. Madde'de yer alan grev yasaklarıyla ertelemeye ve uygulamaya ilişkin grev hakkının özüne dokunan sınırlamalar da olduğu gibi yürürlüktedir. Görüldüğü gibi, grev hakkına ilişkin düzenleme, açıkça olmayan bir sonucu sağlıyormuş gibi göstermeye yönelik tam anlamıyla göstermelik bir düzenlemedir.
MEMURLAR DA SEVİNMESİN, GREV HAKKI GELMİYOR
Anayasa değişikliğinde, kamu çalışanlarının sendikal hakları için öngörülen değişiklikler de var ama grev hakkı içermiyor. 53. Madde'de yapılan değişiklikle kamu çalışanlarına sözde toplusözleşme hakkı tanınmaktadır. Ancak grev hakkı yoktur.
Yeni değişiklik, grev yasaklarını kaldırmamış, genel grev ve dayanışma grevi hakkı getirmemiş, tersine kamu çalışanları için mutlak grev yasağı getirmiştir. Çünkü, toplu iş sözleşmesinde uyuşmazlık halinde, Kamu Görevlileri Hakem Kurulu'na (KGHK) uyuşmazlığı taşımayı zorunlu kılarak, kurul kararlarının kesin olduğunu hüküm altına almıştır. Bu haliyle kamu çalışanlarının uluslararası hukuka dayanarak kullandıkları direniş hakkı, Anayasa'ya yerleştirilen mutlak grev yasağı düzenlemesiyle ortadan kaldırılmış olacaktır.
Yapılan düzenleme, halen memurların var olan toplugörüşmesinin adını toplusözleşmeye çevirmekte ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gereği zaten var olan grev ve iş bırakma hakkını da yok etmektedir.
Soru-Cevap
Feride Öz- 25.09.1964 doğumluyum. Bulgaristan'dan Türkiye'ye 17 Temmuz 1989'da göç geldik. 1987 ve 1989 yıllarında iki çocuğum oldu. Türkiye'de 07.02.2000 günü işe başladım, bu kanundan yararlanabilir miyim? Şu anda 2847 prim günüm var. 1962 gün yurtdışı borçlanması yaptım, borçlanmadan sonra 2015 yılında emekliliğim gözüküyor. Bu son kanundan yararlanırsam ne zaman emekli olabilirim?
Sigortalı olmadan evvelki iki çocuk için 4 yıllık borçlanma yapabilirsiniz ve borçlanma sonrasında 4 yıl daha erken emekli olursunuz. Borçlanma için günlük 8.12 lira değil, 13 lira ödemenizi tavsiye ederim.
Mehmet Arı- "Sigortalı kadınlara dört yıl erken emeklilik" konusunda kafam karıştı. Örneğin, eşimin sigorta başlangıcı 1990. Ancak 1997'de ilk çocuğumuz, 2000 yılında da ikinci çocuğumuz oldu. Eşim bu süreler (1997-2010 ) zarfında çalışamadı. Toplam 2033 gün prim yatırmış. Kendisi 1973 doğumlu. 1 Ağustos 2010'da tekrar işbaşı yaptı. Bu haktan yararlanabilir mi? Yoksa yararlanamaz mı? Zira aralıksız prim yatırsa bile 9 yıl sürecek. En azından 4 yılını bu şekilde karşılayabilir miyiz? Ayrıca isteğe bağlı sigortalılıktan yararlanarak 1200 gün de oradan faydalanabilir miyiz?
Eşiniz sigortalı olduktan sonra doğum yapmış ama prim ödeme günü çok eksik. Bu sebeple 2 doğum için 4 yıllık borçlanmayı mutlaka yapın. 1990 başlangıcınıza göre en az 5450 gün prim ödemesi gerekir. 2 doğum için 1440 günlük borçlanmak, 5450 günü tamamlamanıza yardımcı olur. Bu arada kalan prim ödeme günlerinizden en fazla 1230 gününü isteğe balı olarak ödeme hakkınız var.