Erbil'in en lüks oteli Kempinski için yapıldı, Divan olarak açıldı
Irak Kürdistan Bölge Yönetimi'nin (IKBY) başkenti Erbil önceki akşam olağanüstü bir gün yaşadı. Saddam'ın devrilmesinden sonra (2003) özerkliğini kazanan "bölge", Türkiye'den büyük yatırımcıları çekme hayalini Koç Grubu'nu da Erbil'e getirerek gerçekleştirdi.
Koç Holding, görkemli bir açılış yaptığı Divan Erbil ile uluslararası 5 yıldızlı otel zincirlerinin rekabet alanına giriş yapmış oldu.
Beymen, Kahire'den sonra yurtdışındaki ikinci mağazını Erbil'de açarak, dünyanın en pahalı markalarını Ortadoğu coğrafyasına taşıyor. Paris'te kahvaltı edip, dönen Erbil sosyetesi böylece 8-9 bin dolarlık çantaları kollarına takma yarışına girdi bile... Erkeklerin gözdesinin Kiton takım elbise olduğunu da burada öğrendim.
Koç'u Erbil'e getiren özel uçakta; Koç'un eşi Caroline Koç, Boyner Holding Yönetim Kurulu Başkanı Cem Boyner ve TÜSİAD Başkanı eşi Ümit Boyner'le Mustafa Koç ile Irak'taki projeleri takip eden yakın dostu işadamı Serdar Cümbüş ve eşi Şule Zorlu Cümbüş de bulunuyordu. Özel uçağın konukları ve Erbil'deki açılışa gelen Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül ile Barzani açılış sonrası uzun bir yemek yerken, dost sohbetine daldı... Barzani'nin yemekte Boyner'e yönelttiği, "Türkiye'deki fiyatlarla aynı mı?" sorusu dikkat çekiciydi. Zira Erbil, vergiden muaf olduğu için Divan Oteli ile birlikte açılan Setur'da fiyatlar Türkiye'ye göre yüzde 30-40 oranlarında ucuzdu.
BARZANİ'NİN MİMARI YAPTI
2003 yılında Çukurova, Pet Holding petrol sahası lisansları alarak Türkiye'den Erbil'e gelen ilk büyük yatırımcılar olmuştu. Gelinen noktada; Türkiye'nin dış ticaretinde Almanya'dan sonra ikinci büyük pazar haline gelen Irak'a yapılan 10 milyar dolarlık ihracatın, yüzde 80'i Erbil'den geçiyor.
Bu süreç içinde gözden kaçan Türk yatırımcı grup ise Elegan İnşaat'tı...
2007 yılında "Kuzey Irak'ı Türkler inşa ediyor" başlığı ile 7 günlük yazı dizisi hazırladığımda Elegan İnşaat'ın sahibi İstemi Turanlıgil ile görüşmüş, Barzani Ailesi'nin Salahhattin'deki (Kuzey Irak'ın Çankaya'sı) konutlarının iç dekarasyonlarını yaptıklarını yazmıştım. Elegan, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi Başkanı Mesut Barzani'nin kurucusu olduğu KDP'nin parti binasının yanı sıra, Erbil'deki havaalanının VIP ve CİP salonlarının iç dekorasyonunu da yaparak "Barzan aşiretinin mimarı" unvanını almayı hak etti.
Sigorta yok diye gitmişlerdi
Divan'ın açılışı için Erbil'e geldiğimizde de geçtiğimiz yıl hayatını kaybeden mimar İstemi Bey'in, otelcilik mezunu oğlu Sarp Turanlıgil ile karşılaştık. Turanlıgil, "Bundan 11 yıl önce Erbil'e geldim" diyerek, Türk yatırımcıların Kuzey Irak pazarını keşfine ilişkin yeni bir pencere açıyor. Sarp Turanlıgil Londra'da okuduğu yıllarda Barzani Ailesi'nin gençleri ile tanışmıştı. Turanlıgil "Başlarda bu oteli Kempinski ile yapıyorduk. Kempinski sigorta sistemi istedi. Ancak o tarihte Erbil'de sigorta sistemi yoktu. IKBY Başbakanı Neçirvan Barzani de Türk grupların buraya gelmesini arzu ediyordu. Koç Holding talip olunca Divan ile anlaştık. Şimdi sigorta sistemi de var" diyor. Turanlıgil, yatırım tutarını sorduğumda ise her gün yeni bir ihtiyaç çıktığını belirterek, "Dün itibarıyla 104 milyon dolar" ifadesini kullanıyor. Açılış için Türkiye'den özel uçakla getirilen misafirler Divan'da ağırlandı. Eğlencenin ve yiyeceklerin aktığı gecede, kuş sütü eksikti. Koç Holding'in "tasarruf" geleneklerini zorladığını düşündüğüm bu şaşalı açılışın Erbil'de ev sahibi olarak Elegan'a fatura edilmesine şaşırmadım.
Erbil'de Divan'dan sonra Kempinski, Sheraton ve Marriot otellerinin inşaatına da başlandı. Alkoçlar ve Atlas da burada otel açmak için nabız yokluyor.
İlk suşi restoranı açıldı
Koç Holding için Erbil'deki açılışın özel bir yeri var; zira Divan 10'uncu otelini ilk kez yurtdışında açmış oldu. Koç Holding Turizm, Gıda ve Perakende Grubu Başkanı Tamer Haşimoğlu, "Türkiye'deki otel sayısını 2016'da 26'ya çıkarmayı hedefliyoruz. Bakü ve Budapeşte'de açacağımız Divan otelleri ile uluslararası otel zincirleri arasına gireceğiz. Divan Express adıyla marka yaratarak, iş otelleri konseptini geliştiriyoruz" diyor.
Divan Grubu CEO'su Marcos Bekhit ve Koç Holding yöneticileriyle Erbil Divan'ın şehre tepeden bakan 21. katındaki suşi restoranda yemeklerimizi yerken, "Kuzey Irak'ta artık suşi yendiğine" de tanıklık ettik. Finans sektörü için bu önemli bir göstegedir; keza bir yerde suşi restoranı açıldıysa, artık oraya uluslararası hukukçular ve finansçılar da gelmiş demektir.
Ortalama oda fiyatlarının 225 dolar civarında olduğu belirtiliyor. Türkiye'den haftada 20 seferin yapıldığı Kuzey Irak'a, 16 havayolu şirketi sefer düzenliyor.
Haşimoğlu Erbil'de Koçtaş mağazası açmak için de girişimlerini sürdürdü.
Erbil bu yatırımla Dubai olma hedefini pekiştiriyor. Tek eksiği, Suudi Arabistan'dan sonra dünyanın en büyük petrol rezervine sahip olan Irak'ta siyasal istikrar... Türkiye'nin İran ile yaşadığı gerginlik; Bağdat ile Erbil'in arasında sert rüzgârların esmesine yol açıyor. Irak siyasetinin nabzı Erbil'de atıyor...