Dünya çapında bilinen en özel peynirler

Bir dilim kestiğinizde ortasında koyuca gri bir çizgi görürsünüz. Bu özel peynire eşsiz görüntüsünü veren çizgi aslında küldür. Peynir yapılırken iki katman halinde kalıplara dökülüyor ve aralarına kuş serpiliyor. İlk zamanlarda sadece sabah ve akşam sağılan sütlerden yapılan Morbier, koruma statüsündedir. Yumuşak ve kremsi bu peynirin kendine özgü acımtrak bir tadı var. Kuzey İtalya daki Bergamo Alplerinde yetişen inek ve keçilerin sütlerinden imal edilen, 2000 yıllık tarihi ile dünyanın en eski peynirlerinden biri olan Bitto, nesli tükenmekte olan çeşitlerden biri ve koruma altında. Satış fiyatından daha pahalıya üretiliyor olması, bu peyniri tehlikeye sokan başlıca etmen. 10 yıl kadar eskitilebiliyor olması sayesinde uzun süre dayanabiliyor. Hanne Nielsen adında bir Danimarkalı tarafından tarifi bulunan Havarti peyniri, bu peynir tutkununun üretim yaptığı çiftlikten adını alıyor. Sadece yerel bölgeden elde edilen sütlerden üretilen bu özel peynir hafif tadı, yarı sert kıvamı ile meşhur ve tıpkı hellim gibi kızartılarak tüketiliyor. Bir çeşit Gruyere olan Comte peyniri, Fransa nın İsviçre sınırındaki köylere özgü bir lezzet. Tıpkı Gruyere gibi cevizli bir tada sahip ve aralarındaki farkı ancak bir uzman anlayabiliyor. Comte nin diğer Gruyere peynirlerinden ayrılan en benzersiz özelliği kremamsı kıvamıdır. 2019 da, dört kiloluk bir kalıp Cabrales, bir müzayedede 22.890 dolara satıldı ve dünyanın en pahalı peyniri ünvanını ele geçirdi. Mavi rengi, yeşil damarları, yarı sert kıvamı ve tuzlu tadıyla özellikle bisküvi ile birlikte tüketiliyor. İnek, koyun ve keçi sütü karıştırılarak, kuzey İspanya daki Asturias bölgesinde üretilen Cabrales, bölgedeki mağaralarda beş aya kadar bekletiliyor. İngilizlerin en ünlü peyniri Çedar olsa da en eşsiz peyniri Wensleydale diyebiliriz. Bu peyniri özel yapan, üretimi sırasında içine konan kızılcıklardır. Özellikle bayramlarda, kesilmiş bir dilim Wensleydale peyniri, tabakta içindeki kırmızı kızılcıkların görüntüsü ile adeta bir kutlamaya benziyor. Orta Çağ da İngiltere de keşişler tarafından icat edilen bu peynirin oldukça hafifi bir tadı var, kolay ufalanabilen kıvamda ve tek başına tüketilebiliyor. Peynir severlerin buluşma noktası olan, Hollanda nın Alkmaar şehrinde kurulan haftalık peynir pazarı, ülkenin mutlaka gezilmesi gereken başlıca yerlerinden biridir. Bu pazarda en çok karşılaşacağınız peynir ise Gouda olacaktır. İlk yazılı referansı 1184 e kadar uzanan bu parlak turuncu renkli peynir, eskidikçe tadının değişmesi ile ünlüdür. Yeni üretilmiş Gouda yumuşak ve tatlıyken birkaç yıl beklediğinde sert ve ekşi bir tat alır. Lüneberg Avusturya nın batısındaki Voralberg çevresinde dağlarda otlayan ineklerin sütüne safran karıştırılarak yapılan Lüneberg peyniri, bölgenin portakal renkli ve parıltılı peynirlerine görünüş olarak benzese de safran kokusu ve tadı sayesinde tam anlamıyla eşsiz bir peynir. Karpat Dağları na özgü bir peynir olan Bryndza, adını Rumenceden alır. Hafif ekşi tadı ve sürülebilir kadar yumuşak olan kıvamı sayesinde bölgenin tamamında üretiliyor. En ünlüleri ise Slovakya dan geliyor. Son derece popüler bir Slovak yemeği olan Bryndzove Halusky, adını içindeki bu özel peynirden alır. İtalya daki makarna sosu tariflerinde, özelikle de Roma daki gricia ve amatriciana gibi özel tariflerde adı geçen bu özel peynirin doğum yeri Lazio dur. Parmesana benzer, sert ve pul pul dökülür, rendelenmiş peynir olarak kullanılır ancak Pecorino Romano bir parmesan değildir, temel ayrım ise parmesanın cevizli tadına karşılık Pecorino nun tuzla olmasıdır. Tatlı peynirlerin diyarı İsviçre olsa da dünyanın en ünlü tatlı peynirinin ana vatanı Norveç tir. Bu özel peynir, Norveç dışında, sadece özel izne sahip az sayıdaki üretimhanede olmak şartıyla, İrlanda ve ABD nin Ohio eyaletinde üretilmektedir. Gubbeen İrlanda nın en çok sevilen peyniri olan Gubbeen, sert ve buruşuk kabuğunun altındaki yumuşacık kıvamı ve hafif cevizli tadıyla benzersiz bir lezzete sahiptir. Daha keskin bir tat arayanlar için Gubbeen in füme çeşidi de tavsiye ediliyor. Tatlı peynirlerden olan Gubbeen in kabuğunu sertleştirmek için her gün yıkanarak üretildiğini de ekleyelim. Yunanistan daki Mesonove dağlık bölgesinde bulunan aynı isimli kasabaya özgü bir peynir olan Metsovone, bir çeşit beyaz peynirdir. Temel olarak inek sütünden yapılsa da keçi ve koyun sütü de karıştırılabilir. Yarı sert bir kıvamı olan bu peynir tütsülenerek bekletilir ve ızgarada pişirildiğinde enfes bir tada kavuşur. Vieux-Boulogne Dünyanın en kötü kokulu peyniri olarak nam salsa da aslında üretimi sırasında portakal kabuklarının kullanılıyor olması oldukça tezattır. 