E-kitaplar kütüphaneleri tarihe gömebilir mi?

E-kitap nihayet Türkiye'de

ABD’de Amazon.com’un satışa sunduğu Kindle benzeri elektronik kitap okuma cihazları bu ay Türkiye’ye geliyor. Yaklaşık 250 dolara satışa sunulacak olan bu cihazlarla, internet sayesinde, istediğiniz kitabın elektronik versiyonunu yarı fiyatına satın alabilecek ve dijital ortamda okuyabileceksiniz. Yarı fiyatına çünkü dağıtım ve baskı maliyetleri ortadan kalkacak. Dolayısıyla kitapların pahalılığından şikâyet edenler için iyi bir alternatif sayılabilir. Öte yandan bu sistem sayesinde Anadolu’nun en ücra köşeleri, dev dijital kütüphanelerle tanışabilecek. Ama teknoloji bu, yaparken yıkabilir de...

İşte bu nedenle e-kitaba endişeyle yaklaşanların sayısı az değil. Kitap okuma oranının belli olduğu bir ülkede, e-kitap nasıl başarılı olsun diyenler bir kitaba dokunmanın, sayfalarını çevirmenin zevkini de hiçbir şeyin alamayacağından eminler. Endişeler yersiz mi, şu an için kestirmek zor. E-kitaplar bir prestij nesnesine bile dönüşebilir, okumayana da kitap okutabilir. Konunun birincil muhataplarına Türkiye e-kitabı nasıl karşılayacak diye sorduk. İşte farklı görüşler...

GÜLİN YILDIRIMKAYA

gulinyildirimkaya@haberturk.com

E-kitap yazarın değerini ve okuyucu sayısını artıracak

İnsanlar uygun fiyatlarla kolay yoldan kitap satın alabilecek. Devlet de ders kitaplarını bu şekilde dağıtabilir. Yayınevi ve yazar için büyük fırsat

Sabah Gazetesi Teknoloji Yazarı TİMUR SIRT: İNTERNET geldi diye gazeteler, televizyonlar unutulmadığı gibi, e- kitap gelince yayınevleri de ortadan kalkacak değil. E-kitap, yayınevlerinin kitaplarını dağıtmaları için yepyeni bir kanal olacak. Bunu tehdit olarak algılayanlar sadece orada kalacaklar. Fırsat olarak düşünenler ise kazanacak. İnsanların kitaplara internet üzerinden ulaşması, daha çok kişi tarafından paylaşılması kolay olacak; baskı, kâğıt maliyetlerini, dağıtım maliyetlerini ortadan kaldıracak; yatırım yapmak için daha çok fırsat oluşacak. Yazarın değeri ortaya çıkacak. Burada yayının kalitesini ortaya çıkarmak için de fırsat var. İnsanların uygun fiyatlarla kitap satın almaları okur sayısını da olumlu etkileyebilir. Sadece kitap olarak bakmamak lazım, devletin ders kitaplarını bu şekilde dağıtması gibi bir durum da var. Ucuz bilgisayar kampanyalarıyla birleştiren örnekler de var. Kitapları böyle dağıtan kurumlar da var dışarıda.

