Türk şirketleri Irak'a 'İngiliz atı' içinde girebiliyor...
Petrol arama ve üretim sektöründe 60 yılı geride bırakan Sayer Şirketler Grubu'nun Yönetim Kurulu Başkanı Ecvet Sayer, "Türkiye'de petrol var mı, yok mu?" tartışmasında ilk söz hakkını alabilir....
Zira Türkiye'nin ilk petrol arama şirketinin ikinci kuşak temsilcisi_Yılmadan, ısrarla Türkiye'de petrol aramalarını sürdürmesinin gerekçesi "Geri dönülmez bir yoldayız. Sondaj kulelerimiz ve ekipmanlarımızla bugüne kadar sektöre 500 milyon dolar yatırım yaptık. 1000'in üzerinde çalışanımız var. Duramayız!" diye anlatıyor.
Sayer Grubu şirketlerinden Güney Yıldızı'nın; Adana, Adıyaman ve Diyarbakır'daki petrol sahalarından günde toplam 1100 varil üretim yaptıklarını söyleyen Sayer, "Türkiye'nin günlük 600-800 bin varil tüketiminin yüzde 7'si TPAO ve özel şirketlerin üretimleri ile karşılanıyor" diyor.
Son aylarda Silopi'de de petrol kuyusu açan Sayer, sektörde yeni iki ortaklığa imza attı. Bunlardan birincisi bir Amerikan şirketi. Adını şimdilik açıklamıyor, zira halka açık bir şirket. Bu şirketle birlikte Londra merkezli petrol ticaret şirketi kurmuşlar.
Neden Londra merkezli sorusuna aldığım yanıt; Türkiye'nin Irak yönetimi ile arasının açık olmasını da izah ediyor.
Zira Sayer, Irak milli petrol şirketi SOMO'nun geçtiğimiz kasım ayında açtığı aylık 30 bin tonluk petrol ithalatı ihalesini almış olmasına karşılık, henüz ticareti başlatamadı. Çünkü Irak yönetimi, Türk şirketlerine "al bavulunu git" tavrı sürdürüyor...
Sayer'in ikinci ortaklığı ise Ankara merkezli petrol şirketi Pet Holding.
Sayer, merkezi Kansas'ta bulunan Amerikan şirketi Aladdin Middle East(AME) ile 1962'den beri Türkiye'deki ve yurtdışındaki operasyonlarını da sürdürüyor.
40 YIL SONRA GELEN ORTAKLIK
Sayer, Pet Holding ile jeofizik alanında 2014 yılında faaliyete geçecek PGS Siesmic şirketini kurdu. 1974 yılında petrolün ilk üç harfinden yola çıkarak Pet Holding'i kuran Prof. Dr. Güntekin Köksal, TPAO'nun yönetim kademelerinde 1 7 yıl çalışmıştı.
Köksal'ın aynı zamanda dostu da olan Oyman Sayer'in vefatından (2011) sonra, oğlu Ecvet Sayer ile yolları kesişti.
Oyman Sayer'in iki oğlundan biri olan Cem Sayer, AME Yönetim Kurulu Başkanı olurken, Ecvet Sayer de grubun amiral gemisini yürütüyor.
Grubun 1967 yılında Adıyaman'da çıkardığı ham petrolü işlemek üzere faaliyete geçen Narlı Rafineri tesisi ise o tarihten beri kapalı.
Sayer, "Amerikalı yeni ortağımızla Narlı Rafinerisi'ne yatırım yapma imkânımız olacak" diyor.
TMMOB'ye bağlı ilgili meslek kuruluşları Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni petrol yasasını, Türkiye'nin milli kamu şirketi TPAO'nun özelleştirilmesi olarak yorumladılar ve yabancı şirketlere uygulanan vergi oranında indirim, yerli personel çalıştırma zorunluluğu gibi maddelerde sağlanan kolaylıkları; "Milli menfaatler" maddesinin çıkarılmasını eleştirdiler...
Sayer bu konuda da "Milli menfaatlerin korunması için bu yasaya ihtiyaç yok. Ancak yabancı yatırımcıların yanında yerli ortak alma şartı aranmalı. Arap dünyası böyle yapıyor..." görüşünü savunuyor.
Enerji Bakanı Taner Yıldız, petrolün varil fiyatının 22 dolar olduğu dönemlerde Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde kapatılan kuyuların, fiyatın 110 dolara yükselmesiyle birlikte 40 dolarlık bir maliyetle yeniden açılmaya başlandığını söylüyor.
Sayer "Üzeri betonla kapatılmış kuyuları biz de açmaya başladık" derken, Türkiye'de bir varil petrol çıkarmanın maliyeti hakkında da çarpıcı bir rakam veriyor:
"Adana'da varili 5 dolar maliyetle petrol çıkardık, Adıyaman'da varil başına çıkarma maliyetimiz 40 dolar oldu. Türkiye'de petrol arama ve üretimi halen pahalı ve riskli bir iş..."
