Dünyanın en havalı müzeleri

Havacılık müzelerinin atmosferi çok farklıdır. İkinci Dünya Savaşı’nda dehşet verici hava saldırılarından sağ salim çıkabilmiş efsanevi Spitfire’ları görmek, Hiroşima’ya atom bombasını bırakan uçak “Enola Gay” B-29’un içini gezmek, Felix Baumgartner’ın atlayış yaptığı kapsülün önünde fotoğraf çektirmek ya da yerden 18 bin 200 metre irtifada, saatte 2 bin 132 kilometre hıza erişerek Atlantik Okyanusu’nu 3 saatte geçerek bir döneme damgasını vuran Concorde’a dokunabilmek emin olun diğer müze deneyimlerinizden çok daha farklı olacak. Aynı zamanda burada insanoğlunu gökyüzüyle tanıştıran hava araçlarının ilginç hikâyelerini de öğreniyorsunuz. Mazisi hayli eski olan Türk Hava Yolları’nın da zaman kaybetmeden bir müze kurması gerekir. Dünyadaki havacılık müzelerini her ziyaretimde THY’nin bu eksikliğini hep hissettim. Çünkü Yeşilköy’deki Hava Kuvvetleri Müzesi tek başına yeterli değil. Hatta geliştirilmesi şart. Yolunuz bu müzelerin bulunduğu şehirlere düşerse kesinlikle uğramanızı tavsiye ediyorum. Peki, dünyanın en iyi havacılık müzeleri nerelerde?

1-Smithsonian Ulusal Hava ve Uzay Müzesi (Washington DC, ABD)

Bu müzenin eşi benzeri yok. Washington DC’de yer alan Smithsonian, hem havacılık tutkunları hem de tarih meraklılarının uğrak yeri. Müzenin halka açık koleksiyonunda havacılık ve uzayla ilgili 1 milyon 750 bin civarında fotoğraf, 14 bin video bulunuyor. Müzedeki parçaların içinde en özel olanlar Wright Kardeşler’in ilk uçuşu yaptığı “Wright Flyer” uçağı ve ay üzerinde ilk kez yürüyen Neil Armstrong’u dünyaya getiren Apollo 11’in kumanda modülü “Columbia”. Müzede sergilenen hava araçları bunlarla sınırlı değil, Smithsonian’da, ayrıca, Discovery Uzay Mekiği, Boeing’in İkinci Dünya Savaşı’nda Hiroşima’ya atom bombasını bırakan uçağı B-29 “Enola Gay”i de görebilirsiniz. Smithsonian, 60 bin eserle gelmiş geçmiş en büyük havacılık koleksiyonuna sahip.

2-Duxford Emperyal Savaş Müzesi (Duxford, İngiltere)

Dünyanın en iyi havacılık müzeleri listelerinde ilk sıralarda yer alan Duxford, özellikle İkinci Dünya Savaşı’ndan kalma uçak koleksiyonuyla tanınıyor. Dünya savaşları atmosferli bu müzeyi eşsiz kılansa, Spitfire, Me 109, B-17 ve P-51 gibi sergilenen efsanevi uçakların, düzenli olarak çeşitli gösterilerde uçurulması. Müzenin koleksiyonunda bir Lancaster bombardıman uçağı, bir de ses hızını aşan efsanevi yolcu uçağı Concorde bulunuyor. Ziyaretçiler bunların yanında birçok Spitfire ve diğer askeri uçakları görebiliyor. Müzede yaz mevsiminde çeşitli tarih temalı havacılık festivalleri düzenleniyor. Bunların yanında uçuş dersleri de veriliyor. Warbird T6 Harvard’la uçarken Spitfire’la formasyon yapabilirsiniz.

3-Fransız Hava ve Uzay Müzesi (Paris Le Bourget, Fransa)

Dünyanın en büyük havacılık fuarlarından biri olan Paris Air Show’un düzenlendiği alanda yer alan bu müze havacılıkla ilgili birçok tarihi ana şahit oldu. Her yıl havacılıkla ilgili çeşitli etkinlikler müzenin çevresinde ya da içinde düzenleniyor. Mesela Skytrax, Türk Hava Yolları’na üç sene üst üste Avrupa’nın En İyi Havayolu ödülünü benim de katıldığım törenlerle bu müzede verdi. 150 bin metrekarelik alana sahip müzenin koleksiyonunda bazıları 16’ncı yüzyıldan kalma 19 bin 595 parça bulunuyor. Ayrıca yan yana konuşlanmış iki Concorde’u yalnızca bu müzede görebilirsiniz.

4-Ukrayna Ulusal Havacılık Müzesi (Kiev, Ukrayna)

Ülkedeki bunca karmaşa içinde Ukrayna’yı ziyaret edip Kiev’e gider misiniz bilmem ama Ukrayna Ulusal Havacılık Müzesi, dünyanın en büyük uçuş teknolojisi koleksiyonuna sahip. Müze, bölgeyi eğitim sahası olarak kullanan Ukrayna Ulusal Havacılık Üniversitesi tarafından işletiliyor. Sergilenen uçakların çoğu Sovyetler Birliği döneminden kalma. Sergi koleksiyonunda süpersonik bombardıman uçaklarından kargo uçaklarına, nükleer füze taşıyıcılarından savaş jetlerine kadar çok sayıda hava aracı mevcut. Koleksiyonun en etkileyici parçalarından biri de Sovyetler’in süpersonik yolcu uçağı Tupolev-104.

