İşte 2026’nin en büyük riski!

Yeni yıla riskleriyle birlikte merhaba diyoruz. 2026 risklerinin başında, aynen 2025’te olduğu gibi, yine Trump geliyor. Tüm gelişmelerde ortaya çıkan risklerin üzerine ayrıca bir Trump riski yaşamaya başladık. Kurulu küresel düzeni kendi fıtratıyla yıkmakta nasıl başarılı olduğunu, aldığı kararlar ve söylemleriyle küresel piyasaları bir oyana bir buyana nasıl savurduğunu gördük.

➔İroni şu ki, bu savrulmadan toparlamaya geçişi yine kendi sağladı. Son anda tırsıp geri adım atmayı becermesi piyasaları da uçuruma yuvarlanmaktan kurtardı.

➔Ticaret savaşı ile büyük korkuya kapılan dünya borsalardaki gerileme yüzde 16’yı bulurken hisse senetlerinin toplam piyasa değeri 19.5 trilyon dolar gerileyerek 109.7 trilyon dolara indi,

➔Sonrasındaki 8 ayda ise borsaların toplam piyasa değeri 41.7 trilyon dolar ve yüzde 38 oranında arttı. Dünya borsalarının değeri ilk kez 150 trilyonu geçerek 151.5 trilyon dolara vardı. 2025’teki primi de yüzde 21’e vardı.

➔İkinci icraat yılına başlayacak Başkan Trump’ı 2026’da ara seçimler de bekliyor. Dış politikada riskli adımları gündeme getirecek seçim etkisi aynı zamanda piyasalarla ödünleşmeye de yol açabilir.

➔Kasım sonuna verilen randevuda Çin ile nihai bir hesaplaşmaya gidecek mi, gitmeyecek mi, hem ABD’nin hem de rakibinin performansına bağlı.

➔Ama ondan önce Venezuela ile başlayan Latin Amerika’yı dizayn etme çalışmaları küresel gündemi sarsacağa benziyor.

➔Ardından Brezilya seçimleri gelecek ki, ABD’yi olduğu kadar gelişmekte olan piyasaları çok zorlayacak bir sürece dönüşebilir.

➔Alıştığımız küresel dünya, siyasi ve ekonomik olarak parçalanırken altın ve değerli metal fiyatlarının uçuşa geçmesi, bu tabloyu tamamlıyor. Tırmanan jeopolitik tansiyon güveli limanlara sığınma ihtiyacını da tavan yaptırıyor. İkiye ayrılmakta olan dünyanın Batı tarafı dolarda kalırken Doğu tarafı altına yükleniyor.

➔Kaldı ki fırtınaya yol açan da bizzat ABD senaryosunun uygulayıcısı olan kendisi.

➔Nitekim dünya parası doların koruyucusu ve kollayıcısı Fed’e başkan atayacak olması, bunu yaparken kurumun itibarını kırması, yüzde 1’in altında bir politika faizi istemesi, doların rezerv para gücünü korurken değer kaybetmesini istemesi, tam da finansal piyasaların üzerine kurulduğu yapının temel direklerine balyozla vurmak oluyor.

➔Geçen yıldan başlayıp bu yıla sarkan ve başkan atamayla sonuçlanacak en yıkıcı piyasa riski “Fed’in Fed olarak kalıp kalmayacağı” olacak.

➔Trump aynen gümrük vergilerinde olduğu gibi, en yüksek perdeden başlayıp son anda geri adım atarsa muhtemelen piyasalar yine uçuruma düşmekten kurtulacak.

➔Ara seçim öncesi bir ekonomik krizle karşılaşmak istemeyeceğinden böyle bir geri adım ihtimali kayda değer oranda olabilir. Ama en çok hakim olmak istediği kurum da Fed. Kolay vazgeçecek gibi hiç görünmüyor.

➔Piyasalar ile Trump’ın Fed kavgasında geri adım olasılığına rağmen, oyun ince bir buz üstünde geçiyor. Bir anda kırılma ve iki tarafın da ayrılana kadar soğuk sulara gömülme tehlikesi az değil.

➔Siyasi ve ekonomik açıdan Trump’ın yeni şokları ve şovları olacak.Bu durumu artık son bir yılda öğrendik.

