İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran, Bloomberg HT’ye verdiği söyleşide önemli açıklamalarda bulundu. Önümüzdeki hafta pazartesiden itibaren krediye erişimin başlayacağını, bu erişimin yıl sonuna doğru kolaylaşacağını belirten Hakan Aran özellikle döviz kazandırıcı faaliyetlere ilişkin kredilerde rekabetin artarak faizlerinin düşebileceğini söyledi.
Geçen Cuma günkü yarımızda mevduat faizlerinin ortalamada yüzde 25’e inmesine karşılık TL ticari kredi faizinin yüzde 31.7’ye çıkarak son 4 yılın zirvesini görmesini, kredilerin önündeki en önemli engelin kısmen kaldırılmasına yorumlamış, bundan sonra kredi muslukları akmasa da damlaya başlayacak demiştik.
‘PAZARTESİDEN İTİBAREN KREDİ MUSLUKLARI AÇILACAK’
➔ İş Bankası Genel Müdürü Hakan Aran’ın pazartesi diye net tarih vermesini Merkez Bankası’nın yarın bir faiz kararı daha vermesine yorumluyoruz.
➔ Demek ki politika faizinin artması ardından bankalar yeni koşullara göre faiz oranlarını belirleyecek ve kredi hatlarını yeniden açacaklar.
➔ Hakan Aran söyleşide “kredi kullandırmak isterseniz ve politika faizini referans alırsanız verebileceğiniz en yüksek faiz yüzde 37.8” diyerek aslında enflasyon ile faiz arasındaki büyük makasa dikkat çekti. Bir anlamda mevcut oranlardan kredi açılamayacağını matematiksel olarak anlattı.
➔ Bu durumda yarın yapılacak Para Politikası Kurulu’ndan çıkacak faiz artışının beklentilerden yüksek olabilir. Bunda değişen ve rasyonel yönde davranacakları beklenen yeni PPK üyelerinin atanması sonrası ilk kararlarını vermelerinin de etkisi var.
Haydi hayırlısı bakalım.
‘TCMB KUR RİSKİNİ PAYLAŞMAK İSTEDİ’
➔ Hakan Aran’dan ayrıca Merkez Bankası’nın TL’den gelen ve vadesi dolan Kur Korumalı Mevduatın TL’ye dönüştürülmesi kararına farklı bir yorum da geldi.
➔ Halen KKM’nin en cazip ürün olduğunu ve müşterilerin KKM’de devam etmek isteyeceğini belirten Hakan Aran şunları söyledi:
➔ “Kurdaki artışı normalde Merkez Bankası üstlendi. Ama bankalara verdiği hedeflerle kur artışını bankaların üstlenmesini istiyor. Bankalar vadeli TL’ye yüksek faiz versin, müşteri de kurdaki artışa karşılık gelen bu faizi bankalardan alsın. Kararı bu şekilde yorumlamak ve olası kur artışını standart TL vadelilerdeki faiz oranıyla bankaların ödemesine teşvik olarak yorumlamak gerekiyor. TCMB üzerindeki bu kur artış yükünü bankalarla paylaşmak istedi.”
‘KKM’Yİ ÖNERMEYE DEVAM EDECEĞİZ’
➔ Alınan kararların etkisinin pazartesi gününden sonra görüleceğini belirten Hakan Aran şöyle konuştu:
➔ “Bize verilen hedefler doğrultusunda onları ikna etmemiz mümkün değil. Dövizinden dönerek KKM'ye geçenlere 'vadeli TL hesabına geç' diye bir telkinimiz olmayacak. Hedefler olması da önemli değil. Ekonominin çarklarının doğru işlemesi önemli. Yanlış bir şey yapmayız, ekonomi için gerekli olan aksiyonları alırız, bunun sonucu ceza ödemekse banka olarak ceza öderiz ama müşterimize bunu yansıtmayız.”
➔ Aran konuşması sırasında şu cümleleri kurdu:
➔ “KKM’deki müşterilerimize TL mevduata dönmeleri telkininde bulunmayacağız.
➔ Dövizden dönen KKM hesabı sahiplerine bu üründe devam etmelerini önereceğiz.
➔ Müşteri tercihlerine saygı duymaya devam edeceğiz.
‘BANKALARIN YÜKÜ ARTACAK’
➔ Bankaların kredi vermemeyi tercih etmesiyle piyasada likidite bolluğu oluştu.
➔ Mevduata verdiğimiz faiz enflasyonla dengeli olduğunda sistem oturmuş demektir.
➔ Pazartesi itibariyle sene sonuna kadar piyasaların normalleşmesini bekliyorum.
➔ KKM’yi önereceğiz ancak müşteri devam etmek istemezse elimizde tutmamıza yeterli olacak faizi uygulayacağız.
➔ Seçici kredi politikasına uygun olarak kredi kanallarını açmalıyız. İşletme sermayesi ihtiyaçları karşılanmalı.
➔ Tüketime dayalı sağlıksız büyümeyi yavaşlatmalıyız.
➔ Enflasyonun kontrol altına alınması için ekonominin soğutulması gerekli.
➔ Gelecek 6 ayda bankaların özkaynak karlılığını artıracak pozitif bir gelişme beklemiyoruz.
➔ Bankalar üzerindeki yükün giderek artacağını öngörüyoruz.”
ALTYAPISI HAZIRLANMALI
➔ KKM 2021’de yürürlüğe konulurken kur riskini ekonominin sırtından aldı ve bugüne taşıdı. Arada seçimler yapıldı ve kur rayında tutuldu.
➔ Ancak taşınma sırasında kur riski daha büyüdü. KKM er veya geç, kademeli veya toptan tasfiye edilmeli veya azaltılmalı.
➔ Mecut durumda KKM’den dolayı Merkez Bankası’nın yükü parasal genişleme olacak ve bedeli enflasyonun yükselmesi yoluyla toplum ve tüketiciler tarafından ödenecek.
➔ Bankalar veya başka herhangi bir sektörün böyle bir yükün altından kalkacak durumu yok.
➔ Bu nedenle KKM’yi kademeli azaltmada veya tasfiye etmede önce altyapısı hazırlanmalı.
➔ Bunun şartlarından biri Merkez Bankası’nın TL’yi cazip hale getirmesi, politika faizini enflasyona yaklaştırması ki, önümüzdeki dönemde enflasyonun aşağıya gelebileceğine inanç oluşsun.
➔ Tasarruf sahipleri TL’ye geçmeye daha kolay ikna olsun.
➔ Bankalar mevduat faizlerini çok büyük bedeller ödemeden yukarı çekebilsin.
➔ Kredi müşterisi de gerçek maliyete veya ona yakın bir bedeli ödemeyi göze alsın.
➔ Yoksa sorunlar, taraflara havale etmekle çözülmüyor. Aynen ev sahibi ile kiracı arasındaki ilişkilerinin bozulmasında olduğu gibi, banka ile müşteri ilişkileri de bozulabilir.
➔ İlişkilerin bozulması ise güven kaybı demek ve yapısı gereği bu sektör kaldırmaz.