5-Pima Hava ve Uzay Müzesi (Arizona, ABD)

Yılın 365 günü eğitim uçuşlarına elverişli Arizona’yı en son dünyanın en büyük havayolu pilot eğitim merkezine sahip Lufthansa’nın tesislerini görmek için ziyaret etmiştim. Bölgedeki stabil hava koşulları ve yerel yönetim politikaları hakikaten havacılığın gelişimi için biçilmiş kaftan. Dünyanın en hızlı casus uçağı SR-71 Blackbird, B-29 uçan kale ve dünyanın en küçük pervaneli uçağı Star Bumble Bee Arizona’da bulunan Pima Hava ve Uzay Müzesi’nin koleksiyonunda yer alan eşsiz parçalardan. Bunun yanında müzenin en ilgi çeken yerlerinden biri de uçak mezarlığı. Bu mezarlığın özellikle güneş batarken manzarasına doyum olmuyor. 309’uncu Hava-Uzay Bakım ve Yenileme Grubu olarak adlandırılan bu mezarlık, 10.5 milyon metrekarelik alanla yaklaşık 4 bin emekli uçağı ağırlıyor.

6-Red Bull Hangar-7 (Salzburg, Avusturya)

Red Bull’un kurucusu Dietrich Mateschitz, Salzburg’a markanın sponsor olduğu sportif araçları getirip 1200 ton çelik ve 380 ton cam kullanarak Hangar-7 adında bir müze kurmuş. Salzburg’un en fazla ilgi gören müzelerinden biri olan Hangar-7’de Flying Bulls’un kullandığı akrobasi uçakları, eşine nadir rastlanan bir Cessna C337, gökyüzünün Harley Davidson’ı olarak bilinen bir Boeing PT-17, helikopterler ve Alpha jetler bulunuyor. Bunların yanında müzede Felix Baumgartner’ın 39 bin metreden gerçekleştirdiği ve düşerken ses hızını aşmayı başardığı atlayışta kullanılan kapsül ve özel kostüm de sergileniyor. Havalimanının yakınında yer alan, camekân müzede restoran, kafe gibi uçuştan sonra yorgunluğunuzu atmak için uğrayabileceğiniz çeşitli mekânlar da bulunuyor.

7-British Airways Speedbird (Londra, İngiltere)

British Airways’in ana merkezi Waterside Tesisleri’nde havayolunun tarihi ve günümüzdeki durumuyla ilgili kapsamlı bilgi alabileceğiniz Speedbird isimli bir mini müze bulunuyor. 2013’te havayolunun davetiyle uğradığım müzede British Airways’le ilgili yeni, eski her şey saklanmış. Müzede adeta bir zaman tüneline giriyorsunuz. British Airways’in geçmişten bugüne filosundaki İngiliz üretimi uçakların modelleri, kabin ekibi üniformaları, uçuşta servis için kullanılan mutfak malzemeleri, günümüz business, first, ekonomi sınıfı koltukları gibi Speedbird’de havacılık için oldukça değerli eşyalar yer alıyor. 8-Hava Kuvvetleri Müzesi (Yeşilköy, İstanbul) En büyük havacılık müzelerinden biri de İstanbul’da yer alıyor. Türk havacılık tarihinde yolculuğa çıkacağınız 65 bin metrekarelik alana sahip Hava Kuvvetleri Müzesi’nde 95 uçak, hava kuvvetleri üniformaları, uçaklarda kullanılan silahlar, çeşitli madalyalar bulunuyor. Hafta içi saat 09.00-16.00 arasında açık olan müze, hafta sonları 09.00-17.00 arasında ziyaret edilebiliyor. 9-NASA, Cape Canaveral, Kennedy Uzay Merkezi (Florida, ABD) NASA’nın Aralık 1968’den beri insanlı uzay uçuşlarının kalkış noktası olan Kennedy Uzay Merkezi’nin ziyaretçiler için gezilebilir bir bölümü bulunuyor. Delaware North isimli bir firma tarafından 1995’ten beri işletilen ziyaretçi kompleksinde uzay uçuşuyla ilgili geçmişten kalan ve geleceği öngören birçok eser sergileniyor. 700 işçinin çalıştığı bu dev kompleksi, her yıl milyonlarca kişi ziyaret ediyor. Tesislerin içinde, NASA ile ilgili hediyelik eşyalar alabileceğiniz büyük bir dükkân, çocuklar için fütüristik tasarımlı bir oyun parkı, birçok uzay aracının sergilendiği “Roket Bahçesi” olarak adlandırılan bir alan yer alıyor.

10-Ulusal Uçuş Müzesi (İskoçya, Edinburgh)

Ticari havacılık tarihiyle ilgili muhtemelen en büyük müzelerden biri de İskoçya’nın başkenti Edinburgh’ta konuşlanan Ulusal Uçuş Müzesi’dir. Her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği müzenin koleksiyonunda 1909’dan kalma eserler yer alıyor. Müzede, savaş sonrası sivil, savaş sonrası askeri, İkinci Dünya Savaşı uçakları, paraşüt dükkânı, fantastik uçuş ve R34 hava gemisi bölümleri bulunuyor. Müzenin savaş sonrası sivil koleksiyonda bir adet British Airways Concorde, Boeing 707-436, Comet 4c G-BDIX, Scottish Aviation Twin Pioneer Series 3 G-BBVF ve Britten-Norman BN-2A-26 Islander bulunuyor.