Dijital kitap bir devrim, gerçek kitapları geçecek

Kitapyurdu.com Kurucusu SADİ KİZİR: Teknolojinin varlığı ve sürekli içeriğini çoğaltarak büyümesi çoğu insanlar için tehlikeli gibi görünse de aslında hayatımızı kolaylaştırdığına şüphemiz yok. E-kitap; bizce dünya için olduğu gibi Türkiye için de bir devrim… Tabi ki kitap severlerin bazılarına göre kağıt kokusunu duymadan kitap okumak mümkün değildir. Ama kimine göreyse 8 bin sayfayı tek bir şarjla okuyabilmek, bütün kütüphaneyi yanında taşımak, teknolojinin bir kitap severe sunduğu en büyük yenilik. Elektronik kitap pazarı dünyada hızla büyüyor. Biz bu durumu Türkiye için büyük bir değişimin ve dönüşümün de habercisi olduğuna inanıyoruz. Zaten dünya şuan bu işin devi olarak Amazon var. Plaklardan Wolkmanlara, daha sonra CD çalarlardan iPod'lara uzanan değişimin ve dönüşümün hepimiz yakın tanıklarıyız. Durum böyle olunca kullanıcıların tercihleri de kolay ve pratik olana göre şekilleniyor. Her ne kadar kullanım alanları farklılık gösterse de; Amerika’da ve Avrupa’da Kindle'ın; hem popüler cihazları geride bırakacağı hem de kullanıcıların e-kitaplara sıcak baktığını ve yayıncılık pazarına da büyüme sağlayacağı açıktır. Kindle'ın yaratıcısı Amazon, elektronik kitap okuyucusu sayısının milyonu aştığını ve her 10 fiziksel kitaba karşılık 6 adet elektronik kitap sattıklarını açıkladı. Elektronik kitap pazarı elbette Amazon Kindle'ına bile gerek kalmadan iPad'le daha da hareketleneceği kesin. En nihayetinde e-kitap, 'gerçek' kitapları geçecektir. Ayrıca elektronik kitapların çevreci olduğunu da unutmamak lazım. Faydalı olacak İz Yayıncılık Yöneticisi MEHMET KAHRAMAN: Evet yeni bir dönem başlayacaktır ve bu döneme ayak uyduramayanlar sadece geride kalmayacaklar. Hatta matbaaya karşı çıkanlar gibi kendi fikri sabitliklerini sürdüreceklerdir. E-kitap, kütüphane kavramını gömmek şöyle dursun, başına bir ‘E’ eki getirecektir. Şu anda bir çok üniversitenin ya da araştırma merkezinin kütüphaneleri zaten ‘E-kütüphane’ye dönüşmüş ve dönüşmekte. İnsanlar çok kısa zamanda bu kütüphanelere, evlerinden ve işyerlerinden de bağlanabilecekler. Yani bu durum kaçınılmazdır. Eğer matbaaların, ciltçilerin, kitap sektöründen gelen taleplerindeki azalmayı bir zarar olarak görmezsek; ki zaten onlarca cilt kitabı evlerin kütüphanelerine dizmenin hiçbir ekonomik yanı bulunmadığı gibi, yüksek kağıt tüketiminden dolayı doğaya karşı bir haksızlık da sözkonusudur. Kağıt üretimi sadece orman katliamına yol açmaz. Orman, netice itibariyle yeniden ve sadece kağıt üretimi için yenilenebilir. Ancak kağıt üretimi toprağı da kirleten bir sanayidir. Dolayısıyla bu anlamda büyük bir faydadan bahsetmek mümkün.

E-kitap hak ihlaline yol açmaz

İstanbul Bilgi Üni. Fikri Mülkiyet Hukuku Merkezi Müdürü Yrd. Doç. Dr. GÜL OKUTAN NİLSSON: BU kitapları download etmek için yine satın alacaksınız. Dolayısıyla hak ihlali söz konusu değil. Bu sistem oluşturulurken hak ihlali olmaması için gerekli tedbirler alınıyordur zaten. Dijital format kontrollü olduktan sonra sorun yok. İktisadi açıdan değerlendirildiğinde de çok daha ucuza geliyor. Baskı ve dağıtım maliyeti yok. Hatta bu yüzden e-kitap daha da ucuzlamalı, kâr marjı çok yüksek şu anki haliyle. Sonuç olarak, yazarın da mağdur olmayacağı tedbirler alındıktan sonra e-kitap neden olmasın ama ben bir okur olarak basılı kitabı tercih ederim.

Eğitimde de e-kitap kullanılmalı

Boyut Yayın Grubu Kurucusu BÜLENT ÖZÜKAN: E-kitap hayatımızı kolaylaştıracak. Örneğin havaalanındayken bir kitap indiripyolculuk boyu okuma şansı gibi birçok kolaylık sağlayacak. Etkin bir şekilde kullanılırsa özellikle eğitim alanında çok ciddi tasarruf sağlayabilir. Bunu e-gazetelere benzetiyorum, nasıl tüm gazeteler hem elektronik olarak okunuyor hem de sayıları azalmayan okuyucu tarafından satın alınıp okunuyorsa e-kitaplar da kitapla aynı ilişki içinde olacak.

Kitap satılmıyor ki satışlar düşsün!

