Enerjide ezber bozan gelişmeler-1
Marmara Grubu Vakfı Organizasyon Komitesi Başkanı Enerji Uzmanı Necdet Pamir'in yönetiminde, "Ezber bozan enerji kaynağı olarak doğalgaz" başlıklı bir "yuvarlak masa toplantısı" düzenlendi.
Toplantı günü olan 24 Ocak ve devamındaki gelişmeleri alt alta koyup, tekeri patlatan çiviyi bulmaya çalışacağım...
21 Ocak 2012'den başlayacağım, çünkü asıl büyük resim o gün verildi. Amerika'nın bir numaralı şirketi ExxonMobil'in CEO'su Rex Tillerson, Irak Federe Devleti Başbakanı Nuri el-Maliki ile Bağdat'taki ofisinde...
Bağdat, Irak Bölgesel Kürt Yönetimi'yle (IBKY) kendisinden bağımsız olarak enerji anlaşmaları imzalayan şirketleri veto ederken, son bir yıldır bu tartışmanın odağına ExxonMobil'i yerleştirmişti.
ExxonMobil; Erbil'de enerji kontratları imzalayan ve yıllık geliri 453 milyar dolara ulaşan Amerika'nın bir numaralı şirketi.
Neticede ExxonMobil, Amerika demek... Sözünü ettiğim toplantıda bu görüşe mesafeli yaklaşan Amerika'daki düşünce kuruluşlarından CSIS Enerji ve Ulusal Güvenlik Kıdemli Uzmanı Ed Chow "Dostunun aklını karıştırmayacaksın!" diye de ekliyor.
Görünen o ki ExxonMobil, Irak enerji kaynaklarına yönelik aldığı pozisyonu siyasi bir arenaya taşıyarak yeni bir seviye belirliyor...
ABD, ERBİL İLE TAKTİK ORTAK
24 Ocak'ta IBKY Başkanı Mesud Barzani, Dünya Ekonomik Forumu'na katılmak üzere gittiği Davos'ta, Amerika'nın iki numaralı enerji şirketi Chevron'un Başkan Yardımcısı Jay Pryor ile kameralara poz verdi.
Maliki-Exxon buluşmasına, Chevron-Barzani kartı gösterildi...
Chevron'un aynı gün Barzani'den Kara Dağ petrol sahasını aldığı haberleri ajanslara düşmüştü...
Yuvarlak Masa'da "ezber bozan" cümleyi CSIS Türkiye Direktörü Dr. Bülent Ali Rıza'dan not ettim:
"Amerika, Kürt yönetimiyle stratejik değil, taktik ortaktır. Amerika için Irak'ın bütünlüğü Kürt yönetimiyle imzalanan enerji anlaşmalarından daha önemli. İran'ı sıçratıp Basra Körfezi'nin güvenliğini tehlikeye atmaz."
Körfez ve Arap Yarımadası'nın enerji kaynakları dendiğinde herkesin gördüğü ancak konuşmadığı yer Basra Körfezi. Irak'ın petrol ihracatının yüzde 80'i buradan yapılıyor.
Zaman zaman İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatma tehdidiyle yükselen bir ilgiyi görse de; Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, hatta Doğu Akdeniz'e kapı açan İsrail'in rollerinin de ihmal edilemeyeceği aşikâr...
TÜRKİYE ÇIRAK ÇIKAR MI?
Yuvarlak masanın katılımcılarından Genel Enerji İcra Kurulu Üyesi Pars Kutay "Türkiye Irak'ta rasyonel bir polita geliştiremezse, bundan 5 yıl sonra Amerikan şirketlerinin Türkiye üzerinden geçişini tartışırız" sözleriyle boru hatları projelerine dikkatimizi çekiyor.
IBKY'de faaliyet gösteren şirket sayısının, satın almalar ve birleşmeler sonucunda 40'lardan 10'lara düşeceğini de tekrarlıyor.
IBKY, petrolünü Türkiye üzerinden Batı pazarlarına taşımak üzere geçtiğimiz temmuz ayından beri karayolunu devreye sokarak Bağdat'ın şimşeklerini üzerine çekti.
Erbil'den yüklenen tankerler, Doğu Akdeniz'de Tekfen'in Toros Terminali'ne boşalıyor. Ceyhan'a 30 km mesafede Doğu Akdeniz in en büyük terminalinin sahibi Delta Petrolcülük Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Habbab'a "Sizin liman neden kullanılmadı?" diye soruyorum.
ERBİL'DEN TANKER TAŞIMASI DURDU
Habbab "Kürt yönetimi Çalık Grubu'na ait Power Trans'a taşıma lisansı verdi. Biz bir-iki tank tahsis etmeyi önerdik, ancak onlar dolum garantisi veremediler. Power Trans da Toros ile anlaştı. Günde 100 tonla başladılar, 1000 tona kadar çıktı. Son 10 gündür taşıma kesildi" diyor.
Amerika'nın kaya gazını çıkartmasıyla birlikte enerjide kendi kendine yeten bir konuma geldiğine ve Avrupalı şirketlerin enerji maliyetlerini düşürmek için yatırımlarını Amerika'ya kaydırdığına vurgu yapan "yuvarlak masa" katılımcılarından Global Resource Corp. kurucusu Mehmet Öğütçü'nün sözüyle noktayı koyayım: "Kaynak varsa, kullanılır!"
Devam edeceğim...