1980 lerde Fransa nın kuzey kıyısındaki Pas-de-Calaise de üretilmeye başlanan Vieux-Boulogne ye kötü kokuyu veren asıl sebep, pastörize edilmemiş sütten yapılıyor olmasıdır. İspanya nın kral peyniri olarak bilinen Manchego, keskin, sert ama bir o kadar da yumuşak ve kırılgan olmasıyla ünlüdür. Ayva reçelinin mükemmel eşlikçisi olarak görülen Manchego, pastörize edilmiş koyun sütünden yapılıyor ve birkaç aydan birkaç yıla kadar dinlendirilerek üretiliyor. Manchego nun ünü ise tarihin gelmiş geçmiş en ünlü romanlarından birinden geliyor. Cervantes in Don Kişot romanında geçen Manchego, popülaritesini yüzyıllardır koruyor. Puzzone di Moena Kelime anlamı, Kokuşmuş Moena olması, lezzeti hakkında bir fikir vermeye yetiyor. İtalya nın Trentino bölgesinden gelen bu peyniri sadece adı nedeniyle yiyenler olduğunu da belirtelim. Dolomitler deki Ladin halkı arasındaki tarım işçileri tarafından icat edilen bu kokulu peynirin asıl adı Fassa Nostrano olsa da 1974 teki bir radyo yayını sırasında peynirin kokusuna atfen söylenen bir ifade sonrasında ismi değişmiş. Portekiz de oldukça az üreticisi kaldığı için nesli tükenmekte olarak kabul edilen ve AB tarafından koruma altına alınan Serra da Estrela, keskin bir tada sahip. Peyniri bu denli zor yapan, adını aldığı dağlık bölgedeki az sayıda köyde, son derece katı kurallarla üretiliyor olması. Sadece kış aylarında, koyun sütünden yapılıyor ve ekmek üzerine sürülerek tüketiliyor. Anadolu peynirleri tuzludur, dolayısıyla tatlı peynir çeşitleri bizim damak tadımıza yabancıdır. Hem tatlı hem tuzlu bir tat dokusuna sahip dillere destan Gruyere ise tuzlu ve tatlı arasında muhteşem köprü kuruyor olsa gerek. İsviçre deki Gruyere köyüne has bir peynir olsa da Avrupa nın en çok tercih edilen türlerinden biri haline gelmiş. Peynir koruma altında olduğundan tadı ve lezzeti hala özgünlüğünü koruyor. Yemek tariflerinde ve kahvaltılarda tüketiliyor. Ünü kendisini aşmış peynirlerden biri olan çedar (cheddar), o denli dünyaya yayılmıştır ki nerenin peyniri olduğunu çok az insan bilir. Türkçe sözlüklere dahil olacak kadar çok tükettiğimiz bu peynir aslen güneybatı İngiltere ye özgüdür. Adını taşıdığı köyden çıkıp hemen tüm mutfaklara giren çedarın en önemli özelliği hemen her şekilde tüketilmeye uygun olmasıdır. Çiğ ya da pişmiş, kahvaltıda ya da çizburgerde, her nasıl tüketirseniz ona göre lezzet alan enfes bir peynirdir. Ege Denizi ve çevresi, dünyanın en fazla peynir üretilen yerlerinden biridir. Edirne, Çanakkale, İzmir ve Yunanistan ın sayısız çeşit peyniri arasında belki en ünlüsü, Kıbrıs ta yüzyıllardır üretilmekte olan hellimdir. Lastik gibi, gıcırtılı bir peynir olan hellimi özel yapan şey ise ızgarada pişirilerek tüketilmesidir. Koyun ve keçi sütü birleştirilerek bol tuzlu üretilen hellim, çiğken bir anlam ifade etmeyebilir, ancak ızgara üzerinde kahverengileşene kadar pişirildiğinde efsane bir lezzete ulaşır. Dünyanın en tehlikeli ve ölümcül peyniri olan Casu Marzu yu duymuşsunuzdur. Sardunya bölgesinin en ünlü peyniri olsa da tüketilmesi ve satışı yasak olduğundan bulmanız pek olası değildir. Aynı bölgenin bir diğer peyniri olan Callu de Cabrettu (keçi kursağı) ise Casu Marzu ya yenmesinin zor olması açısından benzetilebilir. Bu zorluk yemekten değil nasıl yapıldığını bilmekten gelir. Midesi anne sütüyle dolu olan yavru keçilerin midesi kesilip alınır ve peynir bu organın içinde yapılır. Mide kapatılır, asılır ve keskin, neredeyse kremsi bir peynir olana kadar doğal olarak eskimeye bırakılır. Dünyanın en vahşi peyniri olarak da bilinir. Herkesin damak zevkine hitap etmez. İtalya nın en çok bilinen peyniri elbette parmesandır. Bu peynir o denli çok ülkede tüketiliyor ki İtalyan olduğunu çoğu insan unutmuş olabilir. Öte yandan İtalyan köklerini asla kaybetmeyen Grana Padano, parmesanla aynı yerde doğmuş ve hala topraklarına bağlı kalmış çok özel bir peynir. Bu iki peynir çeşidi birbirleri ile o denli yakın akraba ki aralarındaki yumuşaklık farkı olmasa birbirlerine karıştırılmaları son derece mümkün. Tıpkı parmesan gibi Kuzey İtalya daki Emilia Romagna ya özgü bir peynir olan Grana Padano, cevizli bir tada sahip, oldukça sert bir dokusu var. Bu peynir pul pul döküldüğü için rendelenmiş olarak kullanılıyor, özellikle salata ve makarna soslarında… En fazla da üzerine meyve reçeli sürülerek.

Son Dakika Son Dakika

Stil Stil

Keşfet Keşfet

Canlı Yayın Canlı Yayın

Gündem Gündem

Kadın Kadın

Ekonomi Ekonomi

Şirketler Şirketler

Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri

Spor Spor

Magazin Magazin

Çocuk Çocuk

Teknoloji Teknoloji

Sağlık Sağlık

Dünya Dünya

Yaşam Yaşam

Gastro Gastro

Kültür Sanat Kültür Sanat

Sinema Rehberi Sinema Rehberi

Yazılar Yazılar

Grafik Haber Grafik Haber

Video Video

Akıl Oyunları Akıl Oyunları

HT Kulüp HT Kulüp

HT Hayat HT Hayat

Resmi İlanlar Resmi İlanlar

Servisler Servisler

Vefat Haberleri Vefat Haberleri

Yerel Haberler Yerel Haberler

Tüm Manşetler Tüm Manşetler

Künye-İletişim Künye-İletişim

Yasal İçerikler Yasal İçerikler

Bize Ulaşın Bize Ulaşın

Bilgi Bilgi

Habertürk TV Habertürk TV

Dünya çapında bilinen en özel peynirler

Peynir denince en ünlü çeşitler Avrupa'dan çıkar. Bazıları son derece zor bulunduğu için aşırı pahalıdır.

Morbier