O köşk lanetli mi?

‘Levanten’ adı verilen yabancı tüccar ailelerin bir zamanlar İzmir’de yaptırdığı o muhteşem köşkler yavaş yavaş yok oluyor.

Bakımsızlık, ilgisizlik, vurdumduymazlık tarihi mirası yok ediyor..

Yenileme ya da restorasyon için yola çıkanlar, köşkleri daha çok harabeye dönüştürüyor..

Örneği Paterson..

Bornova’daki bu köşk için defalarca yazıldı, çizildi. Maalesef hala tinerci yatağı..

Şimdi aynı yolda ilerleyen Forbes var.

Her yıl dünya zenginlerinin listesini yayınlayan dergiye adını veren bu köşk Buca’da bulunuyor..

Ayrıca aynı ilçede bir cadde de bu isimle anılır..

Bu köşkün hazin bir hikayesi, hatta hikayeleri var. Sırasıyla anlatayım..

İzmir’de meyan kökü ve antimuan ticareti ile zenginleşen, Kordon’da döviz bürosu açan Levanten Forbes Ailesi, üzüm bağlarının bulunduğu Buca’ya kentin en görkemli köşkünü yaptırmaya karar verir.

1908 yılında tamamlanan köşk, yapımından bir yıl sonra, 1909’da tümüyle yanar. Bu yangını George King Forbes’in sevgilisinin çıkardığı dedikodusu yayılır.

Terkedilen sevgili intikam almıştır.

Aile, yangından hemen sonraki yıl, yani 1910’da köşkü yeniden yaptırır.

İddialara göre, sevgilinin ‘köşkü yine yakarım’ tehditleri devam eder..

Atatürk’e suikast

1923 yılında İzmir’i ziyaret eden Atatürk, eşi Latife Hanım’la davet üzerine Forbes Köşkü’ne gider.

Atatürk, o köşkü hiç beğenmez. Ama yine de gece kalmaya karar verir.

Gazi, bahçeyi gezerken, yeni işe alınan bir bahçıvan elinde bıçakla arkasından üzerine saldırır.

Latife Hanım son anda fark edip saldırgana doğru atılır. Elinden yaralanır..

Ama Atatürk’ü de ölümden kurtarır.

Bu olay sonrası Forbes’ler İzmir’i terk eder.

Bir süre boş kalan köşkte, Bornova’da oturan ünlü Whittall Ailesi yaşamaya başlar. Ama onlar da fazla kalamaz. Ailenin bir bölümü İngiltere’ye geri döner..

Köşk yine boşalır..

1950’de SSK’ya devredilen köşk, uzun yıllar poliklinik olarak kullanıldı. Daha sonra aynı bahçeye yeni ve daha büyük hastane binası (şimdiki Buca Eğitim Hastanesi) yapılınca köşk üçüncü kez boşaldı ve zaman içinde harabeye dönüştü.

1999 yılında restore edilmeye başlanan Forbes, o günden bu yana geçen 16 yılda bir türlü yenilenemedi.

Çok çok yavaş ilerleyen çalışmalar nedeniyle bina hala boş.. İçindeki eşyaların bir kısmı ise kayıp..

Bir türlü ayağa kaldırılamayan Forbes Köşkü’nün sonu da Paterson gibi olmasın..

Ne güzel söylemiş

Sevmeyene karınca yük, sevene filler karınca; dağı

bile taşır insan aşık olup inanınca.

(ŞEMS)