Bagel tüm dünyaya nasıl yayıldı?
İnsanlardaki yaygın karbonhidrat fobisine rağmen, bizim simit dediğimiz, farklı coğrafyalarda başka başka isimlerle anılan, ama genel olarak delikli ve yuvarlak şekilli atıştırmalıklar, dünyanın her yerinde yerel bir alışkanlık.
En ünlü örnekler Türkiye’de simit, İtalya’da tarallo, Keşmir’de telvor, Amerika'da bagel, Ortadoğu’da ka’ak...
Bu formdan sadece bir tanesi küresel bir kimlik kazanmış, dünyanın her yerine aynı isimle yayılmış durumda. O da BAGEL.
Bagel bugün, Amerika’da adına festivaller düzenlenen, New York’tan Tokyo’ya aynı isimle bilinen, ünü küresel çapta yayılmış nadir fırın ürünlerinden biri.
Aslında delikli yuvarlak ekmekler sadece kendi yörelerinde yenir, dışarıda pek beğenilmezler. Bunu kıran tek mamül bageldir. Bagelin hikayesi azim, yaratıcılık ve sıkı çalışmanın klasik bir göçmen öyküsü olarak bilinir.
Amerikalı gazeteci Maria Balinska, The Bagel: The Surprising History of a Modest Bread adlı kitabında, bagelden ilk kez 1610 yılında yazılı olarak bahsedildiğini anlatır. Polonya'nın Krakow şehrinde Yahudi Konseyi düzenlemelerine göre bagel erkek çocukların sünnetini kutlamak için insanların birbirine ikram edebileceği bir yiyecek olarak kabul edilmiş. Bir başka ilgi çekici hikaye ise bagelin ilk olarak Prusya'da ortaya çıktığını söyler. Yahudi fırıncılar, ekmek pişirmelerini yasaklayan mesleki bir kısıtlamayı aşmak için, ortasını delik bırakıp yuvarladıkları ekmekleri önce kaynatıp sonra fırınlamaya başladılar. Buldukları çözüm, yani pişirmeden önce hamuru haşlama fikri, belki bageli diğer simitlerden ayıran en önemli özellik oldu.