Patrick Modiano çağımızın Marcel Proust'u!

Romanlarında sürekli olarak Nazi işgali, Yahudilik ve kimlik kaybı gibi temaları ele alan 69 yaşındaki Fransız yazar Patrick Modiano, Nobel Edebiyat Ödülü’nün yeni sahibi oldu. 10 Aralık’ta düzenlenecek bir törenle verilecek ödülün maddi değeri yaklaşık 2.5 milyon TL

Bu yılki Nobel Edebiyat Ödülü’nün sahibi Fransız yazar Patrick Modiano (69) oldu. Yapıtlarında ağırlıklı olarak Nazi işgalinin Fransa üzerindeki etkisine odaklanan Modiano’yu ödüle layık gören İsveç Akademisi, gerekçesini, “İnsanların akıl ermeyecek öykülerini anımsatmak, gündeme getirmek ve işgal altındaki yaşamın gerçeklerini ortaya çıkarmak amacıyla hatıra sanatını başarıyla kullandığı için” ifadeleriyle açıkladı. İsveçli kimyager Alfred Nobel’in vasiyetiyle 1901’den beri dağıtılan ödülü alan Modiano, 8 milyon İsveç Kronu (2.5 milyon TL) tutarında para ödülünün de sahibi oldu. Mondiano, ödülünü İsveç’in başkenti Stockholm’de 10 Aralık’ta düzenlenecek törende alacak.

69 yaşındaki yazar İngilizce’ye “Missing Person” adıyla çevrilen “Rue des Boutiques Obscures” adlı romanıyla 1978’de Fransa’da Goncourt edebiyat ödülünü kazanmıştı. Modiano, Paris’in batısındaki banliyölerde, 2. Dünya Savaşı’nın bitmesinden iki ay sonra 1945 Temmuz’unda doğdu. İtalyan Yahudi kökenli babası, Belçikalı bir oyuncu olan annesiyle Paris’in işgali sırasında tanışmıştı. Yahudilik, Nazi işgali, kimlik kaybı gibi temalar, Modiano’nun romanlarında sürekli ele alınan temalar oldu.

‘ÇAĞIMIZIN MARCEL PROUST’U’

Modiano, ilk çıkışını annesinin bir arkadaşına borçlu. Fransız yazar Raymond Queneau, yirmili yaşlarının ortasındayken onu Gallimard yayıneviyle tanıştırmıştı. Modiano’nun Fransızca olarak 40’ı aşkın kitabı yayımlandı; bunların bir kısmı İngilizce’ye çevrildi. Çocuk kitapları ve film senaryoları da yazan Modiano, 2000’de Cannes Film Festivali’nde jüri üyeliği yaptı. 1974’te ünlü Fransız yönetmen Louis Malle’in çektiği “Lacombe, Lucien” filminin senaryosu ona aitti. 2003 yapımı “Bon Voyage”ın (İyi Yolculuklar) senaryosunu ise yönetmen JeanPaul Rappeneau’yla birlikte kaleme aldı.

İsveç Akademisi’nin daimi sekreteri Peter Englund, Modiano’nun eserlerinde zaman, hafıza ve kimliğin tekrar eden temalar olduğunu belirterek “Kitapları birbirleriyle konuşuyor, her biri bir diğerinin yankısı gibi” dedi. Englund, bu özelliği nedeniyle Modiano’nun eserlerini eşsiz bulduğunu söyleyerek onu çağımızın Marcel Proust’u olarak niteledi.

Paris’te yaşayan Modiano, medyada görünmeyi çok sevmeyen ve nadiren söyleşi veren bir yazar. 2012’de Avrupa Edebiyatı dalında Avusturya Devlet Ödülü’nü kazanmıştı. Modiano’nun Türkçe’ye çevrilen eserleri arasında “Babam ve Ben”, “Bir Sirk Geçiyor”, “Kötü Bir İlkbahar”, “Bir Gençlik” ve “Yıkıntı Çiçekleri” yer alıyor. Nobel Edebiyat Ödülü geçen yıl kısa öykü dalındaki ustalığı nedeniyle Kanadalı yazar Alice Munro’ya verilmişti.

‘SONUÇ SIZDI’ DEDİKODUSU

Modiano başlangıçta favoriler arasında gösterilmiyordu. Ancak, İngiliz bahis şirketi Ladbrokes birkaç ay önce 100 misli verdiği Modiano’nun oranını, ödül açıklanmadan kısa süre önce 10 misline indirdi. Bu durum, “Sonuç sızdı mı?” sorularının yöneltilmesine neden oldu.