Çin hamburgeri sevdi, Türkiye büyüdü
TAB Gıda Genel Müdürü Caner Dikici’ye, “Son 10 ayda 11 bin esnafın kepenk indirdiği Doğu ve Güneydoğu’da kapanan Burger King var mı?” sorusunu yöneltiyorum.
“Biz etkilenmedik. Hatta bu hafta Van’da 4 marka açtık” diyor.
Brezilya merkezli hızlı gıda devi 3G Capital’in hâkim hissedar olduğu Burger King; Ata Holding bünyesinde 1995 yılında kurulan TAB Gıda ile Türkiye’de ralli yapıyor.
Burger King asıl büyük atağını geçen yıl Kanada firması Tim Hortons’u satın alarak yapmıştı. 12 milyar dolarlık operasyonu, Amerika’nın para sihirbazı Warren Buffett’ın şirketi Berkshire Hathaway fonlayarak Burger King’in kaptan köşküne yerleşmişti.
Burger King son 5 yıl tam bir dönüşüm geçiriyor. Bu süreçte TAB Gıda, global pazarda en hızlı büyümeyi gösteriyor.
TAB Gıda, lisansör markaları Burger King, Popeyes, Sbarro ve Arby’s’in yanı sıra yerli markası Usta Dönerci ile 1500 olan restoran sayısını, 2019’a kadar 3000’e çıkaracak.
15 bini Burger King’de olmak üzere 18 bin kişiye istihdam sağlayan TAB Gıda, aynı dönemde kırsal alandaki üreticilerle birlikte 40 binin üzerinde istihdam yaratacak.
Önümüzdeki 3 yılda hedeflenen büyüme için toplam 800 milyon dolar yatırım yapmayı planlıyor.
HAMBURGERDEKİ ARTIŞ TARLAYA DÖNDÜ
TAB Gıda, 2005 yılından itibaren devreye aldığı; ekmek, salata, patates, süt hayvancılığı tesisleriyle yerli hammadde kullanım oranını yüzde 98’e yükseltti.
Son olarak Amasya’da 75 milyon dolar yatırımla et işleme tesisi kuruyor. Mart 2016’da açılacak tesis, günde 400 büyükbaş hayvan kesimi gerçekleştirecek. TAB Gıda’nın Türkiye’de 2015 yılında ulaştığı 2 milyar liralık cironun, yüzde 60’ı Burger King’den geliyor.
Türkiye’de yıllık yüzde 30 büyüme hedefine uygun olarak 604 olan Burger King sayısına, 2016 yılında 180 restoran eklenecek.
Bu kadar hızlı büyümeyi sürdürebilmek için; ekmek, patates, süt ve et hayvancılığı yatırımlarına ağırlık veriyor. Tarımsal alanda Burger King standartlarının oluşmasıyla, ihracatçı konuma gelmeyi de planlıyor. Önümüzdeki 3 yılda restoran adedinin 2’ye katlanacak olmasını, yalnızca marka başarısı olarak açıklamak yetersiz olabilir.
Kentleşme, dışarıda ucuz gıdaya yönelim, gıda güvenliği, gençlerin sosyalleşme ihtiyaçları gibi etkenlerin büyümeye katkısını da analiz etmek gerekebilir.
TAB GIDA İLE YATIRIMCI OLDU
Miami merkezli olarak 1954 yılında piyasaya çıkan Burger King, en yakın rakibi McDonald’s’a kafa tutmaya soyunmuştu. Aradan geçen zamanda 73 ülkeye yayılan Burger King, hızlı gıda sektöründe ilk 3’e oturmayı başardı.
3G Capital, 2010 yılında Burger King’i satın aldıktan sonra büyüme modelini ortaklıklara açtı. 2011 yılında Makedonya’da Burger King açan TAB Gıda ile global sistem içinde bir ilk gerçekleştirdi. O tarihe kadar yalnızca franchise ile yayılan marka; 2012 yılında TAB Gıda ile Çin’de ortak girişim (joint venture) şirketi BK China’yı kurdu.
TAB Gıda’ya bağlanan BK China, Çin’de açılan restoran sayısını 500’e çıkardı. 2015’te 400 milyon dolar ciro sağladı. 2014 yılında TAV’ın yurtdışındaki havaalanlarında ve Gürcistan’da da restoran açtıklarını söyleyen Dikici, Burger King global sistemi içinde geçen yıl açılan restoranların yüzde 50’sinin, Türkiye ve Çin’den geldiğini söylüyor.
Marka, Çin’de denediği “ortak girişim” modelini Rusya gibi gelişmekte olan pazarlara yayıyor. Globalde Burger King restoranları içinde, şirketin işletmeci olduğu restoran oranı yüzde 8 düzeyinde kalıyor. Diğerleri franchise sisteminde faaliyet gösteriyor.
TAB’da ise franchise oranı yüzde 40’lar civarında korunuyor. Dikici, önümüzdeki yıllarda aynı oranın yüzde 50 seviyelerini aşmayacağını belirtiyor.