Köksal: Cesaretimi Öküz Mehmed Paşa'dan almışım
Azerbaycan’dan Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY), Uganda’dan Yemen’e, Kazakistan’dan Amerika’ya kadar dünyanın çeşitli coğrafyalarında petrol arayan ilk Türk işadamı Prof. Dr. Güntekin Köksal’ın anı defterine hâkim olmadan, Türkiye’nin petrol hikâyesi eksik yazılır.
Pet Holding’in patronu Güntekin Köksal, petrol-doğalgaz ticareti ile ilgilenmez, yalnızca kayaları delip “en derine” iner!
Geçen hafta sonu Köksal ailesinin Sarıyer’de yeni satın aldığı yalısına misafir oldum.
IKBY’deki Chia Surkh petrol sahasında ve Teksas’da, toplam 100 milyon dolarlık petrol sondajı operasyonunu üstlenen Köksal’a, “gölgesinden hızlı silah çeken” cizgi roman kahramanı Red Kit’i (Petrole Hücum-2009) anımsayarak, “Cesaretiniz nereden geliyor?” diye soruyorum.
“Öküz Mehmed Paşa dedem olur, ona benziyor olabilirim. Karagümrük (İstanbul’un Fatih İlçesi sınırlarında) doğumludur. Dürüstlüğü ile saray çevresini rahatsız etmiş, 2 kere azledilmesine rağmen kelleyi kaptırmamış bir sadrazam...”
Öküz Mehmed Paşa; ilki 1614 yılında Sultan I. Ahmed, ikincisi ise 1619 yılında I. Ahmed’in oğlu II. Osman’ın saltanat dönemlerinde olmak üzere, toplam 3 yıl 7 gün Osmanlı devletine sadrazamlık yapmış.
Umarım bugünlerde yayınlanan “Muhteşem Yüzyıl Kösem” dizisinin senaristleri, Öküz Mehmed Paşa’nın öyküsüne girerler. Sultan I. Ahmed’in, Kösem Sultan’dan (Mahpeyker) olma kızı Gevher Hatun ile evlenen Öküz Mehmed Paşa’nın yaşamı 1619 yılında vali olarak gönderildiği Halep’te son buluyor...
Lafı madem magazine bağladım şunu da ekleyim de tam olsun: Köksal ailesinin Sarıyer’deki yalısını, 1800’lü yıllarda Sultan Abdülaziz oğlu için yaptırmış.
Yalı, 2008-2010 yılları arasında ekrana gelen Aşk-ı Memnu dizisinde, Bihter’in annesi Firdevs Hanım’ın evi olarak kullanılmıştı.
56 YILLIK PETROLCÜ
Teksas’da petrolcü mü yoktu ki, ABD’li finans şirketi Framework Capital, ortaklık için Türkiye’den Köksal’ı tercih etti?
1931 yılında Samsun’da doğan, lise yıllarına kadar öğrenim hayatını İzmir’de geçiren Köksal, İstanbul Teknik Üniversitesi’nde Petrol Mühendisliği okuduktan sonra devlet bursu ile Avusturya Leoben Üniversitesi’nde hem maden, hem de petrol alanında master yaparak 1959 yılında TPAO’ya sondaj mühendisi olarak girmişti. 1974’te TPAO’dan ayrılıp Ankara’da Pet Holding’i kurdu...
56 yıllık petrolcü Köksal, “Hayatta yalnızca 2 ilkem var: İtibarımı korumak ve dürüst olmak. Amerikalı ortaklarla Azerbaycan’da çalışmıştık” diyor ve devam ediyor:
“İlk yurtdışı petrol sahası anlaşmamı 1990’ın başında Kazakistan ile yapmıştım. 1992’de bu sahayı devredip, Azerbaycan’da saha aldım. Azerbaycan petrol şirketi SOCAR ve Dallas’ın ünlü petrolcü ailesi Moncrief ile ortaklık kurduk. Teksas’daki sahada ortaklık teklif eden yatırımcılar o dönemde Moncrief Oil’de çalışıyorlardı.”
WASHINGTON’DA ATILAN İMZA
Bestekâr ve eczacı eşi Pınar Hanım, Amerikan Kongre Binası Capitol’de yapılan imza töreninden bir fotoğraf gösteriyor.
Tarih 2000... Dönemin Azerbaycan Devlet Başkanı Haydar Aliyev ve Amerikalı yetkililer ayakta; Moncrief ve Köksal masada imza atıyorlar.
Köksal’ın, Moncrief’le ortaklığı 2002 yılında bitiyor ve buradaki hisselerinin çoğunluğunu 450 milyon dolara satıp, IKBY’de ilk petrol sahasını alıyor..
Köksal, “Bugün yaşanan bölgesel savaşların tek nedeni petroldür. Petrol yatırımı ile gittiğin ülkede 100-150 yıl kalırsın. Bunu ne sınıf arkadaşlarım olan Türkiye’nin önde gelen işadamlarına, ne de TPAO’ya anlatabildim. Türkiye’nin yurtdışındaki petrol sahalarına yatırım yapması gerekiyor” sözleriyle noktayı koyuyor.
Doğu Akdeniz’de İsrail yakınlaşması, Azerbaycan ittifakı, IKBY’deki petrol sahaları, Rusya’ya olan doğalgaz bağımlılığı; Türkiye’yi eninde sonunda bu yola sokacak...