➔2026’yı daha tehlikeli kılan ise yapacağı atamayla yönetimini ele geçirmeye çalışacağı Fed’in başına çorap örmesi. Buna bağlı küresel finansal piyasaların başına da, istemese de aynı çorabı geçirmiş olacak.

➔Dünya için Trump’la geçen bir yıl sanki üç yıl gibi geldi. Pek çok alt üst oluş yaşadık. Ama önümüzde geçireceğimiz üç yıl daha var. Dişlerimizin oldukça sağlam olması gerekiyor.

➔Haydi hayırlısı diyerek yeni yıla başlarken bunun dışında kalan küresel ekonomik riskleri toparlayarak resmi tamamlayalım.

Tarifeler/ambargolar maliyetleri yükseltir, yatırım iştahını düşürür, tedarik zincirlerinde verimsizliği kalıcılaştırır ve bu durum küresel büyümeyi aşağı iter. IMF, aşağı yönlü risklerde “daha fazla korumacılık ve belirsizliği” özellikle öne çıkarıyor.

Faiz giderleri bütçeyi sıkıştırır, mali alan daralınca resesyon, afet, jeopolitik gibi şoklara yanıt zorlaşır. IMF mali kırılganlığı, büyüme ve istikrar için başlıca aşağı yönlü risklerden sayıyor.

Yüksek değerlemeler küçük bir şokta bile “hızlı riskten kaçışa” dönebilir, kredi kanalları donar, yatırımlar ertelenir. Panik satış olması halinde piyasalarda felaket yaşanır.

Özellikle yüksek borçlu ülkelerde risk primi yükselirse kamu ve özel sektör finansmanı pahalanır, büyüme düşer, borç sürdürülebilirliği tartışmaya açılır.

Banka dışı finansal kurumların büyümesiyle şoklar “çekirdek” piyasalarda likidite stresine dönüşebilir. Fonlama zinciri koparsa hızlı bulaşma olur. Özellikle Yapay Zeka alanına gölge bankacılıktan çok kredi gitmiş olması sektördeki olası düzeltme hareketinde pek çok bankanın batık kredilerle baş başa kalmasına neden olacak.

Çin’de zayıf iç talebin canlanmaması durumunda fiyatların mutlak düşüşü olan deflasyonun ve emlak piyasasının düzelmesi zor. Bu durum Çin’den emtia talebine ve Asya tedarik ağlarına kadar geniş alana yayılarak küresel büyümeyi aşağı çekebilir.

Enerji ve taşımacılık şokları enflasyonu tekrar alevlendirebilir; merkez bankalarının “erken gevşeme” alanını daraltır. Rusya-Ukrayna savaşı çevresindeki ekonomik stres ve yaptırım dinamikleri 2026’ya olumsuz yansıyabilir. Bu resme bir de Venezüella eklenirse tam felaket.

Böyle bir riskin meydana gelmesi gıda fiyatları, sigorta maliyetleri, altyapı hasarı ve üretim kesintileri üzerinden enflasyon ve büyüme ikilisini aynı anda bozar. Hem durgunluk hem fiyat artışları yani stagflasyon riski söz konusu olur. Bu, özellikle gelişmekte olan ülkelerde sosyal gerilimleri de tetikleyebilir.

Ayrıca 2025’te Türkiye’de olduğu gibi, kuraklık neticesinde pek çok sebze ve meyvede rekoltenin artık sık sık tamamen yanması hem ticareti hem de sosyal hayatı kötü etkiler.

Yaşlanan nüfus, düşük katılım ve beceri uyumsuzluğu ülkeleri zorlayacak. Özellikle Yapay Zeka’ya olan yoğun eğilimin iş piyasasında her yıl belirgin izler bırakmaya başlayacak.

Piyasalar düşük volatiliteye alışınca, beklenmedik bir veri veya jeopolitik olay “sert fiyatlama” yaratır. Finansal koşullar bir anda sıkılaşır.

Yeni yıl için yatırımcı risklerine dair gelişmeler, notlar ve yorumlar bu tür sürpriz kanalları öne çıkarıyor.

2026’nın sağlık ve mutluluk getirmesi dileğiyle yeni yılınızı kutlarım.