Edebiyat Eleştirmeni SEMİH GÜMÜŞ: BUGÜN Batı’da, özellikle ABD’de gazete ve dergiler kriz sonrasında sarsılan konumlarını internette yeniden kazanmak için büyük çaba içindeler. Basılı kitabın da yolu bir gün internetten geçecekti. E-kitap, kitap değil aslında. Adını yanlış buluyorum. Ekranda okuduğumuz, edebiyat metinlerinin, sözgelimi romanların kendisi, ama kitap adını basılı olana vermek gerekir. Yaratıcı yazarın yazdığı yapıt, elektronik bir aygıta yükleniyor ve onun ekranından okunuyor. Bunun yazılanın niteliğini değiştirmesi beklenemez. Geleneksel yayıncılık bundan etkilenir mi? Batı’da etkileneceğini söyleyebiliriz. Ama kitap satışları Türkiye’de o kadar düşük ki, yayıncılığı olumsuz etkileyeceğini düşünmüyorum. Bazı çok satan kitaplar dışındaki kitapların büyük çoğunluğu 1000 adet basılıp bir yılda o kadar bile satılmıyorsa, e-kitap hangi satışı olumsuz etkileyecek? Kitap satışları dipte zaten. Demek ki e-kitap, basılı kitap satışlarını, bu arada edebiyatın niteliğini daha uzun yıllar boyunca etkilemez, ama yolu kitapçıdan geçmeyen, hali vakti yerinde bir şehirli kesimle gençlerin önemli bir bölümünün edebiyat metinleriyle tanışmasını sağlar ki, bunu da olumlu bir kazanım olarak görüyorum.

E-kitap arı kovanına çomak sokacak, yazarlar rahatsız

Kitap korsanlarının durdurulamadığı bir ortamda elektronik kitabın sonuçlarını tahmin etmek çok güç

Remzi Kitabevi Yayın Koordinatörü ÖNER CİRAVOĞLU: KİNDLE kullanımları günden güne artıyor. Şimdi de ülkemize geliyor. Geliyor ama kaygılarımızı da görmezden gelemeyiz. Okurlarımız genel olarak basılı sayfaları belleğine nakşetmeye alışıktır. Bu gibi ürünlerde görsellik özellikle edebiyat alanında hazzı gölgeleyen bir durum olarak karşımıza çıkacaktır. Kitap sayfası sinema perdesine, müzik parçasına benzemez. Yurtdışındaki kimi yazarların, bu gelişmeden rahatsız olduğu biliniyor. Telif haklarının gereğince korunamadığı gerekçesiyle karşı çıkıyorlar. Kitap korsanlarının durdurulamadığı bir ortamda elektronik kitaba girmek bir yerde arı kovanına çomak sokmak değil mi? Kütüphanelerin de işlevselliğini yitireceği belirtiliyor, sanki bizde kütüphaneler dolup taşıyor. Remzi Kitabevi olarak şu anda doğrudan bir e-kitap hazırlığımız yok. Bekleyelim ve görelim diyorum...

Basılı kitabın değeri hiçbir şeye değişilmez

Yazar PINAR KÜR: BUGÜN elimde Amerikalı yazar J.D. Salinger’ın, 15 yaşımdan kalma, paramparça olmuş bir kitabı vardı. Gençliğimde taptığım bu yazarın öldüğünü öğrendiğimde, kabı yırtılmış olduğu, yani elimde parçalandığı için, bir zarf içinde sakladığım kitabını çıkardım ve uzun uzun kokladım. Yazar olmamda etkili olan altmışlı yıllara döndüm. Kâğıda basılmış, elle tutulan kitabın değeri hiçbir şeye değişilmez. Okumasını bilen kişi başka hiçbir şeyle tatmin olmaz. Okuma alışkanlığı olmayan ülkemizde e-kitabın hiçbir şekilde başarı kazanacağını sanmıyorum. Aygıtlara yüklenecek olan dijital kitaplar çok kişi tarafından okunabilir, basılı kitaplarda da böyle. Ama asıl sorun korsan. Müzikte, sinemada, edebiyatta halen korsanla mücadele edilemezken, dijital versiyonuyla nasıl mücadele edecekler? Ben yarım saatten fazla bilgisayar başında kaldığım zaman gözlerim şişiyor. Halbuki elime bir kitap alıp saatlerce okuyabilirim. Böyle teknik boyutu da var...