Tavşan ile kaplumbağa

Fransız yazar La Fontaine'in "Tavşan ile Kaplumbağa" isimli öyküsünü bilirsiniz. Tavşan ile kaplumbağa yarışa tutuşurlar. Tavşan, çok hızlı bir koşucudur ve kazanacağından öyle emindir ki "Nasıl olsa bir kaplumbağa beni geçemez" diyerek bir ağacın altında uyumaya başlar. Kaplumbağa ise var gücüyle yol almaktadır. Tavşan gözünü açtığında bakar ki kaplumbağa yarışı bitirmek üzere, hemen koşmaya başlar. Ancak çalışkan kaplumbağa yarışı çoktan tamamlamıştır.

Türk kadınına seçme ve seçilme hakkının verilmesinin 75. yıl dönümü kutlamaları, bana biraz bu öyküyü hatırlattı.

DÜNYA İKİNCİSİYDİK

5 Aralık 1934'te, Avrupa'daki tüm hemcinslerinden önce seçme ve seçilme hakkına sahip olan Türk kadını, 1935 yılındaki ilk genel seçimlerde mecliste 18 kişiyle temsil edilir. O yıl dünyada yalnızca 17 ülkede kadın milletvekili vardır.

Avrupalı kadınlar ise Türkiye'den en erken 10 yıl sonra bu hakka sahip olacaklardır. Nitekim Fransa 1944'te, İtalya 1945'te, Yunanistan 1952'de, Belçika 1960'ta ve İsviçre 1971 'de kadına seçme ve seçilme hakkı verecektir.

BİR ARPA BOYU GİTTİK

Bugün gelinen nokta ise Türk kadını açısından vahimdir. 1935'te parlamentodaki kadın sayısı bakımından dünya ikincisi olan Türkiye, bugün AB ülkeleri sıralamasına bile giremiyor. 75 yılda bir arpa boyu yol alıp kadın milletvekili sayısını yüzde 4.6'dan yüzde 9.1'e çıkarabilmişiz ancak.

Oysa yarışa bizden sonra başlayan Avrupa, çoktan yanımızdan geçip gitti. Parlamentoda kadın milletvekili oranı İsveç'te yüzde 47, İspanya'da yüzde 36, Belçika'da yüzde 35, Almanya'da yüzde 32'ye ulaştı.

*

Yarışa ilk biz başladık ama en sona kaldık.

Tıpkı La Fontaine'in fablındaki gibi.

Biz büyük özverilerle kurulan Cumhuriyet'e güvenip, "nasıl olsa haklarımız var" diye yan gelip yatarken, en geriden gelenler bizi çoktan geçti.

Yine de yattığımız yerden kalkıp koşmaya başlarsak yeniden öne geçebiliriz.