Aile hekimi hademesini sigortalı yaptırmak zorundadır
2010 yılı sonunda tüm ülke aile hekimliği uygulamasına geçmiş olacak. Ancak, aile hekimleri dahil hiç kimse statülerini bilmiyor. Sağlık Bakanlığı aile hekiminin yanına sadece bir sağlık personeli veriyor ama aile hekimliği merkezinin temizlik, çay-kahve işleri için hekimin alacağı personelin sigortası aile hekimi tarafından yaptırılmak zorunda.
Isparta'da aile hekimi olarak 4 yıldır görev yapıyorum. Aile hekimliğine geçen ilk pilot illerden olmamız vasıtasıyla çeşitli sorunlar yaşadık ama hiçbiri şu andaki gibi bir sorun değildi. Sağlık Bakanlığı her ay belli miktarda harcama yapmamız için ek ödeme yapıyor. Aile hekimliğinin ilk yayınlanan ücret yönetmeliğinde aile hekimlerinin bu harcamaları madde 17'de belirtilmişti. "Aile sağlığı merkezi giderleri: Sözleşmeyle çalıştırılan aile hekimine hizmet verdiği merkezin kira, elektrik, su, yakıt, telefon, internet, bilgi-işlem, temizlik, büro malzemeleri, küçük onarım ve tıbbi sarf malzemeleri gibi giderleri için her ay tavan ücretin yüzde 100'ü ödenir." Fakat, 25 Mayıs 2010'da çıkan yeni yönetmelikte ise bu madde açılarak 18. maddede, "Aile hekimleri, sağlık hizmetlerine yardımcı olmak amacıyla ebe, hemşire, sağlık memuru, tıbbi sekreter gibi ilave sağlık hizmetleri personeli ile güvenlik, temizlik, kalorifer, sekreterya, vb. hizmetler için personel çalıştırabilir ya da hizmet satın alabilirler" deniliyor.
Biz de işçi işe aldık ve ücretini de ödüyoruz. Fakat, sigortasından haberimiz yoktu. Yapılan bir ihbar üzerine işyerimize SGK'dan denetim elemanları geldi ve sigortasız işçi çalıştırmaktan bize ceza kesti. Gelen ceza 2 bin liradan fazla. Ardından 3 değişik ceza daha gelecekmiş. Sağlık Müdürlüğü "Biz ödemeyiz, siz ödeyeceksiniz" diyor. Biz işveren miyiz? ■ İsmi saklı
Normal şartlarda aile hekimi, kendi muayenehanesinde çalışan hekim gibidir, esasen ileride oluşturulacağı üzere vergi mükellefi olup Bağ-Kur'lu olması gereken işveren gibidir. Ancak, kamuda çalışan hekimlerini aile hekimliğine çekebilmek ve korkutmamak için geçiş yolu olarak, memur hekimleri ücretsiz-aylıksız izinli sayıp, devletle sözleşme yapan yarı kamusal kişi yaptılar. Yani, siz aile hekimleri ve aile hekimi yanında çalışan aile hekimi personeli (ebe-hemşire-sağlık memuru) devlet memuru değildir. Normal şartlarda, kendi kiraladığı aile hekimliği merkezinde kendi muayenehanesi olan ama devlet ile sözleşme yaparak kendisine bağlanacak 3 bin-4 bin kişiye hizmet vermesi için sözleşme yapılmış kişilersiniz. Yanınıza verilen kamudan aylıksız izinli sayılan hemşire-ebe-sağlık memuru haricinde kimi çalıştırırsanız çalıştırın o andan itibaren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında işveren olursunuz.
AİLE HEKİMİ İŞVERENDİR
İşveren olarak da önce SGK'da işveren dosyası açtırmanız, sonra da bu kişilere (hademe-yardımcı personel) ödeyeceğiniz ücretler için ücret bordrosu düzenleyip imza karşılığı ücret ödemeniz ve sonrasında da her ayın 23'ünde bir önceki ayın Aylık Sigortalı Hizmet Bildirgesi'ni internet üzerinden e-bildirge olarak göndermeniz gerekir. Bunları gerçekleştirmezseniz, size olduğu gibi SGK yasal işlem yapar.
Size verilen paralar
Aile Hekimliği Kanunu ve ek mevzuatı gereğince size 5 kalemden oluşan para ödenmektedir. Bunlar;
1. Kayıtlı kişiler için ödenecek ücret
2. Sosyo-ekonomik gelişmişlik düzeyi ücreti
3. Aile sağlığı merkezi giderleri
4. Gezici sağlık hizmeti giderleri
5. Tetkik ve sarf malzemesi giderleridir.
Bunlardan üçüncüsü olan aile sağlığı merkezi giderleri yanınızda çalıştıracağınız hademe-çaycı giderlerini de içermektedir. Bilindiği üzere bu rakam da şu an aylık 3 bin 120 liradır. Bu rakamın içinde ücret ve sosyal güvenlik giderleri de vardır.
Yakında daha büyük sorunlarınız da olacak
Aile hekimliği sisteminde planladıklarını kamuoyuna ve sizlere tam açıklamadıkları için bu tür sorunları da görmezden geldiler. Yakında, siz ve sizin yanınızda çalışan sağlık personelinin sosyal güvenlik sorunları da ortaya çıkacak. Şu an kanun gereğince sanki memurmuşsunuz gibi adınıza eski Emekli Sandığı'na prim ödeniyor ama ileriki yıllarda Bağ-Kur'lu sayılacaksınız. Yani, sizlerin emeklilik problemleri de meydana gelecek. Konuyla ilgili olarak Habertürk'te yakında "Aile Hekimliği Yazı Dizisi" yayınlanacak. Tüm detayları orada vereceğim.
'Ali Bey sizden özür dilerim'
"Ali Bey size özür borçluyum. 'TV ve gazetelerde çalıştıkça emekli aylıklarınız düşer' dediğinizde size inanmamıştım. Hatta, 'Siyaset yapıyor' demiştim ama şimdi SGK'nın web sayfasından da aynı durumu gördüm. Sizin '1 Ekim 2008 gününden sonra çalışılan her ay için aylık emekli maaşı 2 lira düşer' tezinizi doğruladı.
SGK web sayfasında Eylül 2010 ayında maaşımı hesapladım, 649 lira çıktı. 1 ay daha çalışıp tekrar hesaplattım Ekim 2010 hesabında 647 lira çıktı. Bu da 1 ay çalışmamla ileride emekli olduğumda alacağım emekli aylığımın 2 lira düştüğünü gösterdi." ■ Mehmet Uslu-Alanya