Jeunet'den ruhsuz Amerikan masalı
Reif Larsen’in ‘The Selected Works of T.S. Spivet’ romanından uyarlanan “Kahraman Çocuk”, bir Amerikan masalı… Ancak “Şarküteri”, “Amélie” gibi başyapıtlarla tanıdığımız Fransız auteur yönetmen Jean-Pierre Jeunet imzasını taşıyor. ‘Western’ doğasından ve Batı’dan Doğu’ya yolculuktan beslenen başarı hikayesi doğru temeller üzerine kurulu. Ama Fransız sinemacı ikinci İngilizce eserinde projeye fazla mesafeli kalıyor. Ne festivallerde ne de vizyonda görme şansına eriştiğimiz filmin DVD’si raflardaki yerini aldı.
Jean-Pierre Jeunet’yi modern masalcılar arasında en üste koyabiliriz. Açıkçası “Amélie” (“Le Fabuleux Destin d’Amélie Poulain”, 2001) sonrası farklı bir filmografi oluşturmaya çabaladı. “Kayıp Nişanlı” (“Un Long Dimanche de Fiançailles”, 2004) adlı Hollywood piyasasını hedefleyen 50 milyon dolar bütçeli bir destansı aşk filminde efekt kullanımını sınadı. “Micmacs”de (“Micmacs à Tire-Larigot”, 2009) dolandırıcılık filmine ve ajan ekibi filmine yeni bir soluk getirmeye çabaladı. 90’larda çektiği “Alien: Diriliş”i (“Alien: Ressurection”, 1997) hiç saymıyoruz…
ÇİFTÇİ ÇOCUĞU ‘WESTERN’ MİTİNDEN BESLENİYOR
Burada “Kahraman Çocuk” (“The Young and Prodigious T.S. Spivet”, 2013) ile ikinci tamamı İngilizce filmine imza atıyor yönetmen. Amerika’dan alışık olduğumuz Batı’dan Doğu’ya yolculuk edilen bir yol filmine imza atıyor. Ama bunu ‘masalsı çocuk filmi’ tanımına yaklaştırabiliriz. Bilimsel deneylere meraklı bir kartografın izini sürüyor. Onun bir yarışma kazanmasıyla birlikte Hollywood formülleri yanı başımızda canlanıyor.
Ama açıkçası başlangıçta ‘western’ doğasından beslenen çocuk Jeunet’ye yakışıyor. Bu noktada Larsen’in romanına saygıda kusur etmeyen, aşırı klasik bir tipleme beliriyor. Çöl renginin içerisinde kuma bulanmak, ekran bölme tekniğini ve kimi tasarımları canlandırıyor. Çizgi romansı kurgu efektleriyle geçiş yapmak Hervé Schneid gibi Jeunet’nin olmazsa olmazı kurgucunun armağanları oluyor.
ANIMSATMALARLA ÖRÜLÜ BİR AMERİKAN KAHRAMANI
Açıkçası “Büyük Balık”ın (“Big Fish”, 2003) Helena Bonham Carter’a yükledikleri ya da “Kabuslar Diyarı”nda (“Tideland”, 2005) Terry Gilliam’ın evcilleşmesini anımsıyoruz. Jeunet, Burton gibi olmaya çalışırken, keşiflere açık ‘mucize çocuk’ tipiyle kendi gerçeküstücü evrenindeki steampunk etkisini ilk döneminden kapıp getiriyor.
Ama ne karakter, ne yan tipler, ne de ötesi inandırıcı duruyor. Filmde bir ruhsuzluk var. Sanki bir stüdyo ambalajı mesafeli durulmasına yol açıyor. Bu sayede de “Kahraman Çocuk”, kendi evrenine girmekte orada nefes almakta, serbest durmakta zorlanıyor. Bu durum karşısında da biz yollar, kovboylar, aileler üzerinden bir Amerikan kahramanı temsili görüyoruz.
Onun yaptıkları Fransız değil. Ama “Kayıp Nişanlı” ve “Alien: Diriliş”i düşününce Jeunet’yi böyle filmlerle anmak istemiyoruz. “Micmacs”le bağrımıza basmayı yeğleriz! 10 yaşındaki çocuk onun özgün evrenine girip silikleştirilmeliydi mi? Yönetmenin kendisine sormak gerek... İngilizce konuşan Dominique Pinon bir sürpriz, Judy Davis de ağırlığını hissettiriyor. Ama ötesi sorunlu… “Kahraman Çocuk”, Jeunet’nin en kötü filmi şüphesiz…
FİLMİN NOTU: 5
Künye:
Kahraman Çocuk (The Young and Prodigious T.S. Spivet)
Yönetmen: Jean-Pierre Jeunet
Oyuncular: Kyle Catlett, Helena Bonham Carter, Judy Davis, Callum Keith Rennie, Dominique Pinon
Süre: 105 dk.
Yapım yılı: